https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/issue/feed Praktyka Teoretyczna 2020-04-07T17:19:42+00:00 dr Krystian Szadkowski praktyka.teoretyczna@gmail.com Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br /> Praktyka Teoretyczna to multidiscyplinarne czasopismo naukowe wydawane po polsku i angielsku, dostępne bez ograniczeń on-line. Pismo dostarcza platformy wymianie myśli i praktyce teoretycznej badaczy i badaczek z różnych dziedzin nauki, których łączy świadomość politycznego potencjału własnej działalności i niezgoda na bierne kontemplowanie otaczającego świata. Perspektywy tego, co żywe, wspólnego myślenia, odczuwania i współpracy powinny wyznaczać naczelne i podstawowe punkty widzenia właściwe wszelkiej praktyce teoretycznej. Teoria jest jedną z wielu form praktyki, której rzeczywistością jest walka klas prowadzona w polu naukowym. Jej horyzont stanowi zaś zawsze całościowe przekształcenie stosunków społecznych. Choć wychodzi ona od zaciekłych zmagań o pojęcia, to z całą pewnością na nich nie poprzestaje. Pojęcie praktyki teoretycznej jest ważne także ze względu na jego usytuowanie w ramach stosunków sił i relacji władzy w społeczeństwie. Teoria to przestrzeń ustanawiana i reprodukowana przez określone praktyki. Cała historia idei składa się natomiast z ciągłych przekształceń pola teoretycznego, stanowiących efekt tyleż samego namysłu, co materialnej walki politycznej, aktów cenzury, wyparcia, instytucjonalnej represji czy oporu, rozwoju sił wytwórczych, stosunków produkcji i katalizującej wszystkie te przemiany wciąż zaostrzającej się walki klasowej. Dlatego też prowadzenie materialistycznej analizy otaczającego nas świata z zachowaniem wysokich standardów pracy naukowej i tworzenie środków produkcji naukowej dla bliskich nam perspektyw badawczych uważamy za zadanie warte podjęcia.</p><ul class="oczasopismie"><li><a href="/index.php/prt/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li><li><a href="/index.php/prt/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li><li><a href="/index.php/prt/issue/archive">ARCHIWUM</a></li></ul><div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong><p>DOAJ; CEEOL; ERIH PLUS 2015; ARIANTA; PKP Index; Google Scholar; WorldCat<strong><br /></strong></p></div><div class="oczasopismie"><strong>ZNAJDZIESZ NAS:</strong><center><a href="https://pl-pl.facebook.com/PraktykaTeoretyczna"><img src="/public/piotr/spol/facebook.png" alt="Facebook" /></a> <a href="https://twitter.com/pteoretyczna"><img src="/public/piotr/spol/twitter.png" alt="Twitter" /></a></center></div><div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA:</strong><br /><strong></strong><p><img class="transparent" src="/public/site/images/byczynski/mnisw_6_%E2%80%94_kopia.png" alt="https://pressto.amu.edu.pl/public/site/images/byczynski/mnisw_6_%E2%80%94_kopia.png" /></p></div><div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong>10.14746/prt</div><div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>2081-8130</div><div class="oczasopismie"><img src="/public/site/images/byczynski/bysa_small1.png" alt="" /></div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22416 Przemyśleć marksizm z Ernstem Blochem 2020-04-01T09:40:21+00:00 Monika Woźniak pressto@amu.edu.pl Karolina Jesień pressto@amu.edu.pl Adam Klewenhagen pressto@amu.edu.pl <p>.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22417 Biocentryzm i marksizm: Blochowska koncepcja życia i "Duch Utopii" 2020-04-07T17:10:51+00:00 Cat Moir cat.moir@sydney.edu.au <p>Tekst dowodzi, że wczesny rozwój filozoficzny Ernsta Blocha (1885-1997) był znacząco zainspirowany biocentryczną perspektywą, która zdominowała kulturę<br>europejską na przełomie wieków. Pojęcie biocentryzmu obejmuje szeroki zakres zarówno artystycznych, jak i intelektualnych nurtów, które jednoczy zainteresowanie wcielonym życiem, światem naturalnym, a także myślą rozkwitających nauk biologicznych. Pomimo jasnego pokrewieństwa pomiędzy biocentryzmem i volkistycznymi, a także faszystowskimi ideologiami – jak pokazuję – myśl Blocha łączy w sobie pewne aspekty biocentryzmu z marksistowską perspektywą, próbując zmierzyć się ze swoimi politycznymi oponentami, nawet jeśli czasami oznacza to poruszanie się po tym samym terytorium pojęciowym.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22433 O filozofii moralnej Ernsta Blocha 2020-04-01T11:01:33+00:00 Lucien Pelletier lpelletier@usudbury.ca <p>Artykuł ten omawia źródła filozofii moralnej Ernsta Blocha, sformułowanej częściowo jako odpowiedź na relatywizm moralny Simmela. Przedstawia on również teorię Blocha jako spójny przykład tego, co Charles Taylor nazwał „ekspresywizmem”: stanowiska filozoficznego kładącego nacisk na transgresywny charakter tworzenia wartości. W końcu, artykuł wskazuje na niedostatki ekspresywizmu Blocha, podkreślając konieczność uzupełnienia go normami zabezpieczającymi ludzką godność (której był świadomy sam Bloch).</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22439 Wariacje młodoheglowskie. O rewolucyjnej materii w myśli Marksa, Blocha i Althussera 2020-04-01T09:40:05+00:00 Loren Goldman golo@sas.upenn.edu <p>Chociaż Ernsta Blocha uważa się często za filozofa abstrakcyjnej i estetycznie pojmowanej nadziei, jego koncepcja konkretnej utopii opiera się na oryginalnej,<br>żywiołowej i materialistycznej ontologii. Wbrew licznym krytykom, artykuł ten wyjaśnia i broni materializm Blocha jako ostatecznie zgodny z projektem Marksowskim. W pierwszej części artykułu materializm Marksa zostaje osadzony w kontekście Lewicy Heglowskiej, a w szczególności Feuerbachowskiego konkretnego ujęcia ludzkiej sprawczości i społecznej emancypacji w naturalistycznych ramach. Dwie kolejne części przedstawiają „Lewicowo-Arystotelejską” koncepcję materii oraz „materializm spotkania” Louisa Althussera jako radykalne, choć taktycznie odmienne wariacje na ten temat.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22440 Ernst Bloch jako filozof praktyczny 2020-04-07T17:17:42+00:00 Jan Rehmann janrehmann@aol.com <p>Wbrew szeroko rozpowszechnionemu ujęciu filozofii Blocha, w ramach którego określana jest ona jako „mistyczna”, „eschatologiczna”, „idealistyczna” itd.,<br>niniejszy tekst pokazuje, że najlepszą drogą interpretacji tej myśli jest jej interpretacja przez pryzmat marksistowskiej filozofii praktycznej. Podobnie jak Labriola i Gramsci, Bloch rozwija swoje pojęcie materializmu w oparciu o Marksowskie Tezy o Feuerbachu. Jego koncepcje „najwyższego dobra” i „techniki sojuszu” podejmują perspektywę pojednania pomiędzy ludźmi i naturą, bliską młodemu Marksowi; jego teoria antycypacji i nadziei skupia się na rozwoju kolektywnych możliwości działania; nawet jego „ontologia jeszcze-nie”, często krytykowana za teleologiczność, jest tak naprawdę oparta na pojęciu „otwartych możliwości” i tym samym może być interpretowana w ramach „słabej siły teleologicznej” przynależącej ludzkiej sprawczości. Niemniej jednak z perspektywy praktyczno-filozoficznej widać, że filozofia Blocha musi również zostać przemyślana na nowo w sposób, który uporałby się z jej esencjalistycznymi założeniami i zróżnicowałby jej teleologię.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22437 Heglizm i metareligia. Archetyp upadku w myśli Ernsta Blocha 2020-04-01T19:44:45+00:00 Dritëro Demjaha dritero.demjaha@sjc.ox.ac.uk <p>Tematem tekstu jest pojęcie „metareligii” Ernsta Blocha, będące próbą zachowania tego, co religijne, bez zachowywania religii, w sposób inny jednak niż czyni to czysto świecki ateizm. Skupiając się głównie na późnym dziele Blocha Ateizm w Chrześcijaństwie pokażę, że postrzegał on Feuerbacha jako prekursora swojego meta-religijnego projektu. Następnie przejdę do głównego problem – tego, co Bloch nazywa meta-religijnym dziedzictwem chrześcijaństwa: kwestii Upadku. Jak dowodzę, archetyp Upadku – co często sugeruje sama myśl Blocha – jest koniecznym korelatem archetypu wolności. Archetyp ten ugruntowuje także Blochowską metareligię zarówno w dziedzictwie chrześcijaństwa, jak i dziedzictwie Hegla, którzy traktowani są w niej jako dwie strony tej samej dialektycznej teoretyzacji źródeł marksizmu.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22434 Tajemnica Powrotu: Agamben i Bloch o Paruzji św. Pawła i czasie mesjańskim 2020-04-01T09:40:14+00:00 Federico Filauri federico.filauri@postgrad.sas.ac.uk <p>W ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci nowe, radykalne odczytania listów św. Pawła pozwoliły licznym myślicielom zawrzeć w ich filozofii politycznej mesjanistyczny element. W odczytaniach tych mesjanistyczne odrzucenie świata i jego praw jest rozumiane poprzez zawieszający akt „subtrakcji” – ruch wycofania, którego przekład n a polityczną praktykę zbyt często jednak okazywał się nieskuteczny.Po przeanalizowaniu Agambenowskiej interpretacji subtrakcji przez pryzmat „nieoperacyjności”, artykuł koncentruje się na pojęciu Paruzji jako elementu kluczowego dla zrozumienia jego antyutopijnego ujęcia mesjańskiego czasu. W przeciwieństwie do odczytania Agambena, Blochowska intepretacja Pawłowej Paruzji przedstawia wydarzenie mesjańskie jako wewnątrzhistoryczne, ale równocześnie otwarte wobec celów ostatecznych (metahistorycznych). Jak przekonuję, mesjańskie wezwanie Blocha przyjmuje formę zapośredniczenia, skorygowania subtrakcji tak, by umożliwiała większe zaangażowanie polityczne. W zakończeniu tekstu sugeruję, że konkretne zastosowania tego zapośredniczenia pełnią swą funkcję emancypacyjną tylko o tyle, o ile przyjmują charakter praktycznej etyki, w której uwaga skierowana jest na nieuprzywilejowanych i marginalizowanych.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22435 Antycypacja jako krytyka: obiektywna fantazja od Ernsta Blocha do Günthera Andersa 2020-04-01T09:40:12+00:00 Felipe Catalani felipecatalani@gmail.com <p>Celem artykułu jest interpretacja roli, jaką w tradycji teorii krytycznej pełni „obiektywna fantazja”, ze szczególnym uwzględnieniem myśli Ernsta Blocha, jak również interpretacja ewolucji użytku, jaki z tej kategorii czynią autorzy tacy jak Marcuse czy Adorno. Naczelną rozważaną funkcją fantazji jest jej zdolność do wykraczania poza obecny stan rzeczy (co umożliwia antypozytywistyczna koncepcja prawdy w ramach teorii krytycznej) oraz do antycypacji. Ten antycypacyjny aspekt fantazji zależy, jak próbujemy wykazać, od refleksji na temat afektów związanych z wyczekiwaniem. W końcu, w artykule przeciwstawione zostają dwa modele antycypacyjnej wyobraźni (wykazuje się też ich wzajemne powiązanie): model utopijny (formułowany przede wszystkim przez Blocha) oraz jego przeciwieństwo – antycypacja katastroficzna, która przyjmuje swoją najbardziej radykalną formę w rozważaniach Günthera Andersa na temat ery atomowej oraz której palącą aktualność staramy się podkreślić.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Praktyka Teoretyczna https://pressto.amu.edu.pl/index.php/prt/article/view/22436 „Etwas fehlt”: Marksowskie utopie w myśli Blocha i Adorna 2020-04-07T17:19:42+00:00 Sebastian Truskolaski sebastian.truskolaski@kcl.ac.uk <p>During a radio debate in 1964, Bloch and Adorno clashed over the status of Utopia in Marx’s thinking. In particular, the disagreement concerned the possibilities (or, rather, limitations) of picturing – with Marx and beyond Marx – a condition in which all societal antagonisms have been reconciled. It is telling, then, that their conversation quickly came to turn on a surprising term: the Old Testament interdiction against making images of God. Given both authors’ commitment to an ostensibly secular critique of capitalist modernity, the prominence of this figure, which is emblematic of the decades-long exchange between these authors, invites further questions. What, for instance, are the epistemic and aesthetic conditions under which Bloch and Adorno propose to present their Marxian Utopias? By considering these questions in light of issues arising from their debate, and applying it to their writings more generally, my<br>paper aims to contribute to the on-going exploration of “Utopia” in German Critical Theory.</p> 2020-03-15T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020