Człowiek i Społeczeństwo https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis <p style="text-align: justify;">"Człowiek i Społeczeństwo" - czasopismo naukowe Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa, Wydziału Filozoficznego, Wydziału Psychologii i Kognitywistyki oraz Wydziału Socjologii (dawny Wydział Nauk Społecznych) Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu - wydawane jest od 1984 roku w wersji papierowej, później też elektronicznej. Koncentruje się na problemach jednostki i ludzkich społeczności w kontekście współczesnej kultury. Czasopismo wyróżnia interdyscyplinarne podejście wynikające ze stosowania metod i teorii właściwych dla poszczególnych kierunków z obszaru nauk społecznych i humanistycznych, a więc filozofii, kognitywistyki, kulturoznawstwa, psychologii, socjologii. Celem czasopisma jest przełamywanie barier międzydyscyplinarnych, integrowanie badań w obszarze nauk społecznych oraz wskazywanie nowych obszarów badawczych wymagających interdyscyplinarnego podejścia. Czasopismo chce także służyć, poprzez inicjowane na jego łamach dyskusje, wypracowaniu nowych płaszczyzn i punktów widzenia na zagadnienia będące dotąd przedmiotem zainteresowania poszczególnych nauk humanistyczno-społecznych, a tym samym przyczyniać się do ich rozwoju.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/cis/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/cis/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/cis/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>CEEOL, BazEkon, Google Scholar, WorldCat, <a href="https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=499108">ERIH PLUS</a></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA:</strong> <p>Do roku 2018 - 9 punktów MNiSW&nbsp;<br>Od roku 2021 - 40 punktów MNiSW</p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/index">10.14746/cis</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>0239-3271<!--<strong>e-ISSN: </strong>2084-4158--></div> <div class="oczasopismie"><strong>PRACE PUBLIKOWANE W CZASOPIŚMIE DOSTĘPNE SĄ NA LICENCJI CREATIVE COMMONS:</strong></div> <div class="oczasopismie"><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/"><br></a><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license">&nbsp;Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">.</a></div> Adam Mickiewicz University Poznan pl-PL Człowiek i Społeczeństwo 0239-3271 <p>1. W momencie złożenia pracy celem rozpoczęcia postępowania w sprawie publikacji, Licencjodawca, zwany dalej Autorem, akceptuje wszystkie zasady umieszczone na stronie internetowej czasopisma “Człowiek i Społeczeństwo”, udzielając Licencjobiorcy, zwanego dalej Wydawcą, niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu. Licencja zakłada tym samym brak ograniczeń terytorialnych, czasowych oraz ilościowych na następujących polach eksploatacji (art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych):<br>a. utrwalanie Utworu;<br>b. zwielokrotnienie Utworu drukiem i w wersji cyfrowej;<br>c. wprowadzenie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału/zwielokrotnionych egzemplarzy Utworu;<br>d. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;<br>e. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;<br>f. wprowadzenie Utworu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzenie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;<br>g. rozpowszechnianie Utworu w wersji elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej, a także samodzielnie w formule Open Access w oparciu o licencję Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa Licencja Publiczna (CC BY 4.0), a także inną wersję językową tej licencji, lub którąkolwiek późniejszą wersję tej licencji.</p> <p>2. Założenia licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa Licencja Publiczna (CC BY 4.0), udzielają Wydawcy upoważnienia do kopiowania, zmieniania, rozprowadzania, przedstawiania i wykonywania Utworu jedynie pod warunkiem uznania autorstwa.</p> <p>3. Wraz z dostarczeniem Utworu, Autor zobowiązuje się do wypełnienia, podpisania oraz odesłania skanu Załącznika nr 3 (Umowa o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC) do Zarządzenia Nr 445/2015/2016 Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia 1 października 2015 roku w sprawie czasopism naukowych UAM oraz powołania uniwersyteckiej platformy czasopism elektronicznych PRESSto.</p> SPIS TREŚCI https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28394 . . Copyright (c) 2021 . . https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 5 6 Blisko czy na dystans? Psychologiczne aspekty relacji międzyludzkich https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28358 Lucyna Bakiera Monika Obrębska Copyright (c) 2021 Lucyna Bakiera, Monika Obrębska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 9 21 10.14746/cis.2021.51.1 Znaczenie intymności i zaangażowania interpersonalnego w regulacji dystansu w związkach miłosnych we wczesnej dorosłości https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28395 <p>The aim of the theoretical and empirical studies presented in the article was to analyze the relationship between intimacy and interpersonal commitment experienced in love relationships during early adulthood. The study involved 172 participants asked completed Interpersonal Commitment Questionnaire and Intimacy Questionnaire. The results of the research confirmed the occurrence of a relationship between interpersonal commitment and experienced intimacy, but not in all their dimensions. It was also established that the length of the relationship does not matter for the dimensions of both experienced intimacy and interpersonal commitment. For some of them, the type of love relationship is significant.</p> Anita Weronika Mamot Błażej Smykowski Copyright (c) 2021 Anita Weronika Mamot, Błażej Smykowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 23–60 23–60 10.14746/cis.2021.51.2 Dostępność rodziców w dzieciństwie a przywiązanie do partnera w związku intymnym https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28359 <p>The presented research aimed to check how, depending on different experiences in the relationship with parents during childhood, young adults function in an intimate relationship. The style of attachment to a partner was the key research category. For this purpose, the Plopa Questionnaire of Attachment Styles and survey questions were used, which allowed estimating the total index of parents’ availability. 71 people (female 50,7%) in early adulthood participated in the study. Data collection was carried out in direct contact. The results showed that a higher level of accessibility of both parents in childhood coexists with a greater intensity of the secure style of attachment to a partner in an intimate relationship. The level of parents’ availability in childhood does not correlate with unsecured styles of attachment to a partner, both among adults coming from postdivorce and full families.</p> Adamina Alabrudzińska Lucyna Bakiera Copyright (c) 2021 Adamina Alabrudzińska, Lucyna Bakiera https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 61–78 61–78 10.14746/cis.2021.51.3 Komercjalizacja tacierzyństwa. Relacja ojca z dzieckiem na tle działań marketingowych https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28361 <p>The last decades brought us dynamic changes in patterns of fatherhood. It is related both to expectations toward men, and their daily functioning itself. However, the role of a father is less often commercialized than the role of a mother. In line with that, commercials and marketing activities are less often addressed to fathers than to mothers. This paper is addressed to the potential grounds of this state of affairs, and the description of the new phenomenon – dadvertising. The possible manners of profiling marketing activities including fathers as primary recipients will be presented and discussed concerning findings of studies from the field of family psychology, sociology of the family, and a few existing studies aimed at commercials addressed to fathers. The abovementioned issues will be illustrated by examples of single commercials and marketing campaigns, in which protagonists or recipients were fathers.</p> Kamil Janowicz Aleksandra Jasielska Copyright (c) 2021 Kamil Janowicz, Aleksandra Jasielska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 79–100 79–100 10.14746/cis.2021.51.4 Związek między przejawianym stylem poczucia humoru a prezentowaną postawą rodzicielską https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28364 <p>The aim of the present study was to examine the relationship between styles of sense of humour and parental attitude. The study sample consisted of adults who are parents, mostly women (59 vs 14 men). Because the study was exploratory in nature, a statistical significance level of α &lt; .10 was adopted and tentatively demonstrated the existence of partial relationships between the constructs analyzed. Level of self-deprecating humour correlates with intensity of demanding attitude (rho = .249, p = .035) and intensity of demanding attitude (rho = .241, p = .042). In contrast, the level of aggressive humor correlates negatively with accepting attitude (rho = –.273, p = .012) but correlates positively with inconsistent attitude intensity (rho = .217, p = .067).</p> Anita Piasecka Monika Gryz Weronika Łuczak Adrianna Mikajewska Paweł Kleka Copyright (c) 2021 Anita Piasecka, Monika Gryz, Weronika Łuczak, Adrianna Mikajewska, Paweł Kleka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 101–117 101–117 10.14746/cis.2021.51.5 Doświadczanie wdowieństwa a nowe związki romantyczne w okresie późnej dorosłości https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28367 <p>The current population of widows and widowers in Poland is over 3.1 mln, whereof the vast majority is over 60 years old. Death of long-life partner is one of the most stressful events in an individual’s life and it may affect their physical and mental condition. At the same time acceptance of spouse’s death and successful adaptation to widowhood are the developmental tasks of late adulthood phase, which may provide to personal growth. A widowed person can decide if they desire to engage new romantic relationship. Research shows that starting a new relationship is motivated by various factors: psychological (e.g. spouse idealization, anxiety), biological (e.g. age, health), and external factors (e.g. socioeconomic situation). New late-life romantic relationships differ from previous stages of life – we can observe changes in: relationship goals, dynamic of the relationship and together activities, although seniors experience passionate love the same way that younger generations do.</p> Klaudia Rodziejczak Copyright (c) 2021 Klaudia Rodziejczak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-05-02 2021-05-02 51 119 132 10.14746/cis.2021.51.6 Miłość kończąca się na sali sądowej. Relacje małżeńskie w procesie rozwodowym https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28365 <p>This article analyses the components of love and the stages of a love relationship in relation to the increasingly common phenomenon of divorce in society. The author underlines that the reason of filing for divorce may be the further development of love and – more specifically – the decline of passion and intimacy, of which the spouses may not be aware. Qualitative changes in love surprise the spouses and cause dissatisfaction. The availability and popularity of divorces, in turn, induce the spouses to resort to such tools. According to the author, an increase in the social awareness in this matter could make it possible to avoid many divorce processes.</p> Marta Ruszkiewicz Copyright (c) 2021 Marta Ruszkiewicz https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 133 143 10.14746/cis.2021.51.7 Ryzyko braku relacji zawodowych. Konstrukcja Skali Niepewności Zatrudnienia w Sytuacji Pandemii https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28396 <p>In a pandemic situation, anxiety about work has added to anxiety about the perceived threat to health or life. Job insecurity is a stressor that causes deterioration of mental and physical health, but also leads to behaviors that have negative consequences for the organization. The anxiety related to fears about the future of work may be increased due to limited contacts with co-workers (remote work, forced downtime) and social isolation, while social support is one of the most important stress buffer factors. In this article, we present the results of research on the construction of a scale for measuring job uncertainty during the COVID-19 pandemic.</p> Teresa Chirkowska-Smolak Mikołaj Czumak Copyright (c) 2021 Teresa Chirkowska-Smolak, Mikołaj Czumak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 145–164 145–164 10.14746/cis.2021.51.8 Nieoczywiste relacje z technologią. Przegląd badań na temat ludzkich postaw wobec robotów https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28372 <p>This paper presents an overview of empirical studies concerning human attitudes towards robots. We start with explaining what attitudes towards robots are. It is followed by the overview of the aforementioned studies which is organized according to the factors related to the attitudes. These are human-related factors (sex, age, education, nationality, culture, belief in human nature uniqueness, religiousness), robot-related ones (external look, its purpose) and factors which arise from the human-robot interaction (earlier experiences with robots, interactions, designing robots).</p> Aleksandra Wasielewska Paweł Łupkowski Copyright (c) 2021 Aleksandra Wasielewska, Paweł Łupkowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 165 187 10.14746/cis.2021.51.9 Relacje online. Ekstrawersja i inteligencja emocjonalna w kontekście wybranych aspektów komunikacji internetowej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28397 <p>Interpersonal communication is a dynamic, complex process, and is conditioned by many factors, among which one of the most important roles is played by the personality of interaction partners. The article presents results of research on the influence of extraversion and emotional intelligence on selected aspects of communication when the process is mediated by the Internet. The study involved young adults (N = 51) aged 21–27 (M = 24.27; SD = 1.65; Md = 24), mostly women (Nk = 26; K/M = 1.08), who responded to the invitation to the study published on Facebook. The survey was conducted in the period from December 2019 to February 2020, through Messenger and GoogleForms to collect the results in personality questionnaires. On the basis of the correlation coefficients obtained, it can be assumed that the level of extraversion (r = .397, p = .002; r = 414, p &lt; .001 and the level of emotional intelligence (r = .331, p = .009; r = .411, p &lt; .001) may be responsible for the expression of emotions and productivity of the speech in an intermediary conversation. Due to the results of the conducted research, we put forward a thesis that the mediation of contact with another person thanks to the currently developed systems of smileys, does not lead to impoverishment of the emotional layer of the message.</p> Klaudia Bijak Paweł Kleka Copyright (c) 2021 Klaudia Bijak, Paweł Kleka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 189–203 189–203 10.14746/cis.2021.51.10 Czy naukowiec ma płeć? Rozważania na temat relacji w świecie nauki przez pryzmat stereotypów płciowych https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28398 <p>The paper aims to study a problem of gender stereotypes present in the academic community, harming particular researchers (especially women). In the article chosen methods of stereotypes’ counteraction are focused and analysed in terms of their risks of stereotype preservation. The concept of feminatives as a proposition of gender equalization is reflected and presented from the perspective of their drawbacks in the field of social functioning. The gender stereotypes’ influence on research participants is treated as a special aspect of the problem, peculiarly in the area of human sexuality research due to specific feedback and results’ bias. The problem is analysed then both from the systemic (contextual) perspective of academia and the particular situation of research, showing that gender may but does not have to influence scientific work.</p> Konrad Kośnik Olga Węglerska Copyright (c) 2021 Konrad Kośnik, Olga Węglerska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 205–220 205–220 10.14746/cis.2021.51.11 Gdy słowo dzieli. Mowa pogardy i nienawiści w relacjach między ludźmi https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cis/article/view/28373 <p>Hate speech is defined as verbal abuse against minority groups. Its emotional basis is contempt which activates anger and revulsion. Therefore, it seems to be justified to speak of “contempt speech and hate speech” as a spreading social phenomenon, in effect resulting in a generalised deterioration in attitudes toward minorities. The media and public figures play a huge role in promoting hate speech, and it is also fostered by the sense of danger accompanying the COVID-19 pandemic. In order to stop this process, we should start to perceive hate speech as a serious social problem, the conditions and consequences of which should be the subject of reflection and scientific studies.</p> Monika Obrębska Marcelina Dobrowolska Copyright (c) 2021 Monika Obrębska, Marcelina Dobrowolska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl 2021-03-15 2021-03-15 51 221 239 10.14746/cis.2021.51.12