Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1823-1847) - Wąsicki, Jan (Czasopismo Prawno-Historyczne, 1987)
Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego obejmował swą działalnością tylko jedną pruską prowincję. Różnił się zresztą od pozostałych siedmiu pruskich Zgromadzeń Prowincjonalnych, Landtagów, tylko nazwą i językiem obrad. Już jednak na wstępie naszych rozważań trzeba podkreślić, iż odrębna nazwa w istotny sposób wyróżniała go od tego typu pruskich zgromadzeń stanowych. Świadczyła ona o dążeniu do utrzymania odrębności prowincji i podkreślenia jej polskiego charakteru; również o tym, że polscy deputowani, w większości ziemianie, przekształcili w miarę możności forum sejmowe w płaszczyznę walki o prawa narodowe. Sejm stał się szkołą parlamentarną dla przyszłych posłów polskich do Sejmu Pruskiego (po 1850 r.), a następnie do Reichstagu, tj. Sejmu Rzeszy Niemieckiej (po 1871 r.). Z tej to więc przyczyny Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego powinien się znaleźć w kręgu uwag tych, którzy zajmują się dziejami parlamentaryzmu polskiego. Choć bowiem nosił on w latach 1827-1845 specyficzny, stanowy i pruski charakter, przecież równocześnie stanowił przykład wykorzystania obcych instytucji dla potrzeb własnego narodu.