Polonistyka. Innowacje https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>Czasopismo ukazuje ścisły związek między praktyką nauczania a teorią dydaktyczną wyprowadzoną z namysłu nad istotą edukacji polonistycznej. Przybliża różnorodne konteksty (literaturoznawcze, językoznawcze, kulturoznawcze itp.), które warto uczynić punktami odniesienia w projektowaniu procesu kształcenia; łączy refleksję nad współczesną oraz dawną dydaktyką szkolną i akademicką.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/pi/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pi/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pi/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W: </strong>ERIH PLUS, CEJSH (The Central European Journal Of Social Sciences And Humanities), Google Scholar, PKP Index; Primo; WorldCat<strong><br></strong> <p><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong></p> </div> <div class="oczasopismie"> <p><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/index">10.14746/pi</a></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN:&nbsp;</strong>2450-6435</div> <div class="oczasopismie">&nbsp;</div> <div class="oczasopismie"><strong>LICENCJA:</strong></div> <div class="oczasopismie"><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Publikacje w czasopiśmie" Polonistyka. Innowacje" dostępne są na <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</div> pl-PL <p><strong><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Ten utwór jest dostępny na <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</strong></p> kocyk@amu.edu.pl (Krzysztof Koc) pressto@amu.edu.pl (PRESSto) pon, 31 maj 2021 15:12:57 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 "Lekcje odwagi, lekcje lepszego jutra..." https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28425 <p>"Lekcje odwagi, lekcje lepszego jutra..."</p> Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Agata Patalas Copyright (c) 2021 Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Agata Patalas https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28425 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Czwarte życie Irit Amiel https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28426 <p>-</p> Agata Patalas Copyright (c) 2021 Agata Patalas https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28426 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Nie nekrolog, lecz brak (ten, co się zemści) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28427 <p>-</p> Katarzyna Kuczyńska-Koschany Copyright (c) 2021 Katarzyna Kuczyńska-Koschany https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28427 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Jak opowiadać dziecku o Zagładzie? Opis przypadku (na podstawie twórczości Irit Amiel) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28404 <p>W artykule wstępnie analizuję zagadnienie przekazywania małym dzieciom, wychowanym w rodzinach nieżydowskich, wiedzy o Zagładzie. Sięgam w tym celu po przykład siedmioletniej córki, która pod wpływem mojej pracy nad monografią twórczości ocalałej Irit Amiel zainteresowała się Holokaustem, jego historią, oddziaływaniem na biografie pojedynczych ludzi oraz literaturę. Dzięki zebranemu wywiadowi staram się zrozumieć, które z obiektów łączących się z osobą pisarki i dlaczego oddziałały na siedmioletnie dziecko, i czy można moje własne doświadczenie uczynić pomocnym w edukowaniu innych małych dzieci.</p> Marta Tomczok Copyright (c) 2021 Marta Tomczok https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28404 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Przy sublokatorskim oknie. O Oknie na tamtą stronę Władysława Szlengla https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28405 <p>Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie postaci polsko-żydowskiego poety getta warszawskiego, Władysława Szlengla, i ukazanie jego złożonej tożsamości. Rozważając problem marginalnej obecności poety w kanonie kultury polskiej, podejmuję próbę ponownego odczytania jego wiersza <em>Okno na tamtą stronę</em>, sytuując go w kontekście wpływów romantycznych i innych współczesnych mu tekstów. Celem tej lektury jest pełniejsze zrozumienie tożsamości Szlengla jako reprezentanta polsko-żydowskiej inteligencji, jednego z pokolenia żydowskich Kolumbów boleśnie odczuwających swą marginalizację i odrzucenie w kulturze, którą uznawali za swoją. Ową samoświadomość, za Hanną Krall, określam mianem sublokatorskiej.</p> Piotr Kilanowski Copyright (c) 2021 Piotr Kilanowski https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28405 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Pomoc wykluczonych, czyli o daremności – Zagłada w Śladach Ludwika Heringa https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28406 <p>Artykuł pokazuje sposób przedstawiania Zagłady w opowiadaniach Ludwika Heringa. Skupia się na konstrukcji narratora i bohatera, analizując ich stosunek do sytuacji Żydów. W kontekście przywoływanego w tekstach antysemityzmu protagoniści nie tylko się wobec niego dystansują, ale starają się pomóc Żydom. Zdają sobie jednak przy tym sprawę z ograniczonego charakteru tej pomocy, odsłaniają jej realia. Pomagający Polak, sam społecznie wykluczony, ma świadomość siły społecznych reguł, które samą pomoc niszczą.</p> Beata Przymuszała Copyright (c) 2021 Beata Przymuszała https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28406 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Motyw szycia i haftu w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci dotyczącej Zagłady https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28407 <p>Motyw nici i powiązanych z nimi czynności tkania, przędzenia, szycia jest niezwykle istotny w kulturze żydowskiej. Odgrywa też ważną rolę w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci poświęconej tematowi Zagłady. Żydówki dziergające na drutach przypominają antyczne Parki, nić często jest symbolem więzi łączącej bohaterów, wskazuje drogę ucieczki i stanowi materię, którą można przemieniać powtarzając stwórczy gest Boga. Przede wszystkim jest metaforą pamięci – opowieścią o przeszłości, która wprowadza swój wątek do zbiorowej świadomości.</p> Agnieszka Kwiatkowska Copyright (c) 2021 Agnieszka Kwiatkowska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28407 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Jeszcze o kwestii żydowskiej w Lalce Bolesława Prusa https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28408 <p>W swojej najwybitniejszej powieści, <em>Lalce</em>, Bolesław Prus poruszył wiele aspektów tzw. kwestii żydow-skiej. Pisarz ukazał kilka faz w rozwoju stosunków polsko-żydowskich. Pierwsza to faza braterskiej równości sprzed powstania styczniowego. Następnie zdarzył się okres asymilacji Żydów. Na końcu Prus przedstawił narastającą wrogość wobec Żydów. Ogólnie rzecz ujmując, pisarz krytykował antysemityzm zarówno w <em>Lalce</em>, jak i w swojej twórczości publicystycznej. Z drugiej jednak strony przyznać trzeba, że Prus często postrzegał Żydów w sposób stereotypowy. <em>Lalka</em> ukazuje ekonomiczny triumf Zydów nad niepraktycznymi i nieudolnymi Polakami. Ukazane w powieści nastroje antysemickie zwiastowały warszawski pogrom Żydów z końca 1881 roku.</p> Tomasz Sobieraj Copyright (c) 2021 Tomasz Sobieraj https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28408 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 „Niczyje” złoto na „naszej” ziemi. O Płuczkach Pawła Reszki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28403 <p>Nadrzędnym celem artykułu jest analiza reportażowej książki Pawła Reszki <em>Płuczki. Poszukiwacze żydowskiego złota</em> opublikowanej w 2019 roku. Najważniejszym kontekstem badawczym są przemiany polskiej świadomości zbiorowej w XX wieku oraz antysemityzm jako jej istotna część składowa. W XXI wieku historia i pamięć o Zagładzie nadal pozostaje wyzwaniem zarówno dla badaczy, jak i zwykłych odbiorców.</p> Agnieszka Czyżak Copyright (c) 2021 Agnieszka Czyżak https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28403 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Film o sprawie Dreyfusa https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28409 <p>Autor analizuje w swym artykule film Romana Polańskiego <em>Oficer i szpieg</em>, film o sprawie Dreyfusa, przyglądając się uważnie wybranym scenom i sekwencjom, pokazując, w jaki sposób reżyser przedstawia i eksponuje temat antysemityzmu, jego zakorzenienie w elitach wojskowych i części społeczeństwa Francji końca XIX wieku. Sprawa fałszywego oskarżenia i skazania niewinnego oficera żydowskiego pochodzenia została pokazana w filmie jako złowróżbna zapowiedź nadchodzącego stulecia naznaczonego hekatombą Holokaustu, a wcześniej rzezią milionów ludzkich istnień na frontach I wojny światowej. W filmie Polańskiego pojawiają się aluzje do obu tych wydarzeń z historii. Autor wskazuje w artykule na obecne w dziele Polańskiego odniesienia do innych dzieł filmowych, nie tylko tych podejmujących temat sprawy Dreyfusa i słynnego artykułu Emila Zoli <em>J’accuse</em>.</p> Mikołaj Jazdon Copyright (c) 2021 Mikołaj Jazdon https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28409 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Lekcje odwagi a pokusa milczenia https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28410 <p>Artykuł opowiada o potrzebie przemyślenia na nowo sposobu opowiadania w szkole o relacjach polsko-żydowskich w kontekście Zagłady. Analiza nowych tekstów niefikcjonalnych przybliżających los Żydów w okupowanej Polsce oraz stosunek Polaków do tych dramatycznych wydarzeń, dawniej i dziś, autorstwa Anny Bikont, Mirosława Tryczyka oraz Marcina Kąckiego skłania do zastanowienia nad celowością takiej refleksji i sposobem jej urzeczywistniania. Zaproponowana w artykule koncepcja czytania egzystencjalnego, służąca kształtowaniu obywatelskiego sceptycyzmu wobec narracji omijającej tematy trudne i przemilczane, wydaje się cenną lekcją odwagi, potrzebną, by zmierzyć się z ksenofobią, dyskryminacją i językiem nienawiści we współczesnym świecie.</p> Krzysztof Koc Copyright (c) 2021 Krzysztof Koc https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28410 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Między przeszłością a teraźniejszością. Literackie portrety prześladowanych w perspektywie dydaktyki polonistycznej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28411 <p>Autorka, opierając się na literaturoznawczych ustaleniach dotyczących konstrukcyjnych podobieństw postaci Żyda i uchodźcy w literaturze dziecięcej, prezentuje propozycję cyklu lekcji poświęconych powieściom: <em>Arka Czasu </em>Marcina Szczygielskiego oraz <em>Kot Karima i obrazki</em> Liliany Bardijewskiej. W artykule pokazano różnorodne ćwiczenia wspomagające pracę z tekstem literackim i angażujące uczniów do poszukiwania sensu utworów. Kontekstowe czytanie obu powieści ma pobudzić młodych czytelników do refleksji na temat pamięci, odpowiedzialności, powtarzalności wydarzeń i relacji z Innym.</p> Marianna Szumal Copyright (c) 2021 Marianna Szumal https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28411 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Lekcje (polskiego) z wielokulturowości. Praca z serią „Wojny dorosłych – historie dzieci” w szkole podstawowej na wybranych przykładach https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28412 <p>Artykuł podejmuje temat wielokulturowości, rzadko obecny na lekcjach języka polskiego w szkole podstawowej. Autorka dokonuje przeglądu i charakterystyki serii wydawniczej&nbsp; <em>Wojny dorosłych – historie dzieci</em>, ze szczególnym uwzględnieniem książek, które podejmują temat kryzysu migracyjnego. W części poświęconej praktyce polonistycznej omówione zostały szczegółowo dwa cykle lekcji zaplanowane i przeprowadzone wokół książek <em>Która to Malala?</em> Renaty Piątkowskiej oraz <em>Teraz tu jest nasz dom </em>Barbary Gawryluk. Opisano konkretne, sprawdzone w praktyce działania dydaktyczne wraz z ich celami i funkcją edukacyjną.</p> Karolina Wawer Copyright (c) 2021 Karolina Wawer https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28412 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Stadiony i Zagłada. Kilka wątków z potencjałem edukacyjnym https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28413 <p>Artykuł przedstawia różne wątki łączące stadiony piłkarskie w Polsce z Zagładą społeczności żydowskiej. Wydaje się prawdopodobne, że sugerowane tematy mogą być wykorzystane do celów edukacyjnych w szkołach lub innych instytucjach. Są to następujące tematy: 1. obóz pracy przymusowej na stadionie w Poznaniu (na podstawie filmu krótkometrażowego <em>Stadion</em>); 2. selekcja Żydów na stadionie w Będzinie (dziennik Rutki Laskier); 3. masowy grób na terenie kompleksu Skry Warszawa (książka Franza Blättlera <em>Warszawa 1942</em> i film dokumentalny pt. <em>Niedokończony film</em>); 4. cmentarze żydowskie przerobione na boiska piłkarskie (relacja mieszkańca Kleczewa); 5. stadiony dawnych klubów żydowskich dzisiaj (z nawiązaniem do reportażu <em>Maccabi Voices</em>).</p> Rafał Rosół Copyright (c) 2021 Rafał Rosół https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28413 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Fałszerze pieprzu Moniki Sznajderman w roli lektury uzupełniającej, czyli jeszcze jedna odsłona prawdy o XX wieku https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28414 <p>Wiedza o relacjach polsko-żydowskich, zwłaszcza w czasie II wojny światowej i Zagłady, jest w polskim społeczeństwie wciąż niewystarczająca i obarczona wieloma stereotypami. Edukacja polonistyczna w obowiązkowym wymiarze nie pozwala na podjęcie tego trudnego tematu, dlatego w liceum warto uczynić lekturą uzupełniającą książkę Moniki Sznajderman <em>Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna</em>, opowieść o pamięci i tożsamości. Jej omówienie powinno zostać starannie przemyślane, a uczniowie powinni być przygotowani do odbioru. Metodą w zaproponowanych działaniach dydaktycznych jest przede wszystkim myślenie krytyczne. Tak zinterpretowany utwór daje szansę na wykształcenie w młodych ludziach postawy dystansu wobec narodowych mitów dotyczących relacji polsko-żydowskich i przygotowanie ich do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym.</p> Agnieszka Kania Copyright (c) 2021 Agnieszka Kania https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28414 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Trzy wiersze tworzące nieoczywistą serię – edukacja jako perspektywa (nie)obcości (o jednej lekcji akademickiej w klasie patronackiej) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28415 <p>W powstałej po kryzysie uchodźczym perspektywie - koniecznej edukacyjnie - społecznej (nie)obcości przywołuję ideę i przebieg przeprowadzonej w II Liceum Ogólnokształcącym w Chojnicach lekcji akademickiej. Na szerszym tle pogromów (i przemocy społecznej) i w węższym kontekście pogromu kieleckiego porównano podczas tej lekcji trzy wiersze: <em>Pieśń o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego </em>[anonim, k. w. XV], należącą do szkolnego kanonu tekstów poetyckich średniowiecza; <em>Pieśń o zabiciu „Nurta Nowego”</em>[„Arkusz” 1996, nr 11] – współczesny żart literacki i środowiskowy, oparty na parafrazie tekstu kanonicznego; Juliana Kornhausera <em>Wiersz o zabiciu doktora Kahane </em>[z cyklu <em>Żydowska piosenka</em>, z tomu <em>Kamyk i cień</em>, 1996] – odnoszący się bezpośrednio tematycznie do pogromu kieleckiego (4 lipca 1946) i będący aluzją literacką do pieśni średniowiecznej. Ramą kompozycyjną tekstu uczyniłam wiersze empatyczne Anny Szumańskiej z 28 lipca 1946 roku (bezpośrednia reakcja na pogrom kielecki) oraz współczesny, „interwencyjny” wiersz Piotra Mitznera pt. <em>Obraz</em> (z tomu<em> Siostra</em>, 2019).</p> Katarzyna Kuczyńska-Koschany Copyright (c) 2021 Katarzyna Kuczyńska-Koschany https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28415 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Zaproszenie na V Kongres Dydaktyki Polonistycznej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28429 <p>-</p> Grażyna Tomaszewska Copyright (c) 2021 Grażyna Tomaszewska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28429 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 Sprawozdanie z seminarium i panelu dyskusyjnego https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28430 <p>-</p> Marcin Sieradzki, Gabriela Bakunowicz, Kinga Białek Copyright (c) 2021 Marcin Sieradzki, Gabriela Bakunowicz, Kinga Białek https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28430 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 W stronę nowej podstawy programowej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28431 <p>-</p> Agnieszka Kania Copyright (c) 2021 Agnieszka Kania https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28431 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000 O Zagładzie w szkole na lekcjach polskiego https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28432 <p>-</p> Bogumiła Kółkiewicz Copyright (c) 2021 Bogumiła Kółkiewicz https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pi/article/view/28432 pon, 31 maj 2021 00:00:00 +0000