https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/issue/feed Rocznik Integracji Europejskiej 2021-03-16T11:32:10+00:00 dr hab. Beata Przybylska-Maszner beata.przybylska-maszner@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>Rocznik Integracji Europejskiej to czasopismo naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego pierwszy numer ukazał się w roku 2007. Głównym celem czasopisma jest stworzenie miejsca prezentacji stanu badań dotyczących procesu integracji europejskiej. Rocznik stanowi także forum wymiany poglądów dla osób zajmujących się studiami europejskimi. W kolejnych numerach Rocznika ukazują się wyniki prowadzonych badań w zakresie następujących obszarów tematycznych: prawo, polityka wewnętrzna, gospodarka, polityka zagraniczna, bezpieczeństwo, obrona, społeczeństwo, kultura. Redakcja stara się zapewnić taki dobór testów, aby zapewnić możliwość konfrontacji stosowanych metod badawczych, koncepcji i podejść teoretycznych.</p> <p><strong>Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do&nbsp;publikacji.</strong></p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/rie/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rie/issue/view/3">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rie/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p><a href="http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/search/article.action?cid=b82af908-2893-4fe6-9c80-7bccbb25892a">CEJSH</a>; <a href="http://bazhum.muzhp.pl/">BazHum</a>;<a href="https://indexcopernicus.com/index.php/pl/"> INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL</a>; <a href="https://www.ceeol.com/">CEEOL</a>; <a href="https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/index%20">ERIH Plus 2015</a>; <a href="https://scholar.google.com/">Google Scholar</a>; <a href="https://www.worldcat.org/">WorldCat</a></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><strong><a href="https://www.gov.pl/web/nauka/">Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW)</a>: 20</strong></p> <p><strong>ICV 2019 = 100.00&nbsp;</strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong>10.14746/rie</div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>1899-6256</div> <div class="oczasopismie"><img src="https://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License"> <p>Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Rocznik Integracji Europejskiej" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa)</a>. Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.</p> <h2>&nbsp;</h2> </div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27189 Postrzeganie polskiej demokracji w ujęciu porównawczym w odniesieniu do procesów integracji europejskiej 2021-03-03T10:13:09+00:00 Tomasz Grzegorz Grosse pressto@amu.edu.pl <p>Celem artykułu jest ukazanie kondycji polskiej demokracji na przykładzie dwóch wyborów przeprowadzonych w 2019 i 2020 roku. Wybory przyniosły pozytywne zjawisko z punktu widzenia jakości demokracji, jakim jest wzrost frekwencji wyborczej. Z drugiej strony pojawiły się negatywne zjawiska, w szczególności gwałtowna polaryzacja polityczna w ramach wspólnoty politycznej. Przykład wyborów w Polsce i postrzeganie demokracji w społeczeństwie polskim zostały pokazane w ujęciu porównawczym, czyli w odniesieniu do percepcji demokracji u innych narodów europejskich. Na tym tle ocena krajowej demokracji przez Polaków jest wyjątkowo pozytywna. W dalszej części artykułu podjęto próbę rozważenia, w jakim stopniu procesy integracyjne mogą odpowiadać za osłabienie postrzegania demokracji w państwach członkowskich, a zwłaszcza za spadek zaufania do instytucji demokratycznych w zachodniej i południowej części kontynentu.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Tomasz Grzegorz Grosse https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27190 Zachód odzyskany albo tragedia Europy Środkowej? Państwa Grupy Wyszehradzkiej w Unii Europejskiej – perspektywa kulturowo-cywilizacyjna 2021-03-03T10:13:06+00:00 Radosław Zenderowski r.zenderowski@uksw.edu.pl <p>W artykule przeprowadzono analizę specyfiki kulturowo-cywilizacyjnej państw tworzących Grupę Wyszehradzką w perspektywie 15 lat członkostwa w Unii Europejskiej i dokonujących się w tym czasie przemian. Składa się on z dwóch zasadniczych części. W części pierwszej ukazano znaczenie Europy Środkowej dla projektu i procesu reintegracji Europy po doświadczeniach podziału wynikającego z funkcjonowania przez kilka dekad „żelaznej kurtyny”. Odwołano się przy tym do nauczania Jana Pawła II na temat Europy i europejskości, postaci, którą uznano za wybitnego orędownika jedności europejskiej pochodzącego z Europy Środkowej. W części drugiej – odwołującej się do wyników badań empirycznych prowadzonych w Europie Środkowej przez ostatnie trzy dekady – wskazano zarówno na kulturowe i cywilizacyjne podobieństwa występujące między narodami Europy Środkowej (Grupy Wyszehradzkiej), jak i na głębokie różnice w odniesieniu do poszczególnych wartości, postaw czy identyfikacji. W efekcie uzyskano złożony obraz kulturowo-cywilizacyjnej tożsamości Europy Środkowej, której narody znajdują się od przeszło dwóch dekad w dynamicznym procesie integracji z narodami tzw. starej Unii.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Radosław Zenderowski https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27192 Suwerenność państw w międzynarodowych organizacjach integracyjnych 2021-03-03T10:11:30+00:00 Irena Popiuk-Rysińska i.rysinska@uw.edu.pl <p>Artykuł wpisuje się w nurt badań dotyczących suwerenności państw w międzynarodowych organizacjach integracyjnych, w których uczestnictwo wiąże się z największymi ograniczeniami w zakresie kompetencji i autonomii państw, w porównaniu z udziałem w innego typu organizacjach. Zostaje wyjaśnione pojęcie suwerenności, zwracając uwagę na jej wymiar prawny i polityczny, jak również międzynarodowej organizacji integracyjnej, która występuje tylko w grupie organizacji regionalnych. Artykuł zawiera analizę zróżnicowanego, z punktu widzenia suwerenności, usytuowania państw w organizacjach integracyjnych, w których stosowane są nowego typu rozwiązania instytucjonalne, w tym ponadnarodowe. Badania odnotowują znaczące zróżnicowanie rozwiązań instytucjonalnych, pokazujące, że modele zastosowane w Europie nie znajdują uniwersalnego zastosowania. Widoczne jest odmienne podejście do suwerenności w procesach integracyjnych i organizacjach międzynarodowych na Zachodzie oraz wśród państw rozwijających się, które większą wagę przywiązują do ochrony i zabezpieczenia suwerenności w ramach organizacji.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Irena Popiuk-Rysińska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27193 Granice rozwoju systemu politycznego UE po traktacie z Lizbony: pytanie o złożoność i odporność europejskiego systemu instytucjonalnego 2021-03-03T10:11:26+00:00 Anna Wierzchowska a.wierzchowska@vizja.pl <p>System polityczny Unii Europejskiej jest przykładem rządzenia odbywającego się w silnie zróżnicowanym środowisku kulturowym, społecznym i politycznym. Jego rozwój jest nielinearny, a wyznaczenie jego granic okazuje się bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. Traktat z Lizbony nie określił w sposób jednoznaczny dalszego kierunku rozwoju UE, a wręcz przyczynił się do pogłębienia złożoności systemowych. W sposób szczególny zjawisko to zarysowało się w obszarze rozwiązań instytucjonalnych, które kumulują wszelkie napięcia i kryzysy pojawiające się w procesie integracji. W wyjątkowy sposób do zwiększenia niespójności w systemie integracyjnym przyczyniła się komasacja zjawisk kryzysowych po 2009 roku. Jednocześnie obserwujemy specyficzne właściwości towarzyszące kształtowaniu się mechanizmów instytucjonalnych, które w odpowiedzi na powtarzające się trudności wykształciły zachowania elastyczne i odpornościowe. Efektem są przeobrażenia systemu instytucjonalnego, które kreują niejednorodne rozwiązania o tendencjach zarówno integrujących, jak i dezintegrujących system.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Anna Wierzchowska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27196 Reprezentacja aktorów niepaństwowych w Unii Europejskiej a polska racja stanu 2021-03-03T10:11:24+00:00 Jarosław Filip Czub jaroslaw.czub@uw.edu.pl <p>Głównym celem artykułu jest pokazanie deficytów związanych z obroną interesów przez aktorów niepaństwowych związanych z polską racją stanu. Ponadto artykuł przedstawia wyartykułowane i promowane interesy Polski na poziomie Unii Europejskiej. Artykuł koncentruje się także na podmiotach niepaństwowych zaangażowanych w lobbing na poziomie europejskim i krajowym. W artykule podjęto również próbę ustalenia miejsca podmiotów niepaństwowych w systemie instytucjonalnym Unii Europejskiej w kontekście wzrostu promowania polskiej racji. Oprócz wymiarów teoretycznych, artykuł ten oferuje praktyczny wgląd w funkcjonowanie polskich podmiotów niepaństwowych na poziomie europejskim, który rozwijał się w ostatnich latach.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Jarosław Filip Czub https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27197 Wołodymyr Zelenski: Co zrobiono w minionym roku? Co dalej?... 2021-03-15T11:10:45+00:00 Łukasz Donaj lukasz.donaj@amu.edu.pl <p>Treścią publikacji jest próba oceny pierwszego roku prezydentury W. Zełenskiego. Dokonując analizy procesu podejmowania decyzji przez W. Zełenskiego (posiłkując się metodą decyzyjną, instytucjonalno-prawną, systemową oraz indukcją i dedukcją) autor próbował odpowiedzieć, czy jest to działanie służące Ukrainie i jej dalekosiężnym interesom. Określając determinanty wpływające na politykę zagraniczną Ukrainy, autor starał się ukazać, co w dalszej perspektywie czeka kraj nad Dnieprem.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Łukasz Donaj https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27198 Wpływ propagandy rosyjskiej na międzypaństwowe relacje Unii Europejskiej z państwami Europy Wschodniej: na przykładzie Ukrainy i Polski 2021-03-03T10:11:19+00:00 Ganna Grabina grabinaanna@onu.edu.ua <p>Artykuł jest poświęcony analizie wpływu propagandy rosyjskiej na relacje państw członkowskich Unii Europejskiej z sąsiadami na Wschodzie na przykładzie Polski i Ukrainy. Przeprowadzona analiza dotyczy problemu, który może być zdefiniowany w formie zapytania: w jaki sposób może mieć wpływ propaganda na wewnętrzne oraz zewnętrzno-polityczne procesy państw. Wielodyscyplinarne podejście do poznania wpływu propagandy politycznej pozwolił zwrócić się do następujących metod: systemowa, instytucjonalna, strukturalno-funkcjonalna, analiza treści oraz deskryptywna. Artykuł wyznacza pojęcia oraz podstawowe charakterystyki pojęcia propagandy w kontekście politycznym. Szczegółową uwagę przydzielono ujawnieniu przyczyn powodzenia wykorzystania propagandy przez Rosję w celu eskalacji konfliktu na terenie Ukrainy oraz podane są przykłady. Na podstawie analizy artykułów w prorosyjskich publikacjach Polski i Ukrainy, autorka podaje podstawowe narracje propagandy rosyjskiej oraz wyznacza właściwości jej nacisku na międzypaństwowe relacje między Ukrainą a Polską. Wyciąga wnioski o konieczności mocnego międzynarodowego stawiania oporu propagandzie rosyjskiej oraz wyznaczenia wad systemu przeciwdziałania rosyjskiej agresji informacyjnej ogólnie i propagandzie w szczególności.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Ganna Grabina https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27199 Konceptualizacja bezpieczeństwa versus zdolność przeciwdziałania zagrożeniom w Unii Europejskiej 2021-03-03T10:11:17+00:00 Agata Dziewulska a.dziewulska@uw.edu.pl <p>Unia Europejska jako obszar niekwestionowanego dobrobytu, nad budowaniem którego państwa ją tworzące pracują od lat 1950-tych, stoi przed ciągłym wyzwaniem zwalczania zagrożeń dla bezpieczeństwa swoich społeczeństw. W zmieniającym się świecie, zagrożenia te stale ewoluują. Ich pierwszego podsumowania dokonano w Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa, a listę zagrożeń zweryfikowano w opublikowanej w 2016 r. Strategii Globalnej. Jest więc w Unii świadomość zarówno procesów zmian zachodzących w stosunkach międzynarodowych, jak i zagrożeń pojawiających się w związku z tym dla Unii, jej państw członkowskich i społeczeństwa. Czy świadomość ta motywuje państwa członkowskie i władze Unii do konsolidacji wysiłku obronnego? Czy środki odziaływania na zagrożenia dla Unii są adekwatne do stopnia niebezpieczeństwa? Czy polityki Unii są na tyle rozbudowane, że pozwalają zachować spokój wobec zagrożeń? Niniejszy artykuł analizuje zagrożenia i stanowi próbę odpowiedzi na powyższe pytania.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Agata Dziewulska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27200 Rokowania cypryjskie 2015–2017. Przebieg, rezultat oraz konsekwencje dla Unii Europejskiej 2021-03-03T10:11:13+00:00 Przemysław Osiewicz posiewicz@mei.edu <p>Głównym celem niniejszego artykułu jest przedstawienie politycznych konsekwencji niepowodzenia negocjacji pokojowych na Cyprze w latach 2015–2017 dla Unii Europejskiej. Chociaż przedstawiciele Unii oraz jej instytucji byli zaangażowani w proces negocjacyjny, pozostaje pytanie o rolę, jaką odegrali w jego ramach. Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie, należy przeanalizować zarówno przebieg, jak i rezultat prowadzonych rozmów.</p> <p>Główne pytania badawcze brzmią następująco: jaki był przebieg rozmów pomiędzy przedstawicielami obu cypryjskich społeczności? Co zdecydowało o ich niepowodzeniu i zerwaniu w 2017 toku? W jaki sposób Unia Europejska zaangażowała się w dialog pomiędzy stronami? Jakie są konsekwencje braku porozumienia dla UE? Wybraną metodą badawczą jest analiza źródeł, natomiast techniką badawczą – jakościowa analiza treści aktów prawnych, monografii i artykułów naukowych. Podstawę źródłową stanowią wybrane dokumenty Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych, monografie i opracowania oraz artykuły naukowe.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Przemysław Osiewicz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27201 Gdy imigracja staje się koniecznością. Polityka imigracyjna Republiki Chińskiej na Tajwanie – lekcje dla Europy 2021-03-16T08:58:51+00:00 Anna Potyrała anna.potyrala@amu.edu.pl <p>Od 2015 roku naczelne miejsce w dyskusjach toczonych na arenie międzynarodowej zajmują kwestie migracyjne. Rozważane są zarówno przez pryzmat praw człowieka, jak i interesów poszczególnych państw. Te ostatnie zdominowały dyskusje, prowadząc do swoistej ofensywy skierowanej przeciw możliwości przyjmowania obywateli państw trzecich. Restrykcyjne rozwiązania prawne wprowadzane do prawa krajowego, sprzeciw wobec międzynarodowych inicjatyw prawnych, podkreślających konieczność solidarnego działania na rzecz pomocy i ochrony osób migrujących oraz likwidacji przyczyn masowych przemieszczeń ludności, skutkują przyjmowaniem przez poszczególne państwa polityki zerowej imigracji. Celem niniejszego artykułu jest ocena polityki imigracyjnej Republiki Chińskiej na Tajwanie, która dostrzegając niedobory siły roboczej i brak możliwości ich uzupełnienia przy pomocy migracji wewnętrznej, przemodelowała w znaczący sposób podejście do imigracji. Odpowiedź na pytanie o zasadność i skuteczność proponowanych rozwiązań prawnych posłużyć ma do wskazania rozwiązań możliwych do zastosowania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, dyskutujące nad reformą wspólnych polityk: imigracyjnej i azylowej. Rozważania prowadzone będą przy wykorzystaniu metod charakterystycznych dla nauk społecznych, w szczególności nauk prawnych i nauk o polityce. Kluczowe znaczenie przypisano metodzie analizy prawnej i analizy systemowej, zastosowano również metodę porównawczą.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Anna Potyrała https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27203 Polityka Unii Europejskiej wobec nieregularnej imigracji 2021-03-03T10:11:09+00:00 Monika Trojanowska-Strzęboszewska m.strzeboszewska@uksw.edu.pl <p>Zapobieganie i zwalczanie nieregularnej imigracji było jednym z zasadniczych celów unijnej polityki imigracyjnej, od uzyskania przez UE kompetencji w tej dziedzinie. I chociaż na gruncie tej polityki imigracja nieregularna definiowana jest szeroko i obejmuje zjawiska dotyczące nielegalnego wjazdu, tranzytu oraz pobytu imigrantów w państwach członkowskich, UE zdecydowanie skoncentrowała swoje wysiłki na eliminowaniu nielegalnego wjazdu. W tym celu podejmowano działania w obszarach bezpośrednio z tym związanych, jak zwalczanie przemytu i walka z handlem ludźmi, a także takich, które stopniowo wykształciły własną logikę polityk szczegółowych jak: zarządzanie granicami zewnętrznymi, polityka wizowa czy polityka azylowa. Oznaczało to, że od początku aktywność UE wobec imigracji nieregularnej była rozproszona i stanowiła elementy kilku szczegółowych polityk, strategii i planów działania. Kryzys migracyjny lat 2015–2016 jedynie nieznacznie zweryfikował unijne podejście do nieregularnej imigracji. Priorytetem nadal pozostało eliminowanie nieregularnego wjazdu poprzez walkę z przemytem (prowadzoną środkami kontroli granic zewnętrznych z wykorzystaniem nawet instrumentów polityki bezpieczeństwa i obrony), przy wzmocnieniu wysiłków na rzecz drugiego celu, jakim stało się zwiększenie realizacji powrotów imigrantów, którzy nie uzyskali zgody na pobyt w państwach członkowskich. Ponadto, unijna uwaga w większym stopniu została też zwrócona w kierunku eliminowania pierwotnych przyczyn nieregularnej imigracji. W tym zakresie UE postawiła przede wszystkim na różne instrumenty polityki zewnętrznej, by współpracować z krajami pochodzenia i tranzytu imigrantów.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Monika Trojanowska-Strzęboszewska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27204 Kraj Saary a początki integracji europejskiej 2021-03-03T10:11:07+00:00 Krzysztof Koźbiał krzysztof.kozbial@uj.edu.pl <p>Po zakończeniu II wojny światowej terytorium Kraju Saary stało się problemem spornym między Francją a Niemcami. Francja z powodów ekonomicznych (złoża węgla kamiennego i rozwinięty przemysł) próbowała uzależnić ten obszar od siebie, czego wyrazem była najpierw okupacja, później unia gospodarcza i walutowa, wreszcie próba politycznego uniezależnienia Saary od RFN.</p> <p>Działania te zakończyły się fiaskiem. Powodem było nieprzyjęcie przez mieszkańców Kraju Saary tzw. statutu Saary w referendum w 1955 r. Od 1957 r. obszar został włączony do RFN w wyniku tzw. małego zjednoczenia. Zapewne nie byłoby to możliwe bez pozytywnie postępującej integracji zachodniej Europy (utworzenie EWWiS i EWG).</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Krzysztof Koźbiał https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27205 Co po Unii? Polska a procesy (dez)integracyjne w Europie 2021-03-03T10:11:04+00:00 Artur Niedźwiecki a.niedzwiecki@yahoo.pl <p>Celem tego tekstu jest postawienie pytania o polską politykę w sytuacji ewentualnego pogłębiania się tendencji (dez)integracyjnych w łonie projektu europejskiego. Praca ta stanowi w istocie zaproszenie do debaty na temat procesu definiowania celów strategicznych naszego państwa, która może stać się nieunikniona w razie zaistnienia zjawisk dekompozycyjnych w strukturach UE, do czego wiele krajów – w tym Rzeczpospolita – aktualnie nie jest przygotowanych. Wypracowanie nowych projektów i modeli w tej dziedzinie może okazać się uzasadnione i niezbędne, gdyż instytucje międzynarodowe coraz rzadziej są w stanie wspierać utrzymywanie pokoju, bezpieczeństwa oraz dobrobytu, a coraz częściej kojarzą się z ryzykami lub szeroko pojętymi stratami. W dobie potencjalnej dekoniunktury struktur supranarodowych, bardziej przychylnie spogląda się na działanie gremiów opartych o narodową legitymację, postrzegając te organizmy jako realne byty, które są zdolne do przyjęcia odpowiedzialności za los danej wspólnoty w sytuacjach kryzysowych, co może oznaczać dystansowanie się od postulatów transferu kompetencji na poziom ponadnarodowy, celem wspólnotowej odpowiedzi na wyzwania transnarodowe.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Artur Niedźwiecki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27207 Uwarunkowania wszczęcia procedury wystąpienia Polski z Unii Europejskiej 2021-03-03T10:11:02+00:00 Cezary Trosiak cezary.trosiak@amu.edu.pl <p>Polexit to pojęcie, które pojawiło się w dyskursie politologicznym w momencie, kiedy w Wielkiej Brytanii w dniu 26 czerwca 2016 roku przeprowadzono referendum dotyczące dal szego członkostwa tego państwa w Unii Europejskiej. W artykule tym dokonano analizy przyczyn, dla których stała się możliwa dyskusja na temat wystąpienia Polski z Unii Europejskiej. Jest ona, z jednej strony, efektem sporów na temat kierunków ewolucji projektu europejskiego, jaki daje się zauważyć w dyskusji między „starymi” i „nowymi” państwami członkowskimi. Z drugiej, jej intensywność jest warunkowana dynamiką sporu, jaki rząd polski toczy z Komisją Europejską, na temat stanu praworządności w Polsce. Dla zwolenników zmiany relacji między instytucjami europejskimi a państwami członkowskimi wybory do Parlamentu były szansą na rozpoczęcie dyskusji dotyczącej zmiany traktatów. Jednak z uwagi na fakt, że zwolennicy zmiany traktatów nie zdobyli odpowiedniej liczby mandatów, staje się realną realizacja wizji Unii „dwóch prędkości”. Może to oznaczać początek sekwencji zdarzeń, których końcem będzie referendum w sprawie wystąpienia Polski z Unii Europejskiej.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Cezary Trosiak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27208 Relacje zewnętrze Unii Europejskiej w dziedzinie kultury. Słabości polityki 2021-03-03T10:10:59+00:00 Bożena Gierat-Bieroń bozena.gierat-bieron@uj.edu.pl <p>Polityka zagraniczna UE w dziedzinie kultury jest stosunkowo nowym i mało zbadanym obszarem działalności UE. Jej funkcjonowanie określił traktat z Lizbony, nakładając nań kompetencje programująco-inicjatywne oraz reprezentacyjne Wysokiego Przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i bezpieczeństwa (WP), ESDZ oraz delegatur UE. Dyplomację kulturalną UE prowadzą również – na zasadzie partnerstwa z Unią – instytuty kultury państw członkowskich, zarejestrowane w Stowarzyszeniu Narodowych Instytutów Kultury Unii Europejskiej (EUNIC) oraz ich klastry regionalne. Artykuł ma za zadanie prześledzić w trybie analiz ewolucji priorytetów zawartych w relacjach zewnętrznych UE w dziedzinie kultury (a także analiz instytucjonalnych) oraz zweryfikować, czy instrumenty polityczne zastosowane wobec soft power UE są wystarczające dla efektywnego kształtowania wizerunku kulturowego Europy w świecie. Tezą niniejszego artykułu jest twierdzenie, że relacje zewnętrzne UE w sektorze kultury odznaczają się słabą polityką, dlatego nie mają szans osiągnąć fazy dojrzałości, tym samym tworzyć trwałych podstaw do cywilizacyjnego oddziaływania kultury europejskiej, rozumianej w sposób integracyjny, czyli jako realizacja paradygmatu „jedności w różnorodności”.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Bożena Gierat-Bieroń https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27218 Europejska inicjatywa obywatelska – wyzwanie czy zmarnowana szansa? 2021-03-03T10:10:56+00:00 Elżbieta Kużelewska e.kuzelewska@uwb.edu.pl <p>Celem artykułu jest analiza modyfikacji regulacji prawnych europejskiej inicjatywy obywatelskiej w kontekście efektywności i trafności nie tylko proponowanych rozwiązań prawnych, ale przede wszystkim skutecznego zastosowania jej w praktyce. Siedmioletnie doświadczenie funkcjonowania inicjatywy dowiodło jej nieskuteczności i potrzeby zmiany przepisów prawnych. Nowe rozporządzenie w tym zakresie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom zwolenników inicjatywy. Pozostaje pytanie o skuteczność nowych przepisów prawnych w kontekście nowych perspektyw dla sprawnego funkcjonowania inicjatywy jako rzeczywistego wpływu obywateli UE na proces stanowienia prawa.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Elżbieta Kużelewska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27220 Kultura konsumpcji jako konsekwencja procesu ekonomicznego w kontekście przemian na terenie Unii Europejskiej 2021-03-03T10:10:54+00:00 Eryk Pieszak pieszak@amu.edu.pl <p><span data-contrast="auto">W artykule poprzez analizę porównawczą dyskursu związanego z opisem ekonomicznych procesów wolnorynkowych i dyskursów związanych z procesami kulturowymi szukamy perspektywy badawczej, pozwalającej badać wzajemny wpływ tych procesów kulturowych.</span><span data-ccp-props="{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}">&nbsp;</span></p> <p><span data-contrast="auto">Jeżeli przeanalizujemy opisy przemian społeczno-gospodarczych, krajów takich, jak Polska czy kraje Nadbałtyckie, okaże się, że droga ich do zwiększenia konkurencyjności ekonomicznej jest podobna. Wiąże się ona ze zmianami rynkowymi, ale także przemianą kulturową w szerszym kontekście.</span><span data-ccp-props="{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}">&nbsp;</span></p> <p><span data-contrast="auto">Można więc postawić hipotezę: jednostka jest wolna w świecie myśli jednak w świecie zjawisk wolność nie istnieje. Hipoteza ta rozwinięta na społeczeństwa, które wprowadziły wolny rynek brzmiała by: jednostka w społeczeństwie konsumpcyjnym jest wolna w świecie swoich myśli, lecz w świecie zjawisk rynkowych podlega niezależnym od niej procesom.</span><span data-ccp-props="{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6}">&nbsp;</span></p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Eryk Pieszak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27221 Zarządzanie europejską polityką kosmiczną 2021-03-03T10:10:50+00:00 Irma Słomczyńska irma_slomczynska@interia.pl <p>Celem tego artykułu jest analiza EPK w kontekście różnych sposobów zarządzania. Zakładając, że EPK jest unikalnym i wielowymiarowym produktem dynamicznych procesów politycznych, technologicznych i społecznych koordynowanych przez UE, jej państwa członkowskie oraz państwa trzecie i wdrażanych w środowisku międzynarodowym, należy odpowiedzieć na kilka pytań badawczych. Po pierwsze, czy istnieje jakiś szczególny sposób zarządzania, który należy zastosować do analizy implemetacji EPK? Po drugie, w jaki sposób UE wprowadziła politykę kosmiczną i problematykę zasobów kosmicznych do europejskiej agendy? Po trzecie, w jaki sposób EPK można osadzić w kontekście ogólnego procesu integracji europejskiej? W artykule zastosowano jakościowe podejście badawcze, a także aparat teoretyczny z zakresu studiów nad integracją europejską i nauk politycznych. Głównym wnioskiem tego artykułu jest stwierdzenie, że najbardziej obiecującym sposobem zarządzania w EPK jest zarządzanie eksperymentalne. Oryginalność artykułu wynika z zastosowania nowopowstałej teorii eksperymentalnego zarządzania w analizie coraz ważniejszego segmentu działalności UE.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Irma Słomczyńska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27222 Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) – ambitne plany, skromne możliwości, potężni konkurenci 2021-03-03T10:10:47+00:00 Paweł Turczyński pawel.turczynski@uwr.edu.pl <p>Artykuł poświęcony jest genezie, strukturze i obecnemu potencjałowi Europejskiej Agencji Kosmicznej. Struktura ta konsoliduje projekty państw europejskich, dotyczące badania przestrzeni kosmicznej. W ostatnich latach ESA podejmowała liczne projekty naukowo-badawcze. Mimo potężnego zaplecza, jakim jest europejska gospodarka, ESA ma jednak znacznie mniejsze możliwości niż jej główna konkurentka – amerykańska NASA. Badania kosmosu, prowadzone przez ESA często mają charakter uzupełniający i pomocniczy wobec planów NASA. Silnymi konkurentami dla ESA są też agencje kosmiczne innych państw – Rosji, Chin czy Japonii.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Paweł Turczyński https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27225 Procesy etnopolityczne jako jedno z uwarunkowań zarządzania etnopolityką w państwach Europy Wschodniej a bezpieczeństwo subregionu 2021-03-03T10:10:45+00:00 Magdalena Karolak-Michalska mkarolak@spoleczna.pl <p>Artykuł przedstawia problematykę procesów etnopolitycznych (polityzacji etniczności, mobilizacji etnopolitycznej mniejszości narodowych i etnicznych) w państwach Europy Wschodniej. Autorka analizując aktywność społeczno-polityczną oraz udział mniejszości narodowych i etnicznych w organach władzy Republiki Białorusi, Republiki Mołdawii, Ukrainy dochodzi do wniosku, że procesy te wpływają na bezpieczeństwo państw subregionu. Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa państw mają te zorganizowane aktywności, które zgłaszają działania separatystyczne. W przypadku Republiki Białorusi problem ten nie występuje, natomiast w Republice Mołdawii (Gagauzja i Naddniestrze) i na Ukrainie (Donbas, Zakarpacie) ma realny wymiar. Tendencje separatystyczne poszczególnych grup etnicznych stanowią istotny element w kształtowaniu polityki bezpieczeństwa państwa. Stają się również przestrzenią, w której konieczna jest reakcja władz państwowych, w tym dotycząca nie tylko bezpieczeństwa, ale także umiejętnego zarządzania procesami etnopolitycznymi w państwie.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Magdalena Karolak-Michalska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27226 Deutschlands Krisenmanagement in der CORONA-Pandemie. Herausforderungen eines föderalen politisch-administrativen Systems 2021-03-03T10:10:44+00:00 Jochen Franzke franzke@uni-potsdam.de <p>Dieser Beitrag befasst sich mit der Analyse und der Bewertung des Krisenmanagements in Deutschland im Zuge der COVID-19 Pandemie (Redaktionsschluss Mitte August 2020). Schwerpunkt bilden die Analyse und kritische Bewertung der Kompetenzverteilung zwischen Bund, Ländern und Kommunen in Deutschland bei Gesundheitskrisen wie dieser. Rechtliche Basis dafür ist die allgemeine Generalklausel des Nationalen Infektionsschutzgesetzes (IfSG), die weitgehende Eingriffe in das öffentliche Leben erlaubt, ohne den Notstand ausrufen zu müssen. Im nächsten Schritt werden die bisherigen Phasen der Pandemiebekämpfung in Deutschland kurz dargestellt. Als Fallbeispiel werden schließlich die Anpassungsstrategien der Kommunen während der CORONA-Krise bezüglich der Verwaltungsführungen, der Kernverwaltungen, der kommunalen Unternehmen, der Kommunalpolitik und der lokalen Bürgerbeteiligung herausgearbeitet. Der Beitrag endet mit einem Fazit, welches vorläufig bleiben muss, da die Pandemie noch nicht vorüber ist.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Jochen Franzke https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27227 Niemiecka chadecja wobec Brexitu 2021-03-16T11:32:10+00:00 Agnieszka Bielawska agnieszka.bielawska@amu.edu.pl <p>Celem artykułu jest przybliżenie stanowiska niemieckich partii chadeckich (niem. Christlich-Demokratische Union Deutschlands – CDU i Christlich-Soziale Union – CSU) wobec wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej. Poddano w nim analizie dokumenty partyjne oraz wypowiedzi czołowych przedstawicieli CDU i CSU. Artykuł podzielony został na trzy części bezpośrednio powiązane z kwestiami, które najczęściej pojawiały się w wypowiedziach chadeków w kontekście Brexitu.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Agnieszka Bielawska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27231 Niemcy 30 lat po zjednoczeniu – aspekt społeczno-demograficzny i gospodarczy 2021-03-04T08:56:08+00:00 Marcin Bartkowiak marcin.bartkowiak@tum.de Anna Ratajczak anna.ratajczak@amu.edu.pl <p>Autorzy w artykule omawiają społeczno-demograficzne i gospodarcze implikacje zjednoczenia Niemiec dla wschodniej i zachodniej części kraju, w 30. rocznicę zakończenia okresu dwupaństwowości. Analizując społeczno-demograficzne implikacje, autorzy wskazują na spadek liczby ludności w Niemczech wschodnich i jednoczesny wzrost liczby ludności w Niemczech zachodnich w badanym okresie. Autorzy zwracają również uwagę na postępujący proces starzenia się społeczeństwa, widoczny zwłaszcza w landach wschodnich, gdzie średni wiek ludności wynosi powyżej średniej wieku ludności w Niemczech. Poddając analizie wybrane wskaźniki makroekonomiczne dla określenia implikacji gospodarczych, tj. PKB na mieszkańca, nakłady brutto na środki trwałe, stopę bezrobocia i wynagrodzenie brutto, autorzy wskazują, iż Niemcy wschodnie zmniejszyły dystans w stosunku do Niemiec zachodnich, jednakże konwergencja poziomów rozwoju gospodarczego obu części Niemiec to nadal niedokończony proces.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Marcin Bartkowiak, Anna Ratajczak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27232 Funkcja przewodniczącego Rady Europejskiej – kompetencje formalne i nieformalne w świetle postanowień traktatu lizbońskiego i praktyki działań 2021-03-03T10:10:36+00:00 Beata Przybylska-Maszner beata.przybylska-maszner@amu.edu.pl <p>Artykuł skupia się na roli Rady Europejskiej w ramach instytucjonalnych Unii Europejskiej, zgodnie z zapisami traktatu lizbońskiego. W tekście wskazano na jej rosnący wpływ, wykraczający poza sformułowania zawarte w Traktacie, oraz na narastającą krytykę, którą stymuluje ta ewolucja. Dokonując przeglądu krytycznych punktów widzenia odnoszących się do roli, jaką sprawuje, w tekście dokonano analizy czynników warunkujących zmiany formuły funkcjonowania urzędu przewodniczącego Rady Europejskiej. Przedstawione zostały istniejące struktury powiązań międzyinstytucjonalnych warunkujące pełnienie przez niego funkcji. W artykule oparto się na założeniu, iż dotychczasowa zasada korelacji zadań oparta na uzupełnianiu kompetencji uległa modyfikacji. Narastanie sytuacji kryzysowej wpłynęło na zaburzenie dotychczasowej równowagi instytucjonalnej, a jednocześnie zbiegło się z procesem zmian kompetencyjnych.</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Beata Przybylska-Maszner https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27233 Józef M. Fiszer, Mateusz Czasak, Trójkąt Weimarski. Geneza i działalność na rzecz integracji Europy w latach 1991–2016, Wydawnictwo Instytutu Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2020, ss. 485. 2021-03-03T10:10:34+00:00 Bogdan Koszel bogdan.koszel@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Bogdan Koszel https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27234 Aleksandra Kruk, Konferencje monachijskie ds. bezpieczeństwa (2009–2019), Wydawnictwo Naukowe FNCE, Poznań 2020, ss. 298. 2021-03-03T10:10:32+00:00 Beata Molo pressto@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Beata Molo https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27235 Tomasz Kubin, Mieczysław Stolarczyk (red.), Kryzysy w Unii Europejskiej w drugiej dekadzie XXI wieku. Uwarunkowania – przebieg – implikacje, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2018, ss. 566. 2021-03-03T10:10:30+00:00 Anna Ratajczak anna.ratajczak@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 Anna Ratajczak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/27236 Lista recenzentów czasopisma "Rocznik Integracji Europejskiej" w roku 2019 2021-03-02T19:42:23+00:00 - - pressto@amu.edu.pl <p>Recenzenci</p> 2020-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c)