Przegląd Politologiczny https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>Kwartalnik „Przegląd Politologiczny” (PP) ukazuje się systematycznie od 1996 roku. Czasopismo wydawane jest przez Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. „Przegląd Politologiczny” stanowi forum prezentacji wyników badań, wymiany myśli oraz dyskusji obejmującej teorię i praktykę składającą się na współczesne nauki polityczne. Publikowane są w nim artykuły i recenzje autorów z całej Polski i zagranicy.</p> <p><strong>Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do&nbsp;publikacji.</strong></p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/pp/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pp/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pp/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>CEEOL, <a href="https://doaj.org/toc/1426-8876?source=%7B%22query%22%3A%7B%22filtered%22%3A%7B%22filter%22%3A%7B%22bool%22%3A%7B%22must%22%3A%5B%7B%22terms%22%3A%7B%22index.issn.exact%22%3A%5B%221426-8876%22%5D%7D%7D%5D%7D%7D%2C%22query%22%3A%7B%22match_all%22%3A%7B%7D%7D%7D%7D%2C%22size%22%3A100%2C%22sort%22%3A%5B%7B%22created_date%22%3A%7B%22order%22%3A%22desc%22%7D%7D%5D%2C%22_source%22%3A%7B%7D%7D">DOAJ</a>, ERIH PLUS 2015; Google Scholar; WorldCat; Index Copernicus<strong><br></strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><img src="/public/piotr/ikonki/gs_3.png" alt=""><br><br><strong><a href="https://www.gov.pl/web/nauka/">Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW)</a>: 70</strong><br><strong>ICV 2019 = 100.00&nbsp;</strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/index">10.14746/pp</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>1426-8876</div> <div class="oczasopismie"> <p>Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa)</a>. Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa</p> </div> <div class="oczasopismie"> <div style="margin: 0px; font-size: 12pt; color: black; background-color: #ffffff;"><span style="margin: 0px; font-family: Calibri,Helvetica,sans-serif;">&nbsp;</span></div> </div> pl-PL <p>Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/"><strong>CC BY 4.0</strong> (Creative Commons - Uznanie autorstwa)</a>. Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.</p> przeglad.politologiczny@amu.edu.pl (Przegląd Politologiczny) pressto@amu.edu.pl (Pressto) wto, 12 kwi 2022 09:10:51 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Kierunek chiński w paradyplomacji polskich regionów i miast https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32364 <p>Aktywność zagraniczna (paradyplomacja) samorządów terytorialnych jest jednym z elementów polskiej polityki zagranicznej oraz jednym z wymiarów współczesnych stosunków międzynarodowych. Artykuł prezentuje rezultaty badań współpracy polskich samorządów z Chinami, które są najczęściej wybieranym kierunkiem spośród wszystkich państw pozaeuropejskich.</p> Wojciech Tomasz Modzelewski Copyright (c) 2022 Wojciech Tomasz Modzelewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32364 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Chiny jako aktor bezpieczeństwa w Afryce https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32365 <p>Historycznymi aktorami bezpieczeństwa w Afryce były mocarstwa kolonialne, a po okresie dekolonizacji, wiodące mocarstwa dwubiegunowego świata. Trzecim aktorem, mającym wpływ na bezpieczeństwo części Afryki stają się Chiny. Pytania badawcze, które postawiono to: jaką rolę odgrywają Chiny w zakresie bezpieczeństwa w Afryce i jak zmienia się rola Chin w tym zakresie? Zastosowane metody badawcze to analiza dokumentów i analiza statystyczna. Zakres przedmiotowy analizy obejmował wielostronne chińskie misje pokojowe; chińskie wsparcie finansowe dla instytucji panafrykańskich i regionalnych, działających na rzecz bezpieczeństwa; bazy i ćwiczenia wojskowe Chin w Afryce; eksport broni i technologii; aktywność sektora prywatnych firm ochroniarskich oraz chińską narrację dotyczącą tego fragmentu współpracy międzynarodowej. Wnioski, wynikające z badań, wskazują że polityka bezpieczeństwa Chin ulegała istotnym zmianom, co wpływa na ich rolę jako aktora bezpieczeństwa m.in. w Afryce. Istotą zmian w polityce Chin jest odejście od zasady nieingerowania i przyjęcie zasady ograniczonego zaangażowania. W rezultacie Chiny nie zostały głównym aktorem bezpieczeństwa w Afryce, ale stały się jednym z aktorów bezpieczeństwa w tym regionie.</p> Filip Kaczmarek Copyright (c) 2022 Filip Kaczmarek https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32365 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Teoretyczne i filozoficzne aspekty szczególnych uprawnień wspólnoty politycznej w zakresie bezpieczeństwa antyterrorystycznego https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32382 <p>Zakres przedmiotowy analizy podjętej w tekście obejmuje problematykę relacji między dwoma dobrami. Z jednej strony między dobrem, którym jest bezpieczeństwo wspólnoty, i z drugiej strony – dobrem wyrażającym się w uprawnieniu do stosowania szczególnych środków wpisujących się w ramy obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności. Problem relacji między dwoma dobrami, np. konfliktem między dwoma dobrami, zauważyć można w rywalizacji dobra wspólnego i dobra jednostki. Podobną relację zauważyć można w procesie derogacji zobowiązań współczesnej wspólnoty politycznej w zakresie ochrony życia oraz innych praw i wolności jednostki. Za szczególne przypadki kolizji dóbr należy uznać dopuszczalność użycia siły, przemocy i ograniczenia prywatności jednostki. Do najbardziej skrajnych przykładów użycia siły i przemocy przez wspólnotę polityczną należy zaliczyć pozbawienie jednostek lub grup życia i stosowanie wobec nich tortur. Natomiast do przykładów związanych z ingerencją w sferę życia prywatnego jednostki należy zaliczyć wszelkiego rodzaju środki inwigilacji stosowane przez instytucje państwowe.</p> <p>Głównym celem analizy zawartej w tekście jest przedstawienie różnego typu argumentów dotyczących możliwości stosowania szczególnych środków w granicach lub poza granicami obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności przez wspólnotę polityczną. W celu uszczegółowienia zakresu przedmiotowego analizy w tekście wskazano następujące pytania badawcze: (1) W jakim zakresie możliwe jest w granicach prawa, per analogiam do adekwatnych działań jednostki, stosowanie szczególnych środków (obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności) przez wspólnotę polityczną w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa (w szczególności bezpieczeństwa antyterrorystycznego)?; (2) W jakim zakresie możliwe jest w poza granicami prawa, per analogiam do adekwatnych działań jednostki, stosowanie szczególnych środków (obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności) przez wspólnotę polityczną w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa (w szczególności bezpieczeństwa antyterrorystycznego)?</p> <p>Analiza zawarta w tekście ma głównie charakter poglądowy i koncepcyjny w zakresie prezentacji problematyki relacji dóbr, jakimi są bezpieczeństwo i szczególne uprawnienia wspólnoty politycznej. Do prezentacji prawnych aspektów tego zagadnienia wykorzystano interpretację tekstualną, funkcjonalną i systemową. Obok poszczególnych rodzajów interpretacji prawnych w toku argumentacji wykorzystano teoretyczną refleksję nad prawem. W ujęciu koncepcyjnym tytułowego problemu wykorzystano argumentację per analogiam do adekwatnych działań jednostki w chwili bezpośrednio grożącego jej niebezpieczeństwa a określonych w przepisach polskiego prawa karnego – czyli obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności.</p> Remigiusz Rosicki Copyright (c) 2022 Remigiusz Rosicki https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32382 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Polska pomoc rozwojowa w Republice Mołdawii jako przykład inwestycyjnych działań uzupełniających w państwie niestabilnym https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32386 <p>Polską pomoc rozwojową dla Republiki Mołdawii można określić mianem inwestycyjnych działań uzupełniających. Celem artykułu jest oszacowanie jej wielkości i scharakteryzowanie poszczególnych projektów. Poruszana problematyka dotyczy również sposobu wdrażania środków pomocowych, w tym charakterystyki modeli funkcjonowania projektodawców i systemowego podejścia do poszczególnych grantów. Zakres pola badawczego obejmuje lata 2008–2018, a więc cezurę czasową, dla której zebrano materiał źródłowy. W artykule wykorzystano dwie metody badawcze: analizy statystycznej i analizy formalno-prawnej. Postawiono następujące pytania badawcze: jaki jest szczegółowy zakres wdrażania polskiej pomocy rozwojowej w Mołdawii? Jakie modele funkcjonowania projektodawców w zakresie ODA wykształtowały się w Republice? Jakie typy projektów finansowano w ramach ODA w Mołdawii po 2004 r.? Republika Mołdawii pod względem inwestycyjnym jest terenem specyficznym. Realizowane tu projekty odbiegają od wyobrażenia europejskiego, skoncentrowanego wokół przemysłu 4.0 zmierzającego do wdrażania w gospodarce procesów automatyzacji, robotyzacji i zaawansowanych technologii. Większość grantów wdrażanych na trenie Republiki dotyczy tymczasem podstawowych potrzeb o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Ich realizacja jest źródłem postępu we wskazanych trzech obszarach, bowiem w wielu przypadkach skoncentrowana jest na zapewnianiu podstawowych potrzeb życiowych. Jeśli nawet kwoty udzielanej przez Polskę pomocy nie są wysokie, to za decydujący należy uznać sam fakt zrealizowania określonej inwestycji.</p> Małgorzata Sikora-Gaca Copyright (c) 2022 Małgorzata Sikora-Gaca https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32386 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Śródlądowe punkty tankowania LNG w polityce energetycznej Unii Europejskiej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32393 <p>Zaplecze importowe skroplonego gazu ziemnego w portach morskich państw członkowskich UE jest dobrze rozwinięte. Dostawy LNG zwiększają bezpieczeństwo energetyczne. Gaz ziemny podczas spalania powoduje mniejsze zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego niż ropopochodne paliwa płynne. Rozszerzenie stosowania LNG poprawi bezpieczeństwo ekologiczne, dlatego rozważania skupiono na śródlądowej infrastrukturze skroplonego gazu ziemnego. Postawiono dwa pytania badawcze: czy UE dąży do wdrożenia LNG jako paliwa silnikowego w żegludze śródlądowej, czy buduje się punkty tankowania LNG w portach śródlądowych? Do rozwiązania problemów badawczych zastosowano metodę analizy oraz syntezy. W artykule określono determinanty rozwoju unijnej infrastruktury paliw alternatywnych. Zwrócono uwagę na konsekwencje środowiskowe intensywnego wykorzystywania transportu w różnych działach gospodarki. Wykazano konieczność zastąpienia wysokoemisyjnych środków przewozowych niskoemisyjnymi, któremu musi towarzyszyć tworzenie sieci punktów tankowania LNG. Scharakteryzowano strukturę punktu tankowania i system dystrybucji skroplonego gazu ziemnego. Przybliżono obecne wymagania konstrukcyjne siłowni statków żeglugi śródlądowej oraz bunkrowania LNG w portach rzecznych. Przestudiowano przypadek implementacji ciekłego gazu ziemnego do transportu śródlądowego na Renie i Dunaju. W podsumowaniu wnioskowano o przyspieszenie procesu tworzenia unijnej infrastruktury LNG warunkującej rozwój niskoemisyjnej żeglugi śródlądowej.</p> Mirosław Skarżyński Copyright (c) 2022 Mirosław Skarżyński https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32393 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Wojna w Górskim Karabachu z 2020 roku i zmiana regionalnego status quo https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32394 <p>Celem artykułu jest określenie, w jaki sposób zmiana status quo w następstwie wojny karabaskiej 2020 roku wpłynęła na pozycję Rosji w regionie. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, jak ta zmiana wpłynęła na geopolityczny układ sił Rosji. Autorka posłużyła się metodą analizy wydarzeń historycznych, zbadała zarówno oficjalne informacje, jak i opinie niezależnych ekspertów przed podjęciem najważniejszych zapisów, porównując, przeciwstawiając i analizując te często diametralnie przeciwstawne prognozy i opinie. Autorka przekonuje, że wbrew niektórym spekulacjom sytuacja mogła się zmienić na niekorzyść Rosji w dłuższej perspektywie. Wojna karabaska w 2020 roku uwydatniła rywalizację między mocarstwami regionalnymi, w tym Turcją, w regionie i poza nim. W wyniku wojny z 2020 roku Rosja rozmieściła siły pokojowe w Górskim Karabachu, ale musiała też liczyć się z istotnymi wpływami Turcji w regionie, który ma tendencję do ekspansji na Azję Centralną i Północny Kaukaz. Aby przeciwstawić się regionalnej konkurencji, Moskwa opracowała politykę wspierania projektów współpracy gospodarczej między walczącymi państwami, aby wzmocnić wewnętrzną spójność na tym obszarze poradzieckim. Pozwoli to Rosji na przekształcenie Kaukazu Południowego w mniej lub bardziej stabilny region, który będzie jej pasem buforowym z gwarantowanymi niewrogimi reżimami.</p> Lilit Hayrapetyan Copyright (c) 2022 Lilit Hayrapetyan https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32394 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Konstytucjonalizacja opozycji w systemach politycznych państw europejskich https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32395 <p>W literaturze politologicznej wyróżnia się dwie formy instytucjonalizacji opozycji – instytucjonalizację polityczną (pośrednią) i instytucjonalizację prawnoustrojową (bezpośrednią). Pierwsza opiera się na założeniu, że opozycja stanowi nieodłączny element systemu politycznego, co wynika z podstawowych zasad konstytucyjnych, katalogu praw obywatelskich czy przepisów prawa wyborczego, natomiast druga polega na zamieszczeniu sformułowania nawiązującego do „opozycji” w konkretnym akcie prawnym: uchwale, ustawie bądź konstytucji. Niniejszy artykuł koncentruje się właśnie na tej drugiej formie instytucjonalizacji opozycji, a ściślej mówiąc, na jej konstytucjonalizacji. Celem autora opracowania było bowiem zbadanie skali tego zjawiska w systemach politycznych państw europejskich, jak również przedstawienie kontekstu, w jakim ustrojodawcy nawiązują w treści konstytucji do „opozycji”, i jakie występują różnice w tym zakresie. Analiza objęła konstytucje wszystkich europejskich państw, w związku z czym badania zachowały charakter całościowy. Wśród wykorzystanych metod znalazły się: metoda analizy treści i metoda porównawcza, a na bazę źródłową – oprócz konstytucji – złożyły się: monografie, opracowania zbiorowe, artykuły naukowe oraz inne akty prawne. Badania wykazały, że konstytucjonalizacja opozycji politycznej jest w Europie zjawiskiem rzadkim, obejmującym jedynie kilka państw. Te zaś, które się na to zdecydowały, różnią zastosowane w tym celu metody i rozwiązania.</p> Krzysztof Matuszek Copyright (c) 2022 Krzysztof Matuszek https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32395 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000 Indeksy demokracji i stan zaawansowania ich rozwoju dla pomiaru jakości demokracji na poziomie lokalnym https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32396 <p>Jak mierzyć demokrację? Jak ocenić, czy jeden ustrój demokratyczny jest bardziej demokratyczny od innego i na jakiej podstawie to stwierdzić? Pomiary jakości demokracji na poziomie państw istnieją już od 1946 roku, a na ich podstawie powstawały indeksy demokracji jak np. Freedom House, Polity IV, czy też Varieties of Democracy. Poza poziomem państw jest zdecydowanie mniej narzędzi tego typu, a istniejące – jak np. Local Autonomy Index – nie dotyczą bezpośrednio miast. Poniższy artykuł stawia tezę, że indeks demokracji na poziomie lokalnym jest potrzebny dla rzetelnej analizy jakości demokracji w polskich gminach i miastach. Przeanalizowano w nim dotychczasowe doświadczenia w mierzeniu jakości demokracji na poziomie miast, kierując się podejściem w duchu instytucjonalnym. Następnie omówiono przykłady lokalnych indeksów demokratycznych np. The Civic Index z USA, i najnowszą propozycję indeksu demokratycznego dla miast portugalskich. W zakończeniu zaproponowano zarys metodyki do mierzenia demokracji na poziomie miast w Polsce.</p> Szymon Andrzejewski Copyright (c) 2022 Szymon Andrzejewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/32396 wto, 15 mar 2022 00:00:00 +0000