Europejski konsensus w obszarach o dużej wartości: narzędzie konstytucyjne w ewolucji porządków prawnych Rady Europy i Unii Europejskiej - Puto, Małgorzata (Rocznik Integracji Europejskiej, 2025)
Artykuł analizuje doktrynę europejskiego konsensusu jako narzędzie konstytucyjne w orzecznictwie ETPCz i TSUE, szczególnie w obszarach aksjologicznie wrażliwych. Autorka dowodzi, że konsensus służy nie tylko wykładni, ale wspiera miękką konwergencję norm między państwami członkowskimi. W artykule postawiono dwie hipotezy badawcze: że sądy ponadnarodowe wspierają ewolucję prawa krajowego poprzez konwergencję bez narzucania jednolitości oraz że konsensus europejski jednocześnie odzwierciedla i napędza rozwój konstytucyjny. Omówiono potencjał transformacyjny konsensusu, jego funkcję legitymizacyjną i ograniczenia: brak jasnych kryteriów, ryzyko uprzywilejowania większości, podatność na kontestację polityczną. Artykuł wskazuje, że skuteczność konsensusu zależy od kontekstualnej wrażliwości i transparentności jego stosowania. W warunkach narastających sporów o wartości w UE, doktryna pozostaje kluczowym, choć niedoskonałym, mechanizmem równoważenia integracji z pluralizmem.