Komentarze do artykułu Antoniego Kuklińskiego - Porwit, Krzysztof; Galar, Roman (Nauka i Szkolnictwo Wyższe, 2016)
Krzysztof PORWIT: Autor polemizuje z tezą artykułu Antoniego Kuklińskiego, iż nowy paradygmat sprzężeń między gospodarką opartą na wiedzy a społeczeństwem opartym na wiedzy ma dotyczyć zarówno gospodarki, jak i społeczeństwa. Zwraca uwagę na przeszkody i konflikty w tym współdziałaniu, a także podaje w wątpliwość stan zaawansowania na drodze do gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy nakreślony w komentowanym artykule, stwarzający magiczny krąg postępu i sukcesu. Autor ustosunkowuje się do tezy Antoniego Kuklińskiego na temat przyczyn blokady rozwoju gospodarki opartej na wiedzy krajach biedniejszych niż państwa Unii Europejskiej. Kukliński w swym artykule zarysował szanse terapii; według Porwita konieczne jest najpierw usunięcie przyczyn schorzeń poprzez pracę od podstaw, ulepszanie ładu instytucjonalnego, moralną odnowę i dopiero na takich fundamentach możliwe będzie osiąganie wysokiej jakości cech formalnoprawnych i ładu instytucjonalnego. Roman GALAR: Autor ustosunkowuje się do podstawowej tezy artykułu Antoniego Kuklińskiego, tzn. pułapki równowagi niskiego poziomu efektywności. Podkreśla trafność diagnozy, ale jednocześnie podważa ją, zauważając, iż mechanizmy przyczynowo-skutkowe funkcjonują na innym poziomie. Podaje własną interpretację przyczyn pułapki „niskiego poziomu” , zwracając uwagę m.in. na niebezpieczeństwa związane z kopiowaniem standardów instytucjonalnych z krajów „wysokiego poziomu” i proponuje jako rozwiązanie problemu tworzenie sieci społecznych enklaw, w ramach których procesy kreowania gospodarki opartej na wiedzy będą mogły bezpiecznie funkcjonować. Wspiera pomysł powołania Towarzystwa Przyjaciół Gospodarki Opartej na Wiedzy, podając rozwiniętą argumentację, zwraca także uwagę na znaczenie wyjaśnienia przez to Towarzystwo, o co naprawdę chodzi w idei tworzenia tego rodzaju gospodarki, gdyż nieporozumienia wokół kwestii związanych z gospodarką opartą na wiedzy grożą dyskredytacją całej idei.