Bohemistyka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo <p>Podobnie jak redaktorzy "Poradnika", tak i polscy bohemiści są dziś przekonani, że w Polsce brakuje pisma, które stawiałoby sobie za cel dyskusję nad problemami bohemistycznymi, nad którymi pracuje się nie tylko w Czechach, ale także poza granicami tego państwa. Przystępując jednak, pomimo tak trudnych warunków doby obecnej, do wydawania nowego pisma slawistycznego, jestem przekonany, że działam zgodnie z życzeniami zainteresowanych. Tym nowym czasopismem jest "Bohemistyka", wydawana przez Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Komisję Slawistyczną PAN Oddział w Poznaniu i Wydawnictwo PRO. Stawiając sobie jako jeden z punktów programu zbliżenie pracowników naukowych oraz sympatyków, zajmujących się lub interesujących się zagadnieniami bohemistycznymi, czasopismo to będzie zawierać – obok działu naukowego – dział recenzji i dział sprawozdawczy.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/bo/about" target="_blank" rel="noopener">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/bo/issue/current" target="_blank" rel="noopener">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/bo/issue/archive" target="_blank" rel="noopener">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong></div> <div class="oczasopismie">SCOPUS, ERIH PLUS, EBSCO, CEEOL, CEJSH, AMUR, Index Copernicus<br><br> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA:</strong></div> <div class="oczasopismie">Punktacja Ministerstwa Edukacji i Nauki (2021): <strong>70</strong></div> <div class="oczasopismie">&nbsp;</div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/index">10.14746/bo</a></div> </div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN:&nbsp;1642-9893</strong></div> <div class="oczasopismie"><strong><strong><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl"><img id="licensebutton" style="margin-right: 10px; margin-bottom: 4px; border: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License" width="88" height="31"></a><br></strong></strong><strong><strong>Prace publikowane w czasopismie dostepne są na <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl">licencji Creative Commons&nbsp; Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a></strong></strong> (CC BY-ND 4.0)<strong><strong><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/"><br></a></strong></strong><strong><br></strong></div> Adam Mickiewicz University Poznan pl-PL Bohemistyka 1642-9893 <p><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"><img src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Ten utwór jest dostępny na&nbsp;<a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</p> The Interpretation of Gregor's Transformation in The Metamorphosis from the Perspective of Existentialism https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31887 <p>The Metamorphosis is one of the greatest novels written by Franz Kafka in 1915, which depicts the surreal and absurd transformation of Gregor Samsa into a beetle. Existentialism is borrowed to help interpret the implications of Gregor's transformation. After the transformation, Gregor lives in hatred, dread, absurdity, hopelessness, helplessness and despair. He is isolated, estranged, alienated by his family and the society. Centering on Gregor's transformation, this paper discovers that the authentic existing situation of the underprivileged is entirely revealed in this novella; the pathetic dark side of the human existence is vividly depicted and presented via transformation by Franz Kafka, who meanwhile deeply explores the negative sensations of human existence.</p> Li Anheng Copyright (c) 2022 Li Anheng 2022-03-21 2022-03-21 2 153 173 10.14746/bo.2022.2.1 “Stary kawaler Blumfeld” jako Lacanowska przestroga moralna https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31890 <p>Praca stanowi interpretację nieukończonego opowiadania Franza Kafki Stary kawaler Blumfeld metodą psychoanalitczną. Celem pracy jest refleksja nad fundamentem problemów osobowościowych głównego bohatera i unaocznienie typowej dla Kafki groteskowej parenezy.</p> Mateusz Stelmaszuk Copyright (c) 2022 Mateusz Stelmaszuk 2022-03-21 2022-03-21 2 174 188 10.14746/bo.2022.2.2 „Sztuka głodowania” według Franza Kafki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31892 <p>Tekst niniejszy stanowi próbę literaturoznawczej i kulturoznawczej analizy zjawiska głodowania, przedstawionej z perspektywy konwencji kulturowej, jako obserwowanego przez społeczeństwo przerażającego widowiska, w którym podstawową rolę odgrywają ludzka ciekawość, zdeformowane ciało, potworność, a także śmierć. Sztukę głodowania z towarzyszącym jej cierpieniem oraz nieodwracalnymi zmianami cielesnymi opisuje Franz Kafka w opowiadaniu Głodomór. Tytułowy bohater utworu wzbudza skrajne emocje, przede wszystkim jako figura ulicznego artysty – ekscentryk, odmieniec czy wybryk natury. Ta krótka forma prozatorska jest pretekstem dla rozważań na temat zaburzonej cielesności.</p> Przemysław Znojek Copyright (c) 2022 Przemysław Znojek 2022-03-21 2022-03-21 2 189 200 10.14746/bo.2022.2.3 Světelné a barevné ladění Nervalovy Sylvie https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31894 <p>In my paper I focus on motifs of colours and lights in a short romantic prose Sylvie by Gerard de Nerval. Using the tool of dispersion analysis I explain the ways in which these motifs influence the compositional principles of the prose. In this respect, I pay special attention to two of these principles which could be considered crucial elements for the composition of the prose: contrast and parallelism. From a functional perspective, as I demonstrate further, both principles complement each other in various segments of the text in many sophisticated ways. As a result, it should be stipulated that these compositional principles are interconnected with the set of various motifs and together with them contribute to the global dream-like atmosphere of the novel.</p> Richard Změlík Copyright (c) 2022 Richard Změlík 2022-03-21 2022-03-21 2 201 222 10.14746/bo.2022.2.4 »Zapadlí vlastenci« by Karl Václav Rais https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31898 <p>Zapadlí vlastenci (1894) by K. V. Rais begins with temporal incipit, which frames the plot of the novel. The protagonists have birds’ nomina propria. The motif that goes through the whole work is a revelatory motif of a illegitimate child. Other aspects of the composition are diary-like and epistolar elements, as well as the anticipant’s character and significant chapter (13.). The prose work has a character of architectonic triad. From the morphological point of view, the author is close to Alois Jirásek and Julius Zeyer.</p> František Všetička Copyright (c) 2022 František Všetička 2022-03-21 2022-03-21 2 223 230 10.14746/bo.2022.2.5 Cizí a naši. Venkov a jednání postav v normalizačních dílech Miroslava Rafaje https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31901 <p>Studie se zabývá třemi díly ostravského autora Miroslava Rafaje – románem Obtíže rovin a povídkovými soubory Zahrada po rodičích a Výzvy k soukromým slavnostem. Rozbor se soustřeďuje na zobrazení vesnice jako místa pro plnění pracovních úkolů a na motivaci jednání jednotlivých postav. Ve studii je užito take hledisko onomastické, které poukazuje na situování povídek do konkrétních lokalit. Dalším cílem článku je prověřit, zda Miroslav Rafaj splňoval dobové literární požadavky.</p> Ondřej Tichý Copyright (c) 2022 Ondřej Tichý 2022-03-21 2022-03-21 2 231 242 10.14746/bo.2022.2.6 Epidemia jako siła napędowa historii (?) Choroba w ujęciu Petra Zelenki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31888 <p>Przedmiotem analizy w artykule jest tekst sztuki teatralnej Elegance molekuly (2018) Petra Zelenki. Czeski dramatopisarz rekonstruuje w niej historię chemika Antonína Holego, którego badania przyczyniły się do wynalezienia m. in. leków antyretrowirusowych hamujących rozwój syndromu AIDS. Dzięki wykorzystaniu przez Zelenkę wszystkich trzech warstw mitu AIDS, jakie wyróżniła polska antropolożka Monika Sznajderman, prawdziwa historia firmy Gilead Sciences jest przyczynkiem do zaprezentowania kulturowego obrazu choroby oraz wywołanej przezeń epidemii w latach 80. i 90. XX wieku. Przy interpretacji dramatu sięgnięto również w charakterze komentarza do rozważań Susan Sontag (Choroba jako metafora i AIDS i jego metafory). Sztuka oraz jej ciesząca się nieustannym zainteresowaniem widzów realizacja sceniczna w praskim teatrze Dejvické divadlo (od 2018, także w reżyserii Petra Zelenki) stanowi ważny głos w czeskim dyskursie maladycznym ostatniej dekady.</p> Aleksandra Pająk Copyright (c) 2022 Aleksandra Pająk https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 234 260 10.14746/bo.2022.2.7 Trauma, pamięć, dziedziczenie. Czeska recepcja powieści »Peníze od Hitlera« Radki Denemarkowej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31889 <p>Celem prezentowanego artykułu jest analiza czeskiej recepcji utworu Radki Denemarkovej pt. Pieniądze od Hitlera. Druga w karierze powieść czeskiej pisarki nie tylko wzbudziła duże zainteresowanie czytelników, lecz wywołała również dyskusję na temat zagadnień istotnych z punktu widzenia czeskiej tożsamości. Recenzje i opinie czeskich autorów dotyczące powieści skupiły się na pamięci o powojennej wysiedleniu Niemców sudeckich, wpływie komunizmu na współczesną pamięć przed- i powojennej historii Czechosłowacji oraz na mentalność czeską. Zainteresowanie wzbudziła także literacka wartość powieści. W tym przypadku ocena utworu Denemarkowej nie była jednoznaczna. Autor niniejszego artykułu zwraca także uwagę, że dyskusja wokół Pieniędzy od Hitlera może być traktowana jako część publicznej debaty o źródłach współczesnej czeskiej pamięci zbiorowej.</p> Łukasz Gemziak Copyright (c) 2022 Łukasz Gemziak https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 261 281 10.14746/bo.2022.2.8 Prezentace slovanských stereotypů v publikaci »Nabarvené ptáče« https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31891 <p>Hlavním cílem příspěvku je představit reprezentaci slovanských stereotypů v publikaci Jerzyho Kosińského Nabarvené ptáče. Slovanské stereotypy, které jsou součástí uvedeného uměleckého vyprávění, jsme rozdělili do šesti okruhů: 1) Nemoci a jejich léčba, 2) Kolik mi zbývá let?, 3) Zlí duchové, 4) Živly, 5) Koloběh přírody, 6) Křesťané versus židé. Každou oblast zastoupených stereotypů dokládáme citacemi z Kosińského narativu. Ačkoliv je daný román zařazován primárně mezi literární texty tematizující druhou světovou válku, netvoří válečný konflikt stěžejní dějovou linii příběhu, ale tvoří jakousi bázi, prostřednictvím které jsou rozvíjena obecně lidská témata, problematika multikulturality, multietnicity nebo rozdílného vnímání axiologických, morálních a etických hodnot a jejich postavení na hierarchickém žebříčku<br>jedinců, a to prostřednictvím prezentace vybraných slovanských stereotypů</p> Milan Mašát Copyright (c) 2022 Milan Mašát https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 282 292 10.14746/bo.2022.2.9 O językowych opracowaniach czeskich pieśni religijnych https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31893 <p>Tekst pieśni śpiewanych podczas mszy świętej w Czechach jest niekiedy modyfikowany ze względów teologicznych, estetycznych i językowych. Po Soborze Watykańskim II (1962–1965) pieśni używane w czeskich środowiskach katolickich zostały zmodyfikowane w zakresie treści (przesunięcie akcentu teologicznego z motywów negatywnych na radosne przesłanie chrześcijaństwa), poetyki (rezygnacja z romantycznych środków poetyckich opartych na uczuciach), prozodii (zmiana schematu sylabicznego na sylabotoniczny) oraz języka (zastąpienie wyrażeń archaicznych i niezrozumiałych).</p> Karel Komárek Magdaléna Kubečková Copyright (c) 2022 Karel Komárek, Magdaléna Kubečková https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 293 300 10.14746/bo.2022.2.10 Když/Zatímco spal... https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31895 <p>Článek přibližuje významy časové spojky když a její konkurenci se synonymní spojkou zatímco, ukazuje základní rozdíly mezi nimi v jejich řečovém užití. Z komunikačního hlediska spočívá největší rozdíl ve skutečnosti, že spojka zatímco – na rozdíl od konjunkce když – vyžaduje zapojení dvou různých subjektů (nelze ji tedy užít pro jednu a tutéž osobu).</p> Milan Hrdlička Copyright (c) 2022 Milan Hrdlička https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 301 303 10.14746/bo.2022.2.11 Zrozumieć wykrzyknik https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31899 <p>Monika Krzem pek, Zrozumieć wykrzyknik. Semantyka czeskich wykrzykników, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2020, ISBN 978-83-7395-909-5.</p> Elżbieta Szczepańska Copyright (c) 2022 Elżbieta Szczepańska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 304 307 10.14746/bo.2022.2.12 Jubileum pokorné víry https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/31900 <p>Jubileum pokorné víry</p> Jiří NOVOTNÝ Copyright (c) 2022 Jiří NOVOTNÝ https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-03-21 2022-03-21 2 308 312 10.14746/bo.2022.2.13