Granica brytyjsko-irlandzka w kontekście Brexitu - Balawajder, Grzegorz (Przegląd Strategiczny, 2020)
Przedmiot artykułu stanowią rozważania dotyczące konsekwencji Brexitu dla funkcjonowania granicy pomiędzy Irlandią a Irlandią Północną. Autor wyjaśnia, czym jest ta granica w warunkach, kiedy Wielka Brytania nie jest już członkiem Unii Europejskiej, a więc przebieg tej granicy może stanowić barierę dla swobodnego przepływu osób, towarów, kapitału i usług. Artykuł jednocześnie podkreśla, że wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej będzie miało istotny wpływ na zmianę funkcji tej granicy, która od tej chwili nie będzie już wewnętrzną, lecz zewnętrzną granicą Unii. Celem artykułu jest zatem analiza konsekwencji tej zmiany z równoczesnym wskazaniem różnych modeli funkcjonowania Wielkiej Brytanii względem Unii Europejskiej oraz ich wpływu na relacje brytyjsko – irlandzkie, szczególnie w odniesieniu do różnych wymiarów przejawiania się granicy, jako bariery. Autor zastosował metodę analizy systemowej i metodę porównawczą. Artykuł wskazuje na różne możliwe scenariusze rozwiązań, jakie w wyniku negocjacji pomiędzy Unią Europejską a Wielką Brytanią określą ich wzajemne relacje, szczególnie w odniesieniu do dostępu do jednolitego rynku europejskiego, czego z kolei implikacją będzie oddziaływanie granicy pomiędzy Irlandią a Irlandią Północną w zakresie swobody przepływu osób, towarów, kapitału i usług. Autor stawia tezę, że w przypadku, jeśli negocjacje spowodują dość mocne rozluźnienie związków Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, to dla złagodzenia skutków tej sytuacji dla relacji irlandzko – brytyjskich istnieje konieczność znalezienia i wypracowania bilateralnych rozwiązań, które ułatwią przekraczanie granicy. Takim rozwiązaniem może być koncepcja Smart Border 2.0.