Wpływ integracji UE na handel zagraniczny Polski w latach 2004–2023 - Rabczun, Aleksandra Anna (Rocznik Integracji Europejskiej, 2025)
Autorka w artykule analizuje ewolucję polskiego handlu zagranicznego w latach 2004–2023, osadzoną w szerszym kontekście Wspólnej Polityki Handlowej Unii Europejskiej. Handel międzynarodowy pozostaje kluczowym czynnikiem napędzającym globalną integrację gospodarczą, kształtowanym zarówno przez klasyczne teorie, takie jak przewaga absolutna Adama Smitha czy przewaga komparatywna Davida Ricardo, jak i nowoczesne koncepcje integracji gospodarczej. Przystąpienie Polski do UE w 2004 roku stanowiło punkt zwrotny w rozwoju jej wymiany handlowej, zapewniając dostęp do jednolitego rynku oraz rozbudowanej sieci unijnych umów handlowych. Badanie obejmuje zmiany w wolumenie, dynamice i strukturze handlu – zarówno w ujęciu geograficznym, jak i produktowym – w celu oceny wpływu członkostwa w UE na pozycję Polski w międzynarodowym podziale pracy. Zastosowano podejście opisowe, łącząc przegląd literatury z analizą danych statystycznych pochodzących z bazy OEC, w celu identyfikacji trendów oraz zmian strukturalnych w polskim eksporcie i imporcie. Analiza wykazała, że integracja z UE doprowadziła do znaczącego wzrostu wartości handlu, zacieśnienia powiązań z rynkami unijnymi oraz stopniowej dywersyfikacji w kierunku rynków pozaunijnych. Badany okres obejmuje istotne wstrząsy zewnętrzne, takie jak globalny kryzys finansowy w latach 2008–2009, pandemia COVID-19 oraz gospodarcze konsekwencje wojny w Ukrainie – każdy z nich wywarł wyraźny wpływ na przepływy handlowe. Wyniki potwierdzają postawioną hipotezę badawczą, wskazując, że członkostwo Polski w UE znacząco zwiększyło wartość, dynamikę oraz stopień geograficznej dywersyfikacji handlu zagranicznego. Choć Niemcy pozostają głównym partnerem handlowym Polski, rosnące znaczenie innych państw UE oraz Chin podkreśla trwającą strategię dywersyfikacji. Artykuł wnosi wkład do literatury na temat integracji handlowej, oferując pogłębioną analizę trajektorii handlu gospodarki posttransformacyjnej w ramach UE oraz dostarczając wniosków na temat wzajemnych powiązań między dostosowaniem polityki, dostępem do rynku a wstrząsami zewnętrznymi w kształtowaniu wzorców handlowych.