Zarządzanie transgraniczne, de-bordering i re-bordering w miastach bliźniaczych i przygranicznych. Europa w perspektywie porównawczej - Jańczak, Jarosław (Rocznik Integracji Europejskiej, 2024)
Wraz z falą globalizacji po 1989 roku i rozprzestrzenianiem się lokalnych inicjatyw współpracy transgranicznej, graniczne miasta bliźniacze – ośrodki miejskie położone bezpośrednio przy granicach państw i posiadające podobnego sąsiada po drugiej stronie – zaczęły odgrywać rolę laboratoriów współpracy i integracji transgranicznej. Relacje międzypaństwowe zostały tam przetestowane w mikroskali, łącząc w codziennych interakcjach różne systemy prawne, kulturowe, gospodarcze i społeczne. Celem artykułu jest zarysowanie wyzwań związanych z zarządzaniem rozliczeniami transgranicznymi w Europie w kontekście integracji europejskiej oraz porównanie ich z przypadkami pozaeuropejskimi, reprezentującymi inne tendencje i prawidłowości. Jako przykłady alternatywnych modeli wybrano Amerykę Północną i Afrykę. Model governance zastosowany został jako kontekst teoretyczny dla analizy. Główne pytania analizy brzmią: jakie są narzędzia i modele zarządzania transgranicznego w granicznych miastach bliźniaczych? Czym różnią się przypadki europejskie i pozaeuropejskie? Jakie są przyczyny różnych modeli zarządzania transgranicznego w granicznych miastach bliźniaczych w różnych regionach świata? Badanie koncentruje się na wielopoziomowym charakterze zarządzania (multi level governance), gdzie wspólne zarządzanie sferą publiczną musi obejmować nie tylko strukturę administracyjną podzielonych miast, ale także organizacje pozarządowe, mieszkańców, przedsiębiorstwa oraz poziomy państwowy i międzynarodowy.