Asymetria współczesnych konfliktów - Bulatova, Olena; Reznikova, Nataliia; Sarbash, Serhii (Przegląd Strategiczny, 2024)
System współczesnego globalnego bezpieczeństwa charakteryzuje się wzrostem niestabilności, rozprzestrzenianiem się konfliktów lokalnych i wojskowych, które stają się coraz bardziej intensywne i trwałe, co wymaga zbadania współczesnych tendencji zachodzących w systemie bezpieczeństwa na poziomie globalnym, regionalnym i krajowym. Celem artykułu jest zbadanie przyczyn związku między gospodarką a konfliktem w kontekście globalizacji, określenie istoty asymetrii współczesnych konfliktów oraz uzasadnienie bieżących tendencji w międzynarodowym środowisku bezpieczeństwa w kontekście wojny rosji przeciwko Ukrainie. Określono, że współczesne konflikty mają asymetryczny charakter, który wynika z polityczno-prawnego i ekonomicznego otoczenia. Brak możliwości realizacji praw obywatelskich i politycznych, ochrony wolności, wyznań religijnych, sprawiedliwego systemu sądowego staje się źródłem napięć społecznych i konfliktów w społeczeństwie. Autorytarne państwa nie zapewniają skutecznego funkcjonowania instytucji państwowych, szacunku dla praw i wolności obywatelskich, co pogłębia instytucjonalną i społeczną niestabilność. Brak konfliktów jest normalnym stanem dla demokracji. Różnice w potencjale gospodarczym państw określają możliwości wzrostu potencjału militarystycznego. Uzasadniono, że wysoki poziom wydatków na cele wojskowe nie gwarantuje wysokiego poziomu stabilności w kraju, a społeczna i ekonomiczna nierówność pogłębia dalszą stratyfikację i napięcia społeczne. Najwyższy poziom pokoju demonstrują kraje o wysokim poziomie dobrobytu, który niekoniecznie pokrywa się z wysokim poziomem wydatków na cele wojskowe. Określono, że skutki współczesnych konfliktów mają również asymetryczny charakter, co pogłębia tendencję do internacjonalizacji konfliktów wewnętrznych: największe straty ponoszą dotknięte nimi kraje, gdzie mają miejsce najbardziej intensywne konflikty, a także ich sąsiedzi. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie zaostrzyła globalny poziom zagrożenia z punktu widzenia napięcia i konfliktów.