Bohemistyka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo <p>Podobnie jak redaktorzy "Poradnika", tak i polscy bohemiści są dziś przekonani, że w Polsce brakuje pisma, które stawiałoby sobie za cel dyskusję nad problemami bohemistycznymi, nad którymi pracuje się nie tylko w Czechach, ale także poza granicami tego państwa. Przystępując jednak, pomimo tak trudnych warunków doby obecnej, do wydawania nowego pisma slawistycznego, jestem przekonany, że działam zgodnie z życzeniami zainteresowanych. Tym nowym czasopismem jest "Bohemistyka", wydawana przez Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Komisję Slawistyczną PAN Oddział w Poznaniu i Wydawnictwo PRO. Stawiając sobie jako jeden z punktów programu zbliżenie pracowników naukowych oraz sympatyków, zajmujących się lub interesujących się zagadnieniami bohemistycznymi, czasopismo to będzie zawierać – obok działu naukowego – dział recenzji i dział sprawozdawczy.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/bo/about" target="_blank" rel="noopener">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/bo/issue/current" target="_blank" rel="noopener">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/bo/issue/archive" target="_blank" rel="noopener">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong></div> <div class="oczasopismie">SCOPUS, ERIH PLUS, EBSCO, CEEOL, CEJSH, AMUR, Index Copernicus</div> <div class="oczasopismie"><strong>MNiSW 13 pkt.</strong></div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI:&nbsp;</strong>10.14746/bo</div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN:&nbsp;1642-9893</strong></div> <div class="oczasopismie"><strong><img id="licensebutton" style="margin-right: 10px; margin-bottom: 4px; border: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License">PRACE PUBLIKOWANE W CZASOPIŚMIE&nbsp; DOSTĘPNE SĄ NA LICENCJI CREATIVE COMMONS:&nbsp;<a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"> Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a><br></strong></div> pl-PL <p><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"><img src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Ten utwór jest dostępny na&nbsp;<a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</p> balowski@amu.edu.pl (Mieczysław Balowski) pressto@amu.edu.pl (Pressto) pon, 25 sty 2021 09:36:50 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Words of Warfare: Life of Mission Soldiers in the Perspective of Quantitative Linguistics https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26458 <p align="justify"><span lang="en-GB">The paper focuses on the analysis of a sample of military language from the stylometric perspective. The corpus is the chronicle of the 8th Czech Armed Forces Guard Company, which operated at the Bagram Air Field base (BAF). We work on the assumptions that in the corpus, there will be (A) a prominent presence of military slang; (B) a high proportion of abbreviations; (C) frequent linguistic devices expressing mutuality and collectiveness of the soldiers’ enterprise. The texts were subjected to keyword and collocation analyses; these determined several stylistic features of theirs (such as use of English-based expressions, protocol-like language, or idiosyncratic collocations), which testify to the multifaceted character of the military chronicle genre. </span></p> Lucie Radková, Michal Místecký Copyright (c) 2021 Lucie Radková, Michal Místecký https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26458 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Prézentní časování sloves vzorů »kryje« a »kupuje« ve spisovné češtině: variantnost, nebo unifikace? https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26462 <p align="justify"><span lang="en-GB">The morphological variation in the present-tense conjugation of the kryje and kupuje conjugation types (3rd verb class) as a result of gradual vowel shifts has been in progress since the 15th century. The gradual back shift towards the endings -u and -ou used to be explained as a result of paradigm levelling within the conjugation types of the 1st, 2nd and 3rd verb class. In 1993, these endings were codified alongside with the endings -i and -í. However, this codification act hasn’t met with general approval, because the incidence of the endings -u and -ou in standard language is not equal: while the ending -u has been standardizing, the ending -ou has still retained its markedness or can be even regarded as colloquial, in particular in written standard language. In this paper, we aim to answer the question how the endings -u and -ou are applied in present-day TV journalism, namely in the Interview ČT24 show.</span></p> Pavel Sojka Copyright (c) 2021 Pavel Sojka https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26462 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 The Transfer of Imagos in Translation of Nationally Oriented and Transnational Texts (As Seen in the Novels of Czech, Slovak and Russian Writers) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26464 <p align="justify"><span lang="en-GB">This work is an attempt to highlight the specific features of nationally oriented and transnational prose texts. Nationally oriented texts reflect history, culture and identity of one nation (e.g. prose by Solzhenitsyn and Krištúfek), transnational texts compound two or more national culture codes (e.g. prose by Brežná, Kaminer, Moníková and Škvorecký). The goal of this study is to identify specific difficulties in the process of their translation and transfer of imagos, that is stereotypical images of other identities. With the use of stylistic method, some typical ways of transmitting these imagos in literary texts are demonstrated.</span></p> Viktoria S. Kniazkova, Marina Yu. Kotova Copyright (c) 2021 Viktoria S. Kniazkova, Marina Yu. Kotova https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26464 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Чешский фразеологизм modré pondělí ‘синий понедельникʼ на иноязычном фоне: от архаики до неологии https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26466 <p><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">Статья посвящена вопросу о происхождении чешского фразеологизма </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ"><em>modré pondělí</em></span></span> <span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ">ʻ</span></span><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">синий понедельникʼ</span></span></span> <span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">в двух его значениях: архаическом </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ">ʻ</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">не работать в</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">&nbsp;</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">понедельник</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ">ʼ</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU"> и новом </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ">ʻ</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">самый депрессивный день в году</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="cs-CZ">ʼ</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">. Благодаря изучению документов и работ по истории ремесел в Богемии, а также диалектной лексики выясняются истоки обычая. Автор развивает этимологическую гипотезу братьев Гримм. Название „синий” связано с обрядами средневекового карнавала перед началом Великого поста. Впервые проводится сопоставление с</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;">&nbsp;</span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">традицией свободного от работы понедельника, которая существовала в</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">&nbsp;</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">украинской народной культуре только для замужних женщин, причем это право оговаривалось в брачном договоре. На основе совокупности лингвистических, исторических и этнографических данных автор приходит к</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">&nbsp;</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">выводу, что общий для германцев и славян мотив „синего понедельника” развивался дважды: в одном случае как фрагмент средневековой традиции, а</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">&nbsp;</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">в</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">&nbsp;</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">другом – как элемент современного маркетингового приема с учетом символики синего цвета и суеверного представления о понедельнике как тяжелом дне недели.</span></span></span></span></p> Ljudmiła Danilenko Copyright (c) 2021 Ljudmiła Danilenko https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26466 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Имя собственное в составе современных белорусских пословиц на фоне чешских паремий https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26471 <p align="justify"><span lang="ru-RU">Имя собственное – важный объект анализа при сравнении пословиц на материале разных языков и культур. Объектом исследования являются чешско-белорусские пословичные параллели с компонентом-именем собственным. </span><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">Некоторые исследования посвящены вопросу об именах собственных в составе чешских и белорусских паремий и их роли в формировании стереотипов, но в данной работе этот вопрос рассматривается в новом аспекте.&nbsp;</span></span></span></span><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">Цель исследования – сравнить имена собственные в современных чеш</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">-</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">ских и белорусских пословицах; </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">выявить культурные коннотации </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">имен</span></span> <span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">собственных в паремиях, а также </span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU">выявить</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="ru-RU"> лакуны в белорусском Паремиологическом фонде современных активных пословиц</span></span><span style="font-family: Calibri, serif;"><span lang="pl-PL">.</span></span></span></span></p> Наталия Е. Bojewa Copyright (c) 2021 Наталия Е. Bojewa https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26471 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Axiologie koronavirových antipřísloví https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26472 <p align="justify">Studie analyzuje současná česká přísloví, která charakterizují nejnovější dramatický fenomén lidského života – pandemii a koronavirovou karanténu. Česká lidová mluva na tento fenomén reaguje vtipně ironickými antifrázemi, které se stávají jakousi paremiologickou vakcínou proti Covid-19. Přes veškerou originalitu těchto transformací je většina z nich vytvořena na základě slovanského a celoevropského paremiologického fondu. Článek identifikuje zdroje koronavirových parémií, navrhuje jejich frekvenci, plošnou a axiologickou klasifikaci.</p> Valerij Mokienko, Tatjana Nikitina Copyright (c) 2021 Valerij Mokienko, Tatjana Nikitina https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26472 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Spočítal ty peníze jen od oka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26473 <p align="justify"><span lang="cs-CZ">Příslovečné spřežky se vyznačují jednak pozicí na pomezí mluvnice a slovní zásoby, jednak frazeologizovanou povahou. Jejich základem bývá spojení slova neplnovýznamového (předložky) s plnovýznamovým. Nově vzniklé spojení nabývá zpravidla jiného významu, mnohdy zcela odlišného od původního významu jeho jednotlivých izolovaných komponentů. Ve výuce pokročilejších zahraničních bohemistů by měla být věnována příslovečným spřežkám větší pozornost.</span></p> Milan Hrdlička Copyright (c) 2021 Milan Hrdlička https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26473 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Ty jo, to seš dobrá! https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26474 <p>-</p> Jiří Zeman Copyright (c) 2021 Jiří Zeman https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26474 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Kolejna publikacja słownikowa o czeskich kulturemach https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26512 <p>-</p> Mieczysław Balowski Copyright (c) 2021 Mieczysław Balowski https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26512 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 K životnímu jubileu prof. Marie Krčmové https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26504 <p>K životnímu jubileu prof. Marie Krčmové</p> Simona Khatebová Copyright (c) 2021 Simona Khatebová https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26504 pon, 25 sty 2021 11:48:00 +0000 Ivana Bozděchová jubilující https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26507 <p>Ivana Bozděchová jubilující</p> Jiří Hasil Copyright (c) 2021 Jiří Hasil https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26507 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Milan Hrdlička šedesátníkem https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26508 <p>Milan Hrdlička šedesátníkem</p> Jiří Hasil Copyright (c) 2021 Jiří Hasil https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26508 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Vzpomínka na Stanislavu Kloferovou https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26510 <p>Vzpomínka na Stanislavu Kloferovou</p> Jarmila Vojtová Copyright (c) 2021 Jarmila Vojtová https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26510 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000 Zemřela Helena Confortiová https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26509 <p>Zemřela Helena Confortiová</p> Jiří Hasil Copyright (c) 2021 Jiří Hasil https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bo/article/view/26509 pią, 15 sty 2021 00:00:00 +0000