Analiza dedemokratyzacji w Europie Środkowo-Wschodniej. Przegląd kategorii teoretycznych - Skrzypek, Maciej (Rocznik Integracji Europejskiej, 2025)
Celem niniejszego artykułu jest przegląd wiodących kategorii teoretycznych wykorzystywanych w analizie dedemokratyzacji w Europie Środkowej i Wschodniej (EŚW) oraz ocena ich przydatności do zmian obserwowanych podczas trzeciej fali autokratyzacji (2008–2019). W niniejszym artykule Autor dokonał przeglądu następujących kategorii teoretycznych i pojęć związanych z procesem odejścia od typu idealnego demokracji liberalnej: konsolidacja i dekonsolidacja demokracji, erozja demokracji, regresja demokracji, rozpad demokracji, democratic backsliding i autokratyzacja. Następnie, omówiono pojęcia związane z rezultatami tych procesów: demokracja nieliberalna, demokracja wadliwa, reżim hybrydowy i autokracja patronalna. Artykuł zawiera przegląd głównych pojęć i kategorii teoretycznych stosowanych w badaniach nad współczesnymi systemami politycznymi. Przedstawiono również refleksje na temat wykorzystania tych kategorii w ramach tranzytologii, podkreślając ich podstawy i wkład w rozwój nauk politycznych. Dodatkowo, artykuł wskazuje na zaobserwowane uprzedzenia w badaniach nad systemami politycznymi oraz tendencję do tworzenia terminów zwanych „systemami politycznymi z przymiotnikami”.