Wykorzystanie sportu jako elementu budowy „ideologii Z” w Federacji Rosyjskiej - Kulyk, Serhii; Morenchuk, Andrii; Schuliak, Antonina (Przegląd Strategiczny, 2025)
Celem badania jest wyjaśnienie specyfiki wykorzystania przez Federację Rosyjską sportu masowego i zawodowego do budowania „Z-ideologii.” Hipoteza i zadania badania polegają na analizie propagowania „Z-ideologii” przez Federację Rosyjską na szczeblu międzynarodowym, krajowym i lokalnym z udziałem różnych podmiotów; śledzeniu reakcji światowej społeczności sportowej na demonstrowanie litery „Z” przez rosyjskich sportowców oraz ich publiczne poparcie dla działań Federacji Rosyjskiej na Ukrainie i osobiście Putina. W badaniu wykorzystano następujące metody: podejście historyczne (zachowanie chronologii rozwoju „Z-ideologii”; ujawnienie jej powiązań ze starymi i nowoczesnymi formami Federacji Rosyjskiej) oraz systemowe (analiza „Z-ideologii” jako spójnego systemu). Zastosowano również metody indukcji i dedukcji (badanie „Z-ideologii” jako składnika ideologii „ruskiego miru” oraz połączenia w niej innych współczesnych ideologii – „raszyzmu”, „pobiedobiesie”); analogii (cechy kształtowania i rozpowszechniania „Z-ideologii” na podstawie jej podobieństwa do innych totalitarnych ideologii – nazizmu i komunizmu). Ponadto wykorzystano analizę strukturalno-funkcjonalną (wzajemne oddziaływanie powiązań funkcjonalnych „Z-ideologii” z innymi elementami systemu politycznego); analizę treści (badanie dokumentów organów władzy centralnej i samorządowej dotyczących rozpowszechniania i kształtowania „Z-ideologii”); analizę wydarzeń (dynamika sztucznie inicjowanych i organizowanych przez władze Federacji Rosyjskiej zawodów sportowych w celu integracji litery „Z” w sporcie masowym i zawodowym); podejście komparatystyczne (uchwalanie przez państwa świata ustaw ograniczających lub zakazujących używania symbolu „Z”); behawioralne (analiza zachowań rosyjskich sportowców, trenerów i kibiców podczas zawodów krajowych i międzynarodowych, a także rosyjskich polityków w ich obronie); metodę prognostyczną (znaczenie symbolu „Z” dla Rosjan w perspektywie). Wykorzystano także metody interdyscyplinarne (opis nazwy, genezy oraz sposobu wizualnego i językowego oznaczania «Z-ideologii» w przestrzeni publicznej). Zachowanie i wypowiedzi sportowców i trenerów kategorii „Z” na zawodach rosyjskich i międzynarodowych wywołały szeroki rezonans informacyjny. Występy rosyjskich sportowców wspierające władze kraju zyskały wyraźne zewnętrzne efekty demonstracyjne i wizualne. Konstruowanie „Z-ideologii” poprzez sport przyczynia się do wzmocnienia kontroli społecznej i kształtowania zachowań obywateli ukierunkowanych na lojalność wobec władzy.