Stare i nowe w organizacji i działalności sądów pokoju w Księstwie Warszawskim - Rosner, Anna (Czasopismo Prawno-Historyczne, 1994)
Przemiany zachodzące na ziemiach polskich po wkroczeniu armii napoleońskiej były bardzo szybkie, często rewolucyjne. Niektórzy akceptowali je i czynnie włączali się w ich przeprowadzanie, inni przyglądali się sceptycznie, niemało było też aktywnie zwalczających je przeciwników. W swoich poczynaniach wszyscy odwoływali się do tradycji dawnej Rzeczypospolitej. Inaczej jednak ją rozumieli, inną rolę spełniała w ich politycznych planach i działaniach. Spróbujmy, na przykładzie tworzenia najniższych szczebli sądownictwa w Księstwie – sądów pokoju, pokazać funkcjonowanie tradycji szlacheckiej i mechanizmy posługiwania się nią dla osiągnięcia zamierzonych celów.