Abstract
The paper presents the results of excavations and analytical studies regarding the taxonomic classification of a unique funeral site associated with the societies of early ‘barrow cultures’ of the north-western Black Sea Coast in the 4th-3rd millennium BC. The study discusses the ceremonial centres of the Tripolye culture-Gordineşti group, as well as Yamnaya and Catacomb cultures.
References
Antoniewicz W. 1925. Eneolityczne groby szkieletowe we wsi Złota w pow. Sandomierskim. Wiadomości Archeologiczne 9: 191-242.
Bednarek R., Jankowski M. 2014. Charakterystyka gleboznawcza materiału budującego nasyp kurhanu 1 w Pidlisivce. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej. Badania z lat 1984-2010. Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 275-279. Poznań.
Bratchenko S.N. 2001. Donetska katakombna kultura rannioho etapu, vol. 1. Luhansk.
Bratchenko S.N. 2003 Radiocarbon chronology of the Early Bronze Age of the middle Don. Svatove, Luhansk Region. In: A. Kośko (Ed.), The Foundation of Radiocarbon Chronology of Cultures Between the Vistula and Dnieper: 4000-1000 BC, Baltic-Pontic-Studies 12, 185-208.
Bubulich V., Khakheu V. 2001. Issledovaniya kurganov v Kamenskom rayone na levoberezhe Srednego Dnestra. In: N.A. Ketraru (Ed.), Severnoe Prichernomore ot eneolita k antichnosti, 112-148. Tiraspol.
Bunyatyan K.P., Nikolova A.V. 2010. Kurgany yamnoyi kultury na trypilskykh poselenniakh Dobrovody i Talianky. In: Arkheolohiya i davnia istoriya Ukrayiny, vyp. 3: Kolektsii Naukovykh Fondiv Instytutu Arkheolohiyi NAN Ukrayiny. Materialy ta doslidzhennia, 34-50. Kyiv.
Dergachev V.A. 1973. Pamiatniki epokhi bronzy, Arkheologicheskaya Karta Moldavskoy SSR 3. Kishinev.
Dergachev V.A. 1980. Pamiatniki pozdnego Tripolia. Kishinev.
Dergachev V.A. 1984. Kurgany u s. Gura-Bukului. In: Y.Y. Artemenko (Ed.) Kurgany v zonakh novostroek Moldavii, 3-36. Kishinev.
Dergachev V.A. 1986. Moldaviya i sosednie territorii v epokhu bronzy. Kishinev.
Dergachev V.A., Manzura I.V. 1991. Pogrebalnye kompleksy pozdnego Tripolia. Kishinev.
Goslar T., Klochko V.I., Kośko A., Włodarczak P., Żurkiewicz D. 2015. Chronometry of Late Eneolithic and ‘Early Bronze’ cultures in the Middle Dniester area: investigations of the Yampil Barrow Complex. In: A. Kośko (Ed.). Podolia as a Cultural Contact Area in the 4th/3rd-2nd Millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20: 256-291.
Harat K., Potupczyk M., Razumov S. 2014. Charakterystyka źródeł archeologicznych pozyskanych w latach 1984-1993. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej. Badania z lat 1984-2010. Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 45-204. Poznań.
Ivanova S.V. 2013. Kulturno-istoricheskie kontakty naseleniya Severo-Zapadnogo Prichernomoria v rannem bronzovom veke: Zapad-Vostok. Kulturno-istoricheskie kontakty naseleniya. Stratum plus 2: 158-248.
Ivanova S.V. 2015. Protobudzhakskiy gorizont Severo-Zapadnogo Prichernomoria. Stratum plus 2: 275-294.
Ivanova S., Kośko A., Włodarczak P. 2014. Komponent tradycji kultur ceramiki sznurowej. Amfory w północno-zachodnio-nadczarnomorskich grobach kultury jamowej. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej. Badania z lat 1984-2010. Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 351-386. Poznań.
Ivanova S.V., Toschev G.N. 2015. Late Eneolithic and Bronze Age prologue Pontic societies. Forest-steppe Middle Dniester and Prut drainage basins in the 4th/3rd-2nd millennium BC: A history of investigations. In: A. Kośko (Ed.) Podolia as a Cultural Contact Area in the 4th/3rd-2nd Millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20: 7-39.
Ivanova S.V., Toschev G.N. 2015a. The Middle-Dniester cultural contact area of early metal age societies. The frontier of Pontic and Baltic drainage basin in the 4th/3rd-2nd mil lennium BC. In: A. Kośko (Ed.) Podolia as a Cultural Contact Area in the 4th/3rd-2nd Millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20: 336-405.
Jachimowicz K. 2015. Analiza przestrzenna kurhanów kultury grobów jamowych z okolic Jampola, Ukraina (held in the archives of Adam Mickiewicz University). Poznań.
Kaiser E. 2003. Studien zur Katakombengrabkultur zwischen Dnepr und Prut. Archäologie in Eurasien 14. Mainz.
Kashuba M.T., Kurchatov S.Y., Scherbakova T.A. 2001-2002 Kochevniki na zapadnoy granitse Velikoy stepi (po materialam kurganov u s. Mocra). Stratum plus 4: 180-252.
Klochko E.O. 1990. Redkiy pogrebalnyi kompleks katakombnoy kultury na Srednom Dnestre. In: O.G. Shaposhnikova, V.V. Otroschenko, S.Z. Pustovalov, G.N. Toschev, G.I. Shapovalov (Eds) Problemy izucheniya katakombnoy kulturno-istoricheskoy obshchnosti, 28-30. Zaporozhe.
Klochko V.I. 2006. Ozbroyennia ta viyskova sprava davnoho naselennia Ukrainy (5000-900 r.r. do R.Kh.). Kyiv.
Klochko V.I., Kośko A. 2013. The Baltic Drainage Basin in the Reconstruction of the Mental Map of Central Europe Held in Common by Northern-Pontic Early - Bronze Civilization Communities: 3200-1600 Bc. An outline of the research programme. In: A. Kośko, V.I. Klochko (Eds) The Ingul-Donets Early Bronze Civilization as Springboard for Transmission of Pontic Cultural Patterns to the Baltic Drainage Basin 3200-1750 BC. Baltic-Pontic Studies 18: 9-20.
Klochko V.I., Kośko A., Razumov S.M., Włodarczak P., Żurkiewicz D. 2015. Eneolithic, Yamnaya and Noua culture cemeteries from the first half of the 3rd and the middle of the 2nd millennium BC, Porohy, site 3A, Yampil Region, Vinnitsa Oblast: archaeometric and chronometric description, ritual and taxonomic-topogentic identification. In: A. Kośko (Ed.) Podolia as a Cultural Contact Area in the 4th/3rd-2nd Millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20: 78-141.
Klochko V.I., Kruts V.A. 1999. Radiocarbon Dates from the Yamnaya Culture Barrow at the Tripolye Culture „Giant Settlement” near Talyanky. In: A. Kośko (Ed.) The Foundations of Radiocarbon Chronology of Cultures Between the Vistula and Dnieper: 3150-1850 BC. Baltic-Pontic Studies 7: 72-79.
Kośko A. 2000. From research into the issue of the development dependencies of the Corded Ware culture and Yamnaya culture. In: S. Kadrow (Ed.) A Turning of Ages/Im Wandel der Zeiten. Jubilee Book Dedicated to Professor Jan Machnik on His 70th Anniversary, 337-346. Kraków.
Kośko A., Potupczyk M., Razumow S. (Eds). 2014. Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej (badania z lat 1984-2010). Archaeologia Bimaris - Monografie 6. Poznań.
Kośko A., Razumow S. 2014. Cele i metody badań terenowych. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej (badania z lat 1984-2010). Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 41-44. Poznań.
Kośko A., Razumow S., Żurkiewicz D. 2014. Nasyp kurhanu: morfometria, stratygrafia oraz planigrafia obiektów. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej (badania z lat 1984-2010). Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 209-212. Poznań.
Larina O. 2003. Pozdnetripolskoe pogrebenie gordineshtskogo tipa na Dnestre. In: E. Sava (Ed.) Interferenţe cultural-chronologice in spaţiul nord-pontic, 57-80. Chişinău.
Leviţki O., Manzura I., Demcenko T. 1996. Necropola tumulară de la Sărăteni. Bibliotheca Thracologica XVII. Bucureşti.
Litvinova L.V., Łukasik S., Żurkiewicz D., Gwizdała M., Chyleński M., Malmstrom H., Jakobsson M., Juras A. 2015. Anthropological description of skeletal material from the Dniester Barrow Cemetery Complex, Yampil Region, Vinnitsa Oblast (Ukraine). In: A. Kośko (Ed.) Podolia as a Cultural Contact Area in the 4th/3rd-2nd Millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20: 292-335.
Łukasik S., Gwizdała M. 2015. Ekspertyza antropologiczna ludzkich szczątków kostnych z st. Prydniestranskie, Ukraina (held in the archives of Adam Mickiewicz University). Poznań.
Manzura I.V. 2010. “Vytianutye” pogrebeniya epokhi eneolita v Karpato-Dnestrovskom Regione. Tyragetia. Serie nouă 4(1): 35-47.
Manzura I.V., Klochko O.V, Savva E.N. 1992. Kamenskie kurgany. Kishinev.
Melnik O., Steblina I. 2013. Yamnaya kultura serednoyi techiyi Inhultsia. Kryvyi Rih.
Merpert N.Y. 1974. Drevneyshye skotovody Volgo-Uralskogo mezhdurechia. Moskva.
Movsha T.G. 1964. Trypolskoe pogrebenyie v c. Tsviklovtsy. Arkheologia 16: 213-222.
Movsha T.G. 1971. O severnoy gruppe pozdnetripolskikh pamiatnikov. Sovetskaya Arkheologiya 1: 31-54.
Ostroverkhov A.S., Subotin L.V., Subotin A.V. 1993. Kurhan epokhi bronzy-eneolita u s. Timkovo. In: Arkheolohichni doslidzhennia v Ukrayini 1991 r., 83-84. Lutsk.
Otroschenko V.V. 2013. The Catacomb culture phenomenon. In A. Kośko, V.I. Klochko (Eds), The Ingul-Donets Early Bronze Civilization as Springboard for Transmission of Pontic Cultural Patterns to the Baltic Drainage Basin 3200 - 1750 BC. Baltic-Pontic Studies 18: 21-38.
Patokova E.F. 1979. Usatovskoe poselenie i mogilniki. Kyiv.
Patokova E.F., Petrenko V.G., Burdo N.B., Polishchuk L.Y. 1989. Pamiatniki Tripolskoy kultury v Severo-Zapadnom Prichernomore. Kyiv.
Rassamakin Y.Y. 1994. The main directions of the development of eary pastoral societies of northern Pontic Zone: 4500-2450 BC (Pre-Yamnaya Cultures and Yamnaya Culture) In: A. Kośko (Ed.) Nomadism and Pastoralism in the Circle of Baltuc-Pontic Early Agrarian People. Baltic-Pontic Studies 2: 29-70.
Rassamakin Y.Y. 1999. The Eneolithic of the Black Sea Steppe: Dynamics of Cultural and Economic Development 4500-2300 BC. In: M. Levine, Y. Rassakmakin, N. Kislenko, N. Tatarintseva (Eds) Late Prehistoric Exploitation of the Eurasian Steppe, 59-182. Cambridge.
Rassamakin Y.Y. 2002. Aspects of Pontic steppe development (4550-3000 BC) in the light oft he new cultural-chronological model. In: K. Boyle, C. Renfrew, M. Levine (Eds) Ancient interactions: east and west in Eurasia, 49-73, Cambridge.
Rassamakin Y.Y. 2004. Die nordpontische Steppe in der Kupferzeit Gräber aus der Mitte des 5. Jts. bis Ende des 4. Jts. v. Chr. Archäologie in Eurasien 17. Mainz.
Rassamakin Y.Y. 2013. From the Late Eneolithic period to the Early Bronze Age in the Black Sea steppe: what is the Pit Grave Culture (late fourth to mid-third millenium BC)? In: V. Heyd, G. Kulcsar, V. Szeverenyi. Transition to the Bronze Age. Interregional interaction and socio-cultural change in the third millenium BC. Carpathian Basin and neighbouring regions, 113-138. Budapest.
Rassamakin Y.Y., Nikolova A. 2008. Carpathian Imports and Imitations in Context of the Eneolithic and Early Bronze Age of the Black Sea Steppe Area. In: P.F. Biehl, Y.Y. Rassamakin (Eds) Import and Imitation in Archaeology, 51-87. Langenweisbach.
Razumov S.M. 2011. Flint Artefacts of Northern Pontic Populations of the Early and Middle Bronze Age: 3200-1600 BC. Baltic-Pontic Studies 16.
Razumov S.M. 2014. Komponent tradycji kultury jamowej. In: A. Kośko, M. Potupczyk, S. Razumow (Eds) Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej połowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno-zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej (badania z lat 1984-2010). Archaeologia Bimaris - Monografie 6, 341-346. Poznań.
Rychkov N.A. 2001. Ob uslovnykh tsentrakh nositeley Yamnoy kultury. In: N.A. Ketraru (Ed.) Severnoe Prichernomore ot eneolita k antichnosti, 42-66. Tiraspol.
Shaposhnikova O.G. 1985. Yamnaya kulturno-istoricheskaya obschnost. In: D.Ya. Telegin (Ed.) Arkheologiya Ukrainskoy SSR, vol. I, 336-352. Kyiv.
Shaposhnikova O.G, Fomenko V.N., Dovzhenko N.D. 1986. Yamnaya kulturno-istoricheskaya Oblast (yuzhnobugskiy variant). Kyiv.
Shaposhnikova O.G., Sharafutdinova I.N., Fomenko V.N., Dovzhenko N.D. 1980. Nekotorye itogi izucheniya pogrebalnykh pamiatnikov epokhi medi-bronzy na r. Ingul. In: Arkheologicheskie pamiatniki Poingulia, 5-17. Kyiv.
Sudnik-Wojcikowska B., Moysienko I.I., Dembicz I., Galery H., Rowińska A., Zachwatowicz M. 2013. Kurhany na „Dzikich Polach” - dziedzictwo kultury i ostoja ukraińskiego stepu. Warszawa.
Tkachuk T.M. 2001-2002. Konets etapa CI i nachalo CII tripolskoy kultury verkhnego Podnestrovia (na materialakh poselenia Bilshivtsi. Stratum plus 2: 196-217.
Topal D.A., Tserna S.V. 2010. Pozdnetripolskiy mogilnik y poselenyia u s. Kunicha (Floreshtskiy r-n, Respublika Moldova. Stratum plus 2: 281-298.
Toschev G.N. 1991. Zapadnyj areal pamiatnikov katakombnoy kultury. In: Katakombnye kultury Severnogo Prichernomoria, 85-100. Kyiv.
Toschev G.N. 2013. In the west of the Budzhak culture. In: A. Kośko, V.I. Klochko (Eds), The Ingul-Donets Early Bronze Civilization as Springboard for Transmission of Pontic Cultural Patterns to the Baltic Drainage Basin 3200-1750 BC. Baltic-Pontic Studies 18: 72-85.
Włodarczak P. 2006. Kultura ceramiki sznurowej na Wyżynie Małopolskiej. Kraków.
Włodarczak P. 2008. Kultura złocka i problem genezy kultury ceramiki sznurowej w Małopolsce. In: J. Bednarczyk, J. Czebreszuk, P. Makarowicz, M. Szmyt (Eds) Na pograniczu światów. Studia z pradziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Kośko w 60. rocznicę urodzin, 555-576. Poznań.
Yarovoy E.V. 1978. Otchet o polevykh issledovaniakh eneoliticheskoy archeologicheskoy ekspeditsii v 1977 godu. Kishinev.
Yarovoy E.V. 1984. Pogrebalnyi obriad nekotorykh skotovodcheskikh plemen srednego Pruta. In: I.I. Artemenko (Ed.) Kurgany v zonakh novostroek Moldavii, 37-75. Kishinev.
Yarovoy E.V. 1990. Kurgany epokhi eneolita-bronzy Nizhnego Podnestrovia. Kishinev.
Yarovoy E.V. 2001. Eneoliticheskie sviatilischa y antropomorfnye stely Dnestrovsko-Prutskogo mezhdurechia. In: Davnia istoriya Ukrayiny i sumizhnykh rehioniv. Carpatica 13. Yuvileynyi zbirnyk na chest 70-richchia vid dnia narodzhennia prof. E.A. Balaguri, 67-77. Uzhhorod.
Yarovoy E.V., Tserna S.V., Popovici S.S. 2012. Pozdnetripolskiy mogilnik u s. Oksentia (Dubossarskiy rayon, Respublika Moldova. Stratum plus 2: 287-302.
License
Copyright (c) 2015 Viktor I. Klochko, Aleksander Kośko, Mykhailo V. Potupchyk, Piotr Włodarczak, Danuta Żurkiewicz, Svetlana V. Ivanova
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/3.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 Unported License.