Czy budżet partycypacyjny nadal ma znaczenie, gdy pojawia się globalne zagrożenie? Dowody z Polski - Romańczyk, Katarzyna (Przegląd Politologiczny, 2025)
Mechanizmy partycypacyjne rozwinęły się jako próba ograniczenia praktyk miejskich, które tworzą nierówności społeczne w wielu miastach. W odpowiedzi na to wyzwanie również w Polsce pojawiły się różnorodne instrumenty partycypacyjne. Minęło ponad dziesięć lat odkąd jeden z takich instrumentów, budżet obywatelski (BO) został wprowadzony w 2014 r. w sześciu największych polskich miastach. Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie, w jakim stopniu BO został wdrożony w największych polskich ośrodkach i czy jest on odporny na globalne zagrożenia, takie jak pandemia COVID-19 i wojna na Ukrainie. Analiza empiryczna oparta na badaniach ankietowych i danych zastanych potwierdza, że zaangażowanie mieszkańców w BO jest w dużej mierze stymulowane szeregiem nagłych zwrotów w polityce lokalnej i globalnej. Czynniki wywołujące partycypację odnoszą się do ważnych wydarzeń w życiu politycznym miast. Z kolei determinanty ograniczające zaangażowanie w BO, wynikają nie tylko z wewnętrznych barier, ale także z zagrożeń w polityce globalnej, które zmniejszają zainteresowanie sprawami lokalnymi.