https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/issue/feed Poznańskie Studia Teologiczne 2021-12-17T14:44:11+00:00 Tomasz Nawracała pst@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong></p> <p>„Poznańskie Studia Teologiczne” są czasopismem wydawanym przez Wydział Teologiczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ukazuje się od 1972 roku (początkowo jako rocznik, a obecnie jako półrocznik) w formie drukowanej (wersja pierwotna) i elektronicznej.</p> <p>Jego podstawowym zadaniem jest prezentacja dorobku naukowego i badań prowadzonych przez naukowców związanych z ośrodkiem teologicznym w Poznaniu oraz ośrodkami w Wielkopolsce. Ponad to służy wymianie myśli teologicznej i pogłębianiu refleksji nad przeszłymi i aktualnymi wydarzeniami z historii Kościoła i chrześcijaństwa w Polsce i na świecie.</p> <p>Zakres prezentowanych artykułów obejmuje wszystkie dziedziny nauk teologicznych (egzegeza biblijna, teologia patrystyczna, dogmatyczna, fundamentalna, moralna, prawo kanoniczne) oraz nauk pomocniczych (filozofii, nauk społecznych, psychologii). Na łamach czasopisma ukazują się także teksty o charakterze interdyscyplinarnym, szczególnie z pogranicza teologii i innych nauk.</p> <p>Czasopismo publikuje teksty w języku polskim oraz językach: angielskim, niemieckim, włoskim, francuskim i hiszpańskim. Obok autorskich tekstów naukowych, czasopismo przyjmuje do druku recenzje książek, których publikacja nastąpiła nie wcześniej niż dwa lata od przesłania recenzji.</p> <p>Złożenie/przyjęcie do druku oraz opublikowanie tekstów naukowych i przeglądowych w czasopiśmie jest&nbsp;<strong>bezpłatne</strong><strong>.</strong></p> <p>Czasopismo „Poznańskie Studia Teologiczne" zostało wpisane do&nbsp;Rejestru Dzienników i&nbsp;Czasopism Sądu Okręgowego w&nbsp;Poznaniu pod numerem RPR 3348.</p> <p><strong>Czasopismo&nbsp;</strong>„Poznańskie Studia Teologiczne" <strong>znajduje się w Wykazie Czasopism Naukowych z przypisaną liczbą 70 pkt – zgodnie z Komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych.</strong></p> <p>Czasopismo “Poznańskie Studia Teologiczne” jest indeksowane w&nbsp;następujących bazach: ERIH PLUS, Index Copernicus, CEJSH, CEEOL, PBN. Ponadto znajduje się w&nbsp;repozytorium AMUR i PRESSto.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/pst/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pst/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/pst/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>ERIH PLUS; CEJSH; INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL - IC JOURNALS MASTER LIST; CEEOL; Google Scholar; WorldCat</p> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA:</strong></div> <div class="oczasopismie">Punktacja Ministerstwa Edukacji i Nauki (2021): <strong>70</strong></div> ICV 2020: <strong>90.13<br></strong>ICV 2019: <strong>89.17<br><br></strong></div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/index">10.14746/pst</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>0209-3472</div> <div class="oczasopismie"><strong>LICENCJA:</strong></div> <div class="oczasopismie"><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/" rel="license"><img style="border-width: 0;" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png" alt="Licencja Creative Commons"></a><br>Prace publikowane w czasopiśmie "Poznańskie Studia Teologiczne"&nbsp; dostępne są na <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/" rel="license">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.</div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30444 Zdobycie tronu przez Demetriusza I Sotera (1 Mach 7,1-4). Interpretacja teologiczna wydarzenia historycznego 2021-12-17T11:53:54+00:00 Janusz Nawrot jannaw@amu.edu.pl <p>Prezentowana perykopa biblijna 1 Mch 7,1-4 opisuje wydarzenie, które miało miejsce daleko poza zasięgiem działań powstańców machabejskich. Jest jednak ściśle związana z historią narodu wybranego i w istotny sposób wpływa na ewolucję sytuacji polityczno-religijnej Żydów w tym okresie. Szczególnie warta analizy jest adekwatność prezentowanych faktów historycznych oraz teologiczne spojrzenie na nie, którym autor nadaje pierwszorzędne znaczenie. Temu właśnie poświęcony jest niniejszy artykuł zestawiający dane historyków starożytnych z relacją biblijną. W ten sposób historia narodów i królestw ukazana jest jako część wielkiego planu Bożego realizującego się nawet nieświadomie poprzez działanie uczestników toczących się wydarzeń. Taka prezentacja dotyczy bohaterów zarówno głównych, jak i drugoplanowych. Krótki fragment 1 Mch 7,1-4 pokazuje, jak hagiograf świadomie uwypukla pewne fakty, dobiera odpowiednią składnię i słownictwo, aby ukazać działanie Boga. Wprawdzie stoi On za zasłoną ludzkich działań, ale właśnie On decyduje ostatecznie o ich przebiegu.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Janusz Nawrot https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30445 Czego dotyczy krytyka faryzeuszy w Mt 23,25-26? 2021-12-17T11:53:33+00:00 Tomasz Krzysztofiak tomkrzy2@gmail.com <p>W Nowym Testamencie faryzeusze ukazywani są zazwyczaj jako wrogowie i nieprzyjaciele Jezusa. Ich prezentacja jest raczej tendencyjna i jednostronna, ograniczona do kwestii kontrowersyjnych. Ewangelie zazwyczaj nie ukazują tego, co było w ich życiu pozytywnego i zgodnego z życiem chrześcijanina. Jezus we fragmencie Mt 23,25-26 nie tyle krytykuje faryzeuszów za to, że respektują reguły czystości rytualnej w życiu codziennym, lecz ukazuje, czym jest grzech w życiu człowieka, nie tylko w życiu faryzeusza, ale każdego. Każdy jest wezwany do tego, aby się nawrócić, zmienić swoją postawę, odrzucić hipokryzję i żyć według zasad Ewangelii. Jezus używa metafory kubka i misy, aby w prosty sposób ukazać swoim słuchaczom, że tak jak w przypadku przedmiotów, których używa się w codzienności, najpierw myje się ich stronę wewnętrzną, a potem zewnętrzną, tak samo w przypadku człowieka, powinien on najpierw oczyścić swoją duszę, a potem pokazać się dobrym wobec innych.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Tomasz Krzysztofiak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30446 Poglądy Kasjodora na temat sprawowania urzędów państwowych na podstawie XI i XII księgi Variae 2021-12-17T11:53:29+00:00 Michał Kieling kielingm@amu.edu.pl <p>W powyższym artykule podjęto tematykę zasad sprawowania urzędów państwowych na podstawie ważnego dla historiografii i kultury europejskiej dzieła Variae autorstwa Kasjodora. Pismo to składa się z dwunastu ksiąg i zawiera dokumenty urzędowe oraz pisma królewskie z lat 489-538. W oparciu o analizę tekstu źródłowego, szczególnie XI i XII księgi wyżej wspomnianego dzieła, przeanalizowano dokumenty, które Kasjodor napisał w czasie pełnienia przez niego jednego z najważniejszych urzędów w królestwie Ostrogotów – prefekta pretorium. W opracowaniu, które składa się z czterech części, wskazano na najważniejsze zasady piastowania urzędów. W pierwszym punkcie przedstawiono osobę i działalność samego Kasjodora jako prefekta pretorium, wskazując na jego wysokie kwalifikacje, prawość oraz odpowiedzialność za państwo. W drugim punkcie ukazano dwie ważne zasady, którymi powinni charakteryzować się urzędnicy: posłuszeństwo i lojalność wobec władzy oraz zachowywanie prawa. W kolejnym punkcie zaprezentowano tematykę awansów i gratyfikacji urzędników, które wynikały z pełnienia służby publicznej. Ostatni punkt został poświęcony walce z korupcją i nadużyciami, w szczególności z przekupstwem, kradzieżami, łapówkarstwem i łamaniem prawa. Tematyka powyższego opracowania jest wciąż aktualna. Zasady sprawowania urzędów, o których pisze Kasjodor, nadal stanowią wysokie standardy osoby piastującej urzędy państwowe różnych szczebli.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Michał Kieling https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30447 Teologiczna ikona św. Józefa w ujęciu Jana Pawła II 2021-12-17T11:53:27+00:00 Bogusław Kochaniewicz bogusk@amu.edu.pl <p>Celem niniejszego opracowania jest ukazanie sposobu interpretacji postaci świętego patriarchy w adhortacji apostolskiej Jana Pawła II Redemptoris custos. Dokonana analiza pozwoliła stwierdzić, że teologiczny obraz św. Józefa zawarty w adhortacji jest integralnie powiązany z nauczaniem Soboru Watykańskiego II. Postać świętego patriarchy została ukazana w dwóch odsłonach: w tajemnicy Chrystusa i Kościoła. Z jednej strony Józef został przedstawiony jako ojciec, oblubieniec, cieśla oraz człowiek kontemplujący Zbawiciela. Z drugiej ukazano jego rolę w tajemnicy Kościoła jako opiekuna, stróża i orędownika oraz wzór do naśladowania. Godnym podkreślenia jest perspektywa historiozbawcza, dominująca w całym dokumencie, która pozwoliła zaakcentować aktywną współpracę Józefa w wypełnianiu woli Bożej. Soborowe wezwanie powrotu do źródeł znalazło odzwierciedlenie w dokumencie dzięki licznym odniesieniom do: Pisma Świętego, orzeczeń Urzędu Nauczycielskiego Kościoła, wypowiedzi Ojców i Doktorów Kościoła. Papież sięgnął także po teksty liturgiczne. Oparcie się na takich źródłach sprawiło, że przedstawiony w adhortacji obraz św. Józefa jest pozbawiony przesady i fałszywej egzaltacji.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Bogusław Kochaniewicz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30448 Teologiczna interpretacja przemian w sferze pracy. Podejście Ewangelickiego Kościoła w Niemczech 2021-12-17T11:53:19+00:00 Piotr Kopiec piotr.kopiec@kul.pl <p>Artykuł ma na celu prezentację ewangelickiej koncepcji pracy w perspektywie wyłaniania się nowego porządku ekonomiczno-społecznego i tzw. czwartej rewolucji przemysłowej. Pokazuje, jak teologowie EKD adaptują reformacyjne nauczanie społeczne do bieżących okoliczności i dowodzi, że Kościół ewangelicki dostrzega potrzebę kształtowania systemowej koncepcji obejmującej zarówno modele stosunków pracy, jak i modele edukacji. Refleksja teologiczna EKD zmierza przede wszystkim do sformułowania aksjologicznego fundamentu, na którym mogą oprzeć się strategie polityczne czy społeczne. Przypomnienie teologicznego znaczenia pracy jako powołania jest ważnym czynnikiem tego fundamentu. Realizacja zamierzenia zakłada analizę wybranych tekstów Kościoła osadzoną w kontekście zwięzłego nakreślenia głównych punktów bieżących przemian technologicznych, ekonomicznych i społecznych.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Piotr Kopiec https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30449 Jezus w Koranie 2021-12-17T11:53:13+00:00 Piotr Halczuk ks.piotr.halczuk@gmail.com <p>Pytanie o Jezusa było i jest rozważane w kontekście całej historii świata. Było i jest wciąż na nowo stawiane: Czy Jezus jest przewodnikiem ludzkości i tylko człowiekiem? Czy mówi przez niego Bóg Ojciec, dając ostateczne odpowiedzi na nurtujące ludzkość pytania? Czy Jezus jest legendą? W niniejszym artykule została podjęta próba odpowiedzi na pytanie: Jaki obraz Jezusa zawiera Koran, święta księga islamu? Dla wyznawców islamu Koran jest podstawowym źródłem wiedzy o Jezusie. Dlatego warto, aby chrześcijanin poznał „Jezusa Koranu”, który ma wiele wspólnego z „Jezusem Nowego Testamentu”.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Piotr Halczuk https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30450 Posługa słowa księdza Wawrzyńca Kuśniaka COr (1788-1866) 2021-12-17T11:53:09+00:00 Adam Kalbarczyk adamkal@amu.edu.pl <p>Prowadzony obecnie proces beatyfikacyjny sługi Bożego ks. Wawrzyńca Kuśniaka COr (1788 -1866) stał się okazją do przypomnienia i zbadania jego spuścizny kaznodziejskiej w postaci osiemnastu zachowanych jego kazań na różne okazje. W niniejszym artykule zostały one poddane analizie homiletycznej. Większość z nich zbudowana jest według powszechnie stosowanego w tamtych czasach schematu tzw. kazania właściwego. Ksiądz Kuśniak chętnie posługuje się dowodem biblijnym i patrystycznym, wykazując się znakomitą znajomością zarówno Pisma Świętego, jak i pism Ojców Kościoła. Widać przy tym wyraźnie, że zdaje sobie sprawę z wagi i siły słowa Bożego, i w przeciwieństwie do wielu kaznodziejów jego epoki nie ogranicza jego roli w kazaniu tylko do ilustracji czy argumentu. Równie poważnie traktuje kościelne nauczanie. Nie przedstawia wiary jako sumy dogmatów i nakazów moralnych, lecz stara się ukazać ekonomię Bożą ukierunkowaną na autentyczną przemianę i zbawienie człowieka. Jego kazania zawierają wiele konkretnych odniesień do życia słuchaczy, co sprawia, że są one życiowe. Ten wymiar ukazuje go jako zaangażowanego duszpasterza. Przesłanie jego kazań wydaje się nadal aktualne, a jego postawa kaznodziejska i duszpasterska mogą stanowić wzór do naśladowania dla dzisiejszych głosicieli słowa Bożego. Przepowiadanie ks. Kuśniaka daje też pewien obraz polskiego<br>kaznodziejstwa w Wielkopolsce w pierwszej połowie XIX wieku.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Adam Kalbarczyk https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30451 Między „szokiem lockdownu” a (post)pandemicznym priorytetem, czyli o rozwijaniu rezyliencji u uczniów w toku edukacji religijnej 2021-12-17T11:53:59+00:00 Mariusz Chrostowski m-chrostowski@wp.pl <p>Lockdown, związany z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, stawia szkołę, a z nią także teologów i pedagogów religii przed nowym (post)pandemicznym priorytetem, którym jest nie tylko ogólnie rozumiany rozwój rezyliencji u uczniów, w obliczu zagrożenia życia i zdrowia, ale także wzmocnienie jej „religijnego” wymiaru. Ważną rolę może odegrać w tym względzie edukacja religijna, której siła tkwi w zdolności oferowania ludziom bogatego spektrum sposobów radzenia sobie w rozmaitych sytuacjach życiowych czy też przeciwnościach losu. Niniejszy artykuł prezentuje najpierw zarys problemu zmienionej sytuacji egzystencjalnej i edukacyjnej uczniów w czasach pandemii wirusa SARS-CoV-2 w Polsce, co w efekcie umożliwia określenie socjalno -edukacyjnych skutków lockdownu będących wyzwaniem dla edukacji religijnej (w obrębie działań edukacyjno -wychowawczych) na rzecz rozwoju rezyliencji. Rozważania te stanowią<br>niejako punkt wyjścia do przedstawiania zagadnienia konstruktów religijnych, modlitwy i teologizowania jako edukacyjnych nośników prężności psychicznej, które mogą skutecznie pomóc dzieciom i młodzieży w poszerzaniu osobistych zasobów tej cennej – w sensie indywidualnym i społecznym – umiejętności.</p> 2021-12-11T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Mariusz Chrostowski https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30452 Wykorzystanie elementów neuroandragogiki w edukacji religijnej osób starszych 2021-12-17T14:44:11+00:00 Mirosław Gogolik mirgo@amu.edu.pl <p>We współczesnej refleksji katechetycznej w sposób znaczący wybrzmiewa potrzeba ożywienia katechezy osób starszych, jak i skorzystania z bogactwa i doświadczenia tejże grupy społecznej. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż społeczeństwo, a tym samym wspólnotę Kościoła dotyka problem postępującego starzenia się jej członków. W wymiarze katechetycznym istotnym staje się między innymi podjęcie odpowiednich kroków w celu dostosowania katechezy osób starszych pod względem odpowiednich treści, narzędzi oraz struktury. Proponowana swoista oferta edukacyjna powinna pobudzić oraz zachęcić do weryfikacji i pogłębienia własnej wiedzy religijnej, pomóc odpowiedzieć na nurtujące pytania, zwłaszcza natury egzystencjalnej w perspektywie eschatologicznej, a także odnaleźć miejsce i rolę osób starszych we wspólnocie wierzących. W niniejszym opracowaniu, analizie poddano najpierw pojęcie starości i starzenia się w ujęciu społecznym i teologicznym, następnie przedstawiono podstawowe założenia neuroandragogiki oraz najistotniejsze aspekty katechezy osób starszych. W kolejnej części zaprezentowane zostały implikacje praktyczne dla wykorzystania wybranych elementów andragogiki i neuroandragogiki w katechezie oraz szeroko pojętej aktywności i edukacji religijnej osób starszych.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Mirosław Gogolik https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/30453 Profetyczny wymiar Centesimus annus. Analiza z perspektywy 30. rocznicy publikacji trzeciej encykliki społecznej Jana Pawła II 2021-12-17T11:53:00+00:00 Jerzy Gocko Jerzy@Gocko.pl <p>Przedmiotem artykułu jest profetyczny wymiar trzeciej encykliki społecznej Jana Pawła II jako przesłania na czas transformacji dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej po upadku komunizmu. Centesimus annus była głosem Kościoła, który, zgodnie z naturą własnej nauki społecznej i jej profetyczno-krytyczną specyfiką, ma prawo do wydawania osądu w sprawach społecznych. Publikacja pokazuje różne aspekty profetyzmu encykliki, podkreślając jej ponadczasowość i aktualność.</p> 2021-12-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Jerzy Gocko