Wzorzec gatunkowy instrukcji gry planszowej - Zielińska-Nowak, Kamila (Homo Ludens, 2024)
Artykuł przedstawia wzorzec gatunkowy współczesnej instrukcji gry planszowej, uwzględniając również teksty dawniejsze. Materiał badawczy obejmuje 100 instrukcji wydanych od 1861 do 2021 roku. Wykorzystano metody analizy genologicznej, stylistycznej i kulturowej, podkreślając istotną rolę kontekstu sytuacyjnego z uwagi na charakter użytkowy instrukcji. Rozpatrzono cztery aspekty tekstu: strukturalny, poznawczy, pragmatyczny i stylistyczny, składające się, zdaniem Marii Wojtak, na wzorzec gatunkowy. Wykazano, że istnieje wzorzec gatunkowy instrukcji do gier planszowych, który wyróżnia takie teksty spośród innych o charakterze poradnikowym w odmianie instruktażowej. Dowiedziono, że pomimo wpisanego w grę (i podstawowego dla niej) aspektu ludycznego najważniejszym celem instrukcji jest wyjaśnienie zasad gry. Wszystkie elementy – czy to tekstowe, czy wizualne – podporządkowuje się charakterowi użytkowemu tekstu. Instrukcja służy graczowi do szybkiego zrozumienia mechanizmów gry. Z tego powodu wykorzystuje się środki skracające instrukcje, ilustracje mają zaś przede wszystkim wizualizować tekst. Wyróżnienia i struktura pomagają odnaleźć najistotniejsze informacje, a styl nie utrudnia lektury. Nadawca zazwyczaj pełni rolę nauczyciela, natomiast odbiorca laika, który chce nauczyć się gry. Twórca instrukcji często skraca dystans za pomocą form drugoosobowych i trybu rozkazującego.