Policja pomiędzy apolitycznością a politycznością - Bäcker, Roman (Przegląd Politologiczny, 2023)
Celem tekstu jest skonstruowanie narzędzia teoretycznego pozwalającego na tak precyzyjne, jak tylko to możliwe usytuowanie relacji w danym państwie pomiędzy policją a elitą rządzącą. Relacje pomiędzy policją a elitą rządzącą mieszczą się pomiędzy typem idealnym apolityczności a typem idealnym polityczności. Pięć etapów relacji elit rządzących z biurokracją na continuum pomiędzy typem idealnym apolitycznej Weberowskiej biurokracji a antynomicznym mu typem idealnym upolitycznionym systemem patronażu można uszeregować następująco: samoregulacji, niezależności personalnej, niepewności, lojalności i wzmocnionej lojalności. Test empirycznej przydatności schematu powyższych pięciu etapów polegający na analizie przypadku jednego państwa charakteryzującego się dużą rozpiętością ewolucji reżimów autokratycznego i demokratycznego (a więc powojennej Polski) wypadł pozytywnie. Relacje między policją, a dokładniej: Milicją Obywatelską, w okresie PRL-u można zdefiniować jako znajdujące się na etapie wzmocnionej, bardziej precyzyjnie: podwójnej, lojalności. W okresie III RP relacje pomiędzy policją a elitami rządzącymi można usytuować na etapie czwartym – lojalności. Nieliczne próby zmiany tego typu relacji i przejścia na etap samoregulacji lub niezależności personalnej pozostawały na poziomie w najlepszym przypadku nieskutecznych i tymczasowych prób.