Wojna rosyjsko-ukraińska a Program Partnerstwa Wschodniego - Czyż, Anna (Przegląd Strategiczny, 2024)
Artykuł ma na celu przedstawienie programu Partnerstwa Wschodniego UE w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej. Program Partnerstwa Wschodniego został uruchomiony w 2009 roku i objął swoim zasięgiem sześć byłych republik radzieckich: Armenię, Azerbejdżan, Białoruś, Gruzję, Mołdawię i Ukrainę. Ukraina osiągnęła wszystkie główne cele Partnerstwa, które nie dawało żadnych perspektyw członkostwa w Unii Europejskiej. Sytuacja uległa zmianie w 2022 r. wraz z rosyjską pełnoskalową inwazją na Ukrainę. Jednym z efektów było złożenie przez Ukrainę formalnego wniosku o członkostwo w UE w 2022 r., a w 2023 r. UE podjęła decyzję o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Ukrainą. Artykuł ma na celu diagnozę efektów i perspektyw programu Partnerstwa Wschodniego w zmienionej architekturze stosunków międzynarodowych i bezpieczeństwa w Europie. Najważniejszym pytaniem badawczym jest: Czy rosyjsko-ukraińska wojna i wynikające z niej powstanie nowej mapy geopolitycznej Europy oznaczają aktywniejszą rolę UE wobec państw Partnerstwa Wschodniego? W artykule postawiono następujące tezy: Wpływ rosyjsko-ukraińskiej wojny na Partnerstwo Wschodnie UE jest znaczący, w szczególności dlatego, że w wyraźny sposób wpłynął na stosunki UE z Rosją i powinien prowadzić do bardziej aktywnego zaangażowania UE w sytuację swoich wschodnich sąsiadów. Zmiany, jakie wywołała rosyjsko-ukraińska wojna, powinny doprowadzić do pewnych modyfikacji Partnerstwa Wschodniego, gdyż w obecnej sytuacji program ten nie jest już adekwatnym instrumentem polityki wschodniej Unii Europejskiej. W artykule zastosowano metody analizy zawartości dokumentów i publikacji.