Outsiderki portret własny: Helena Skalická – Pavel Novotný «A to si pak můžeš říkat, co chceš». Literatura faktu czy współczesna czeska pikareska? - Gierowski, Piotr (Bohemistyka, 2026)
Artykuł analizuje książkę A to si pak můžeš říkat, co chceš Heleny Skalickej i Pavla Novotnego, sytuując ją na styku współczesnej czeskiej pikareski i literatury faktu. Autobiograficzny monolog bohaterki, outsiderki doświadczającej przemocy, wyobcowania i bezdomności, realizuje kluczowe cechy powieści łotrzykowskiej, a zarazem wpisuje się w tradycję czeskiego pábitelství i żywiołu języka mówionego. Tekst analizowany jest także przez pryzmat reportażu gonzo, oral biography i kategorii syllepsis, ukazując jego podwójny – dokumentarny i literacki – charakter oraz związek z estetyką art brut.