Zwierzęta i wojna - Frydryczak, Beata; Nowak, Szymon (Polskie Studia Krajobrazowe, 2025)
Celem niniejszego artykułu jest analiza, w szerszym kontekście, pracy Stanisława Adamczewskiego pt. Rzut oka na zmiany w faunie Warszawy i okolic wywołane przez wojnę. Stanisław Adamczewski (1909–1987) był polskim entomologiem, zawodowo związanym z Instytutem Zoologii Polskiej Akademii Nauk; od 1930 r. do końca życia Adamczewski pełnił różne funkcje w Państwowym Muzeum Zoologicznym (później Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk). Adamczewski prowadził badania nad składem gatunkowym i liczebnością motyli w Puszczy Białowieskiej oraz w środowiskach narażonych na presję antropogeniczną (Warszawa). Jego artykuł nie tylko analizuje zmiany i szkody, jakie wojna wyrządziła w przyrodzie podczas II wojny światowej, ale także niesie ogromny ładunek emocjonalny, ponieważ przedstawia życie w okupowanym mieście – zarówno ludzi, jak i zwierząt. Adamczewski skupia się na zmianach ekosystemowych wpływających na różne gatunki, najczęściej te współistniejące z ludźmi, a zatem łatwo dostrzegalne w codziennym życiu. Jednoznacznym wnioskiem płynącym z jego podejścia jest to, że przyroda – flora i fauna, rośliny, zwierzęta domowe, dzikie zwierzęta i ptaki – również są ofiarami wojny. Słowa