https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/issue/feed Poznańskie Studia Teologiczne 2021-04-21T11:45:03+00:00 Tomasz Nawracała pst@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>„Poznańskie Studia Teologiczne” są czasopismem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, które obok artykułów dotyczących zagadnień związanych z kanonem nauk teologicznych (egzegezą biblijną, teologią patrystyczną, dogmatyczną, fundamentalną, moralną, prawem kanonicznym) publikuje na swoich łamach również teksty o charakterze interdyscyplinarnym, podejmujące kwestie z pogranicza teologii i innych nauk (filozofii, nauk społecznych, psychologii).</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/pst/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pst/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pst/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>ERIH PLUS; CEJSH; INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL - IC JOURNALS MASTER LIST; CEEOL; Google Scholar; WorldCat</p> <p><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong></p> </div> <div class="oczasopismie"> <p><strong>MNiSW: 20</strong><br><br><img src="/public/piotr/ikonki/ic_73_16.png" alt=""></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/index">10.14746/pst</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>0209-3472</div> <div class="oczasopismie"><strong>LICENCJA:</strong></div> <div class="oczasopismie"><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Prace publikowane w czasopiśmie "Poznańskie Studia Teologiczne"&nbsp; dostępne są na <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27855 Przyczynek do zagadnienia tłumaczenia słowa מִנְחָה w Rdz 4, 3–5a 2021-04-21T11:45:03+00:00 Daniel Dzikiewicz ddz12b@gmail.com <p>Artykuł zajmuje się problemem tłumaczenia hebrajskiego słowa מִנְחָה w perykopie Rdz 4, 3–5a. Istnieją&nbsp;trzy podstawowe kierunki translatorskie omawianego terminu: sakralne (np. ofiara), świeckie&nbsp;(np. prezent, dar) i świecko-sakralne (np. dar ofiarny). Obecne opracowanie, opierając się&nbsp;zasadniczo na argumencie pochodzącym z wersetu Hbr 11,4, popiera to ostatnie ukierunkowanie</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Daniel Dzikiewicz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27856 Pozytywne postawy dziecka w listach Nowego Testamentu 2021-04-21T11:45:01+00:00 Stanisław Wronka stanislaw.wronka@upjp2.edu.pl <p>Przedmiotem artykułu są postawy i cechy dzieci, które autorzy listów Nowego Testamentu oceniają&nbsp;wprost lub pośrednio jako pozytywne i zalecają swoim adresatom w ich odniesieniach do&nbsp;Boga, Chrystusa, Ewangelii, innych ludzi i wartości. Do takich postaw należą: służba (Flp 2,22),&nbsp;posłuszeństwo (Ef 6,1–3; Kol 3,20; 1 P 1,14–16), skromność i niewinność (1 Tes 2,7), przyjmowanie&nbsp;karcenia (Hbr 12,4–11), pragnienie zdrowego mleka matki (1 P 2,1–3). Poza tym semickie&nbsp;wyrażenia typu „dzieci Abrahama” czy „dzieci posłuszeństwa” podkreślają pochodzenie i zależność&nbsp;dziecka od rodziców oraz udział w ich dobrach. Natomiast w poufałych zwrotach w stylu&nbsp;„dzieci moje” czy „dzieciątka moje” dochodzą do głosu serdeczność, zaufanie i oddanie charakterystyczne&nbsp;dla dzieci. Zalecając postawy dziecięce dorosłym chrześcijanom, autorzy listów nie&nbsp;chcą doprowadzić ich do infantylizmu, ale do zachowania duszy dziecka. Mimo że nie nawiązują&nbsp;do pozytywnych wypowiedzi Pana Jezusa na temat dzieci, ich spojrzenie na dzieci jest podobne.&nbsp;Zwracają tylko częściej uwagę na negatywne postawy małych osób.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Stanisław Wronka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27857 Pneumatologiczna eklezjologia i jej związek z permanentną eklezjogenezą. Wybrane aspekty. 2021-04-21T11:44:59+00:00 Grzegorz Dziewulski dziewulski_g@archidiecezja.lodz.pl <p>Chrystologiczno-pneumatologiczny charakter posoborowej eklezjologii, dowartościowujący osobowo-&nbsp;wspólnotowy (relacyjny) i historiozbawczo-eschatologiczny charakter Kościoła oraz przywracający&nbsp;właściwe miejsce w eklezjologii instytucjonalno-społecznościowemu wymiarowi&nbsp;Kościoła otwiera możliwość poszerzenia tradycyjnego ujęcia ustanowienia Kościoła jako historiozbawczego&nbsp;zespołu działań Chrystusa.&nbsp;Pogłębiona refleksja teologiczna nad pneumatologiczno-osobowym (communio) charakterem&nbsp;Kościoła pozwala mówić o jego permanentnym personalno-pneumahagijnym procesie nieustannego&nbsp;rodzenia się w osobie ochrzczonego i we wspólnocie wiary. Stała obecność i oddziaływanie&nbsp;Ducha we wspólnocie Kościoła i jej działaniach obejmuje urzędy, posłannictwo ewangelizacyjne&nbsp;i środki uświęcenia, ale także różnorakie dary (charyzmaty) Ducha Świętego i rozwój bądź&nbsp;odnowę życia wiary pojedynczych chrześcijan i wspólnoty. Aspekty permanentnej eklezjogenezy&nbsp;mogą mieć różny stopień intensywności i formy, wszystkie one są jednak pochodną oddziaływania&nbsp;Ducha posłanego uczniom przez Chrystusa i bazują na osobowym, komunijnym, wydarzeniowym&nbsp;(historycznym) i procesualnym charakterze wiary jako communio z Chrystusem i braćmi. Postacie&nbsp;permanentnej eklezjogenezy można widzieć w eschatologicznym, ukierunkowującym Kościół&nbsp;dynamizmie napięcia między „już” a „jeszcze nie” królestwa Bożego, w wydarzeniowo-donatywnym&nbsp;charakterze wiary jako przeżywanej wspólnoty z Jezusem i jej procesualnym charakterze,&nbsp;w sposobie nadawania życiodajnego charakteru i owocności wierze, w generowaniu nowych rzeczywistości&nbsp;eklezjalnych, wyraźnie przekraczających ludzkie możliwości, w ukierunkowaniu ku&nbsp;przyszłości misyjnej i teologicznej otwartości i uniwersalności Kościoła.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Grzegorz Dziewulski https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27858 Homiletyka protestancka wobec kazania w Internecie 2021-04-21T11:44:57+00:00 Adam Kalbarczyk adamkal@amu.edu.pl <p>Obecność kazania w cyberprzestrzeni domaga się teologicznej interpretacji i klasyfikacji. Po stronie&nbsp;ewangelickiej panuje przekonanie, że tradycyjna homiletyka nie jest w stanie sprostać temu&nbsp;wyzwaniu, dlatego trzeba stworzyć nową homiletykę, homiletykę dla Internetu. Niniejszy artykuł&nbsp;omawia propozycję takiej homiletyki. Opiera się ona w dużej mierze na paradygmacie kazania jako „otwartego dzieła sztuki”, przejętego z homiletyki estetycznej Gerharda M. Martina. Propozycji&nbsp;tej towarzyszy też przekonanie, że dzisiejsza sytuacja pozwala na traktowanie Internetu&nbsp;nie tylko jako medium, lecz także miejsca, w którym urzeczywistnia się Kościół. Wspólnotę gromadzącą&nbsp;się wokół kazania w sieci traktuje się więc jako wspólnotę kościelną. Takiego rozumienia&nbsp;zarówno Kościoła, jak i kazania nie akceptuje strona katolicka, według której w przestrzeni&nbsp;wirtualnej nie mamy do czynienia z autentycznym kościelnym przepowiadaniem. Wszelkie formy&nbsp;kaznodziejskie w Internecie nie powinny być zatem przedmiotem badań homiletyki, lecz teologii&nbsp;mediów.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Adam Kalbarczyk https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27859 Poznanie i ujawnienie myśli Pisma Świętego przez kaznodzieję w ujęciu ks. Zygmunta Pilcha (1888–1962) 2021-04-21T11:44:55+00:00 Łukasz Bucki lukasz.bucki@interia.pl <p>Tekst artykułu stanowi analizę wybranych zagadnień z nauczania ks. dra Zygmunta Pilcha (1888–&nbsp;1962), który swoje myśli kierował zarówno do uczących się kaznodziejstwa, jak i do kaznodziejów.&nbsp;Jego nauczanie jest wciąż niewygasłe. Wykładowca homiletyki apelował do głosicieli słowa&nbsp;Bożego, że są zobligowani do przekazywania światu Dobrej Nowiny o zbawieniu. Tekst Pisma&nbsp;Świętego, zdaniem profesora homiletyki, jest naturalnym źródłem kaznodziejstwa, gdyż z niego&nbsp;przemawia sam Duch Boży za pośrednictwem Kościoła nauczającego. Z tekstu natchnionego&nbsp;kaznodzieja winien czerpać treść, ducha, namaszczenie, życie i łaskę. Kaznodzieja zapoznający się&nbsp;z Pismem Świętym jest zobowiązany do uchwycenia sensu Boskiej mowy. Poznając Biblię, szuka&nbsp;myśli i znaczenia, aby uchwycić wewnętrzną treść tekstu. Pryncypalną troską przy czytaniu Pisma&nbsp;Świętego jest poznanie dosłownego sensu, który to bezpośrednio wynika ze słów tekstu. W księgach&nbsp;świętych istnieje również sens typiczny. Zadaniem kaznodziei jest przekonywanie wiernych&nbsp;do życia z wiary i według wiary, zgodnie z myślą Pańską zawartą w typach. Odczytanie świata&nbsp;wymaga odpowiednich metod, które ukażą jego znaczenie symboliczne ujawniające się w alegoriach.&nbsp;Chrystus często posługiwał się przypowieściami, które — czerpiąc obrazy z codziennego&nbsp;życia — stanowią środek nauczania poglądowego. Oddany całkowicie kaznodziejstwu Z. Pilch&nbsp;przypominał, że Pismo Święte, będące skarbnicą objawionej prawdy, jest naczelną literaturą dla&nbsp;każdego kaznodziei. Nauczanie księdza infułata Zygmunta Pilcha wydaje się nadal aktualne i stanowi&nbsp;nieodkrytą do końca skarbnicę wiedzy.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Łukasz Bucki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27860 Współdziałanie samorządu i Kościoła w służbie ludziom starym w Poznaniu. 2021-04-21T11:44:52+00:00 Jolanta Kurosz kurosz@amu.edu.pl <p>W Poznaniu żyje ok. 148 tys. seniorów i według prognoz liczba ta będzie systematycznie wzrastała.&nbsp;Współpraca samorządu, organizacji pozarządowych i Kościoła przeciwdziała wykluczeniu&nbsp;społecznemu tej grupy osób i stanowi konieczny warunek, by seniorzy mogli jak najdłużej&nbsp;żyć w swoim środowisku. Polityka senioralna w Poznaniu jest realizowana w obszarach wskazanych&nbsp;przez WHO: budownictwo, budownictwo przestrzeni publicznej, transport, mieszkalnictwo,&nbsp;wsparcie społeczne, aktywizacja zawodowa i społeczna, przeciwdziałanie wykluczeniu, wsparcie&nbsp;społeczne, ochrona zdrowia. Centrum Inicjatyw Senioralnych jako jednostka miejska realizuje&nbsp;projekty na rzecz seniorów i współpracuje z Caritas.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Jolanta Kurosz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27862 Katolicka pobożność i formy kultu w potrydenckiej Rzeczypospolitej. 2021-04-21T11:44:50+00:00 Katarzyna Kaczor-Scheitler katarzyna.kaczor-scheitler@uni.lodz.pl <p>Katarzyna Kaczor-Scheitler, PhD — assistant professor at the Department of Old Literature,&nbsp;Editing and Auxiliary Sciences at the University of Lodz. Author of books: Mistycyzm hiszpański&nbsp;w piśmiennictwie polskich karmelitanek XVII i XVIII wieku (Spanish Mysticism in the Literature&nbsp;of 17th and 18th-Century Polish Carmelites) (2005); Marianna Marchocka a św. Teresa z Avila&nbsp;(Marianna Marchocka and St. Theresa of Avila) (2009); Perswazja w wybranych medytacjach siedemnastowiecznych&nbsp;z klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu (Persuasion in Selected 17th-Century&nbsp;Meditations from the Norbertine Monastery in Zwierzyniec) (2016). Co-editor of volumes of collected&nbsp;essays: Piśmiennictwo zakonne w dobie staropolskiej (Religious Writing in Old Poland)&nbsp;(2013) and Piotr Skarga — w czterechsetlecie śmierci (Piotr Skarga — on the 400th Anniversary&nbsp;of His Death) (2013). Author of works published in numerous conference proceedings and special&nbsp;volumes. Publishes her articles in Polish and foreign journals: “Acta Universitatis Lodziensis.&nbsp;Folia Litteraria Polonica”, “Analecta Praemonstratensia”, “Communio. Międzynarodowy Przegląd&nbsp;Teologiczny”, “Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze”, “Pamiętnik Literacki”,&nbsp;“Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka”, “Poznańskie Studia Teologiczne”, “Prace&nbsp;Polonistyczne”, “Przegląd Powszechny”, “Respectus Philologicus”, “Ruch Literacki”, “Studia&nbsp;Monastica”, “Świat i Słowo”, “Świat Tekstów. Rocznik Słupski”, “Tematy i Konteksty”. Main&nbsp;areas of interest: old religious literature, especially occasional, ascetic-mystical and meditative literature.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Katarzyna Kaczor-Scheitler https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27863 Obecność i formacja osób dorosłych w Sodalicjach Mariańskich. Przyczynek do historii rodzimej. 2021-04-21T11:44:47+00:00 Justyna Sprutta justynasprutta@o2.pl <p>Sukcesorką Sodalicji Mariańskiej jest Wspólnota Życia Chrześcijańskiego. Tworzą ją ludzie&nbsp;do rośli, którzy są formowani duchowo i moralnie. Taka formacja dokonywała się już w Sodalicjach&nbsp;Mariańskich, tj. od założenia przez jezuitę Jana Leunisa pierwszej Sodalicji w 1563 r.&nbsp;w Collegium Romanum. Wśród ludzi, którzy współtworzyli Sodalicję do XVIII w., byli królowie,&nbsp;arystokraci, biskupi, szlachta, mieszczanie, rzemieślnicy, słudzy, ale obecność dorosłych w szeregach&nbsp;Sodalicji najpełniej rozwinęła się dopiero po wskrzeszeniu w 1814 r. Towarzystwa Jezusowego.&nbsp;Wskazania zawarte w Przewodniku jezuity Jana Rostworowskiego kształtowały przez wieki&nbsp;charaktery i postawy dorosłych członków i członkiń Sodalicji Mariańskich.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Justyna Sprutta https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27864 Z Marcellem Venezianim o bogach i tęsknocie za nimi (recenzja). 2021-04-21T11:44:45+00:00 Jan Grzeszczak xjangrze@amu.edu.pl <p>This review article is an attempt to introduce the Polish reader to the most important aspects of&nbsp;Marcello Veneziani’s book Nostalgia degli dei. Una visione del mondo in dieci idee (The longing&nbsp;for gods: Vision of the world in ten ideas), published in 2019. The Italian author, philosopher,&nbsp;journalist, writer and TV commentator, addresses the problem of diseases plaguing contemporary&nbsp;Western civilization that threaten its further existence. The book is a proposal to return to metaphysical&nbsp;thinking, but in a way akin to a contemporary pop version, and Veneziani’s gods, close to&nbsp;Platonism, are metaphors and ‘penultimate deities’: Civilisation, Homeland, Family, Community,&nbsp;Tradition, Myth, Fate, Soul, God and Return.&nbsp;The article provides a subjective review of the content of Veneziani’s book and juxtaposes it&nbsp;with Joseph Ratzinger’s famous proposal addressed to contemporary non-believers, that is, ‘to live&nbsp;as if God existed’ (veluti si Deus daretur).</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Jan Grzeszczak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27865 Andrzej Megger, Sakramenty inicjacji chrześcijańskiej w parafii, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2018, ss. 308. 2021-04-21T11:44:42+00:00 Jakub Akonom jakon299@gmail.com <p>Due to the progress and globalization the contemporary world more and more differs from Christ&nbsp;and the teaching of the Church. Therefore, there is a need to look again at the essential though&nbsp;often discounted aspect of the sacraments of initiation and their role in pastoral and liturgical life&nbsp;of a parish.&nbsp;The aim of the review of fr. Andrzej Megger’s monograph entitled Sacraments of Christian&nbsp;Initiation in a Parish is the encouragement to read and explore the model of the pastoral work&nbsp;which often meets with ignorance or incomprehen sion in parish life reality.&nbsp;While reading the monograph it might be helpful to point the book’s specificity and to present&nbsp;the reviewer’s insights so that the people interested could analyze the thesis with the knowledge ofits assumptions and the scope of the research. Particularly significant for the future readers is the&nbsp;emphasis of the monograph’s role as a source of valuable knowledge which could be used in community&nbsp;pastoral work and therefore, it might be a compendium of appropriate and effective pastoralpremises.&nbsp;In order to provide content’s clearness the text is divided into paragraphs so that the main part&nbsp;of the article corresponds to individual chapters of the book. Accordingly to its nature, the review&nbsp;is fully based on the title mentioned above.&nbsp;To sum up, the result of the review is to outline the issues that are broadly discussed in the&nbsp;monograph. The article is also an incentive to read the book which might seem only a theoretical&nbsp;study but might as well greatly affect practical dimension of preparation and celebration of the sacraments&nbsp;of Christian initiation in a parish.</p> 2021-04-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Jakub Akonom