Wojna przyszłości: rola myślenia krytycznego i tolerancji komunikacyjnej w systemie dowodzenia i kierowania siłami zbrojnymi - Moskalov, Ihor; Nedvyha, Oleh (Przegląd Strategiczny, 2025)
Artykuł analizuje wpływ myślenia krytycznego oraz tolerancji komunikacyjnej na efektywność zarządzania w strukturach wojskowych. W artykule przeprowadzono empiryczną analizę zależności pomiędzy kompetencjami poznawczymi a umiejętnościami komunikacyjnymi oficerów Sił Zbrojnych Ukrainy. W badaniu uczestniczyło 468 oficerów posiadających doświadczenie bojowe oraz wieloletni staż służby. Analiza korelacyjna wykazała dodatnią zależność pomiędzy wysokim poziomem myślenia krytycznego a wskaźnikami tolerancji komunikacyjnej, które z kolei sprzyjają zwiększeniu spójności zespołów wojskowych, podniesieniu efektywności procesu decyzyjnego oraz rozwojowi kompetencji przywódczych oficerów. Szczególną uwagę zwrócono na zależność pomiędzy niskim poziomem myślenia krytycznego a nasileniem sztywności sądów, subiektywnością ocen, skłonnością do błędów poznawczych oraz trudnościami w interakcji zespołowej. Wyniki jednoczynnikowej analizy wariancji (ANOVA) potwierdziły statystycznie istotne różnice w poziomie tolerancji komunikacyjnej pomiędzy oficerami o wysokim, średnim i niskim poziomie myślenia krytycznego. Uzyskane wyniki podkreślają konieczność włączenia do systemu kształcenia wojskowego specjalistycznych programów szkoleniowych ukierunkowanych na rozwój myślenia krytycznego oraz tolerancji komunikacyjnej. Praktyczne wdrożenie tych rozwiązań może w istotny sposób przyczynić się do podniesienia jakości przywództwa wojskowego, rozwoju kompetencji dowódczych oficerów oraz zwiększenia zdolności jednostek wojskowych do efektywnego działania w warunkach współczesnych konfliktów zbrojnych.