https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/issue/feed Rocznik Integracji Europejskiej 2022-01-12T12:17:56+00:00 dr hab. Beata Przybylska-Maszner beata.przybylska-maszner@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>Rocznik Integracji Europejskiej to czasopismo naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego pierwszy numer ukazał się w roku 2007. Głównym celem czasopisma jest stworzenie miejsca prezentacji stanu badań dotyczących procesu integracji europejskiej. Rocznik stanowi także forum wymiany poglądów dla osób zajmujących się studiami europejskimi. W kolejnych numerach Rocznika ukazują się wyniki prowadzonych badań w zakresie następujących obszarów tematycznych: prawo, polityka wewnętrzna, gospodarka, polityka zagraniczna, bezpieczeństwo, obrona, społeczeństwo, kultura. Redakcja stara się zapewnić taki dobór testów, aby zapewnić możliwość konfrontacji stosowanych metod badawczych, koncepcji i podejść teoretycznych.</p> <p><strong>Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do&nbsp;publikacji.</strong></p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/rie/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rie/issue/view/3">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rie/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p><a href="http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/search/article.action?cid=b82af908-2893-4fe6-9c80-7bccbb25892a">CEJSH</a>; <a href="https://doaj.org/search/journals?ref=homepage-box&amp;source=%7B%22query%22%3A%7B%22query_string%22%3A%7B%22query%22%3A%22Rocznik%20Integracji%20Europejskiej%22%2C%22default_operator%22%3A%22AND%22%7D%7D%7D">DOAJ</a>; <a href="http://bazhum.muzhp.pl/">BazHum</a>;<a href="https://indexcopernicus.com/index.php/pl/"> INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL</a>; <a href="https://www.ceeol.com/">CEEOL</a>; <a href="https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/index%20">ERIH Plus 2015</a>; <a href="https://scholar.google.com/">Google Scholar</a>; <a href="https://www.worldcat.org/">WorldCat</a></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><strong><a href="https://www.gov.pl/web/nauka/">Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW)</a>: 40</strong></p> <p><strong>ICV 2019 = 100.00&nbsp;</strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/index">10.14746/rie</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>1899-6256</div> <div class="oczasopismie"><img src="https://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png" alt="Creative Commons License"> <p>Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Rocznik Integracji Europejskiej" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa)</a>. Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.</p> <h2>&nbsp;</h2> </div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31141 Sukcesy i porażki kanclerz Angeli Merkel w polityce europejskiej Niemiec (2005-2021) 2022-01-12T12:17:56+00:00 Bogdan Koszel bogdan.koszel@amu.edu.pl <p>Celem artykułu była analiza polityki europejskiej Niemiec pod rządami kanclerz A. Merkel pod kątem rozwiązywania zaistniałych kryzysów w Unii Europejskiej w XXI wieku. Autor przedstawił tezę, że pomimo skali problemów, kanclerz Merkel na ogół z powodzeniem znajdowała korzystne dla Europy rozwiązania. Jej metody były niejednokrotnie kontrowersyjne i dyskusyjne, ale potrafiła przełamać opór swoich przeciwników. Po Brexicie jej największą zasługą było utrzymanie spoistości państw członkowskich i bezpieczne prowadzenie UE przez epidemię COVID-19.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Bogdan Koszel https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31146 Iść wolniej, a w każdym razie inaczej. Jak zbudować opowieść o Unii po pandemii? 2022-01-12T12:17:54+00:00 Marek Prawda pressto@amu.edu.pl <p>Aby zbudować opowieść o Unii po pandemii, staramy się zrozumieć zmiany i ich wpływ na nasze życie. Rok 2020 osłabił wiarę w przyszłość pojmowaną jako lepsza wersja teraźniejszości. Pandemia dała argumenty na rzecz tezy o wyczerpywaniu się projektu nowoczesności. Wiemy już, że musimy zwolnić, a także poszukać innych dróg. UE próbuje odczytać te znaki czasu poprzez Zielony Ład i budżet wieloletni, który ma być inwestycją w zmianę. Z pokonywania własnych słabości Wspólnota czerpie siłę i tlen do działań solidarnych. Zmierza w kierunku Unii bliższej współpracy. Chce już nie tylko wyrównywać różnice między bogatymi i biednymi, lecz także tworzyć inny model gospodarczy. Szuka nowej roli w świecie, bo wie, że musi bardziej liczyć na siebie. Z tej przemiany wyłania się współczesne europejskie imaginarium, zespół wyobrażeń i emocji kierujących ludzkimi działaniami. Są one szczególnie ważne dla młodszych pokoleń, które „przestały widzieć” Europę. Pedagogicznym wyzwaniem jest wytłumaczenie współczesnego sensu bycia razem. Polska ma szansę uczynić z zachodzących zmian, w tym zielonej transformacji, silny impuls rozwojowy. Nie sprzyja temu podsycanie nastrojów antyunijnych w kraju.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Marek Prawda https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31147 Polityka zewnętrzna Unii Europejskiej a system relokacji uchodźców 2015–2018 w świetle teorii instytucjonalizmu historycznego 2022-01-12T12:17:51+00:00 Zbigniew Czachór zbigniew.czachor@amu.edu.pl <p>Głównym celem badawczym tekstu jest analiza systemu relokacji uchodźców w świetle teorii instytucjonalizmu historycznego rozpatrywana w przedziale czasowym 2015–2017. Zastosowany tu instytucjonalizm zwany historycznym, odwołuje się do interakcji pomiędzy aktorami integracji europejskiej w systemie Unii Europejskiej, analizowanych z wykorzystaniem perspektywy dokumentalnej i retrospektywnej. Upływający czas ma tu istotne znaczenie, gdyż pozwala na prześledzenie procesu aktywności instytucji rozumianych także jako normy, procedury i zasady integracji w systemie UE oraz ich sekwencyjnego wpływu na faworyzowanie lub dezawuowanie określonych wizji, preferencji, potrzeb i interesów integracyjnych.</p> <p>Z uwagi na powyższe system relokacji uchodźców zaproponowany i wprowadzony w okresie 2015–2018 potwierdza powyższe założenie badawcze, że to najpierw Komisja Europejska i Rada Europejska podjęły decyzje polityczne o obowiązkowej relokacji, po czym Rada UE ustanowiła w tym zakresie akt prawny, który tę kwestię unormował. Państwa członkowskie pod wpływem presji sytuacji zgodziły się na te decyzje, po czym część z nich zaczęła je kontestować.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Zbigniew Czachór https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31149 Wykorzystanie emocji w materiałach kampanijnych na wybory europejskie 2019 2022-01-12T12:17:48+00:00 Giselle García Hípola giselleghipola@ugr.es Javier Antón Merino javieram@ubu.es Sergio Pérez Castaños spcastanos@ubu.es <p>Niniejsze badanie analizuje trzy podstawowe pytania mające na celu określenie jak, kiedy i przez kogo emocje są wykorzystywane w materiałach kampanijnych (propagandzie politycznej). W trakcie wyborów europejskich w 2019 roku przeprowadziliśmy analizę w trzech fazach. Po pierwsze, sprawdziliśmy wykorzystanie treści racjonalnych w zestawieniu z treściami odwołującymi się do emocji wyborców. Po drugie, obserwowaliśmy, które z tych emocji są ukierunkowane na stosowanie strategii negatywnych, a więc sprawdziliśmy, kto jest obiektem tego ataku. I wreszcie, określiliśmy, które rodziny partyjne w największym stopniu wykorzystują treści humorystyczne, ponieważ rozumiemy, że ten zasób jest częścią odwołania się do uczuć wyborcy i dlatego istotne jest, aby wiedzieć, czy istnieją różnice między grupami politycznymi. Uwzględniając tę strategię analityczną, struktura pracy rozpoczyna się od kontekstualizacji wyborów europejskich w 2019 roku, aby później skupić się na podkreśleniu znaczenia kampanii wyborczych jako okresu, w którym nasila się aktywność komunikacyjna. Po zdefiniowaniu i teoretycznym ograniczeniu znaczenia kampanii wyborczych, artykuł odnosi się do tego, w jaki sposób materiały kampanijne, w ogólnym kontekście propagandy politycznej, są jednym z najbardziej determinujących narzędzi. W tym sensie strategia analityczna dotycząca różnych materiałów kampanijnych wykorzystywanych przez partie polityczne koncentruje się wokół wykorzystania emocji. Dane pochodzące z Europejskiego Centrum Monitorowania Wyborów (EEMC) zostały wykorzystane nie tylko do kontekstualizacji teoretycznej, ale także w całym artykule.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Giselle García Hípola, Javier Antón Merino, Sergio Pérez Castaños https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31150 Dekada kryzysu w Libii jako wyzwanie dla Unii Europejskiej (2011–2021) 2022-01-12T12:17:44+00:00 Michał M. Kosman pressto@amu.edu.pl <p>Arabska wiosna, która nastąpiła w 2011 r., szczególnie boleśnie doświadczyła Libię, która popadła w otchłań wojny domowej po śmierci wieloletniego dyktatora Muammara Kaddafiego. Chaos, jaki zapanował w Libii spowodował, że upodobniła się ona do państw upadłych i stała się poważnym problemem dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Ostatecznie ukształtowały się tam dwa główne ośrodki władzy, popierane przez różnych aktorów stosunków międzynarodowych. Obawa przed terroryzmem oraz niekontrolowanymi migracjami z tego państwa spowodowały, że normalizacja sytuacji w Libii stała się jednym z żywotnych interesów Unii Europejskiej. Celem artykułu jest omówienie kryzysu w Libii w latach 2011–2021 oraz działań Unii Europejskiej na rzecz łagodzenia jego skutków, w tym uruchomienia misji EUBAM Libya, Sophia, czy Irini. Do przygotowania tekstu posłużono się przede wszystkim analizą dokumentów ONZ, UE jak również opracowań na ten temat.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Michał M. Kosman https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31152 Reakcja Unii Europejskiej na kryzys humanitarny w Syrii 2022-01-12T12:17:41+00:00 Kinga Smoleń pressto@amu.edu.pl <p>Celem artykułu jest politologiczna analiza reakcji Unii Europejskiej na kryzys humanitarny w Syrii. W publikacji weryfikacji poddane zostaną następujące hipotezy badawcze. Po pierwsze, Unia Europejska funkcjonuje w środowisku dynamicznych, warunkujących jej decyzje i działania zmian, które zachodzą na wielu poziomach życia społecznego i jednocześnie wielu jego płaszczyznach. Działania Unii Europejskiej wobec kryzysu humanitarnego w Syrii warunkowane są przez dwie główne zmienne. Pierwsza z nich występuje na poziomie międzynarodowym – w tym przypadku z wyodrębnieniem poziomu systemu regionalnego – oraz łączy skutki końca zimnej wojny i procesów globalizacji, czyli elementy funkcjonalne i strukturalne. Jest nią wojna hybrydowa w Syrii. Druga zmienna w postaci bezprecedensowej w swej skali presji migracyjnej ma miejsce na poziomie wnętrza państw członkowskich. Po drugie, będąca następstwem wojny hybrydowej w Syrii i aktywności tzw. Państwa Islamskiego presja migracyjna, jakiej zaczęła doświadczać Unia Europejska stała się zagrożeniem dla jej liberalnego modelu, a także wewnętrznej spójności. Dlatego też angażując się w pomoc humanitarną dla Syrii, Unia Europejska chce zapobiec poważnemu kryzowi wewnątrz własnych struktur. Przyjęto założenie metodologiczne, zgodnie z którym funkcjonujące na wielu płaszczyznach zjawiska i procesy w środowisku Unii Europejskiej są zmiennymi niezależnymi, natomiast jej decyzje i działania zmiennymi zależnymi. W kontekście sformułowanych hipotez badawczych przedmiotem analizy w artykule jest po pierwsze, określenie istoty i dynamiki kryzysu humanitarnego w Syrii. Po drugie, identyfikacja i analiza uwarunkowań owego kryzysu. Po trzecie, ukazanie działań Unii Europejskiej wobec kryzysu humanitarnego w Syrii.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Kinga Smoleń https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31154 Czynnik „arabskiej wiosny” w stosunkach Unia Europejska–Algieria 2022-01-12T12:17:39+00:00 Katarzyna Stachurska-Szczesiak pressto@amu.edu.pl <p>W 10 rocznicę masowych protestów zwanych „wiosną arabską”, jakie przeszły przez państwa południowej flanki basenu Morza Śródziemnego (BMŚ), rozumienie świata staje się bardziej złożone. Dla Unii Europejskiej (UE) rewolty dokonane w państwach z nią sąsiadujących były „strategicznym zaskoczeniem” i zburzyły jej dotychczasowe założenia wobec regionu, zmuszając ją do ich rewizji i szybkiego reagowania. Dla społeczeństw arabskich były wyrazem „przebudzenia”, przełamując uczucie strachu oraz buntu wobec panujących reżimów autorytarnych, a także próbą odrzucenia neoliberalnego sposobu „urządzania świata”. Algieria zajmuje strategiczne miejsce na mapie bilateralnych relacji, jakie UE utrzymuje z państwami dotkniętymi „wiosną arabską. Bliskość geograficzna, przeszłość historyczna oraz potencjał jaki posiada to państwo sprawiają, że UE jest „na nowo” obecna w Algierii, wspierając ją w trudnej drodze przekształceń polityczno-gospodarczych.</p> <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu „wiosny arabskiej” na kształt współczesnych stosunków UE–Algieria, zwracając uwagę na ramy wyznaczone przez „Wspólne Priorytety Partnerstwa”, koncentrując się na trzech kluczowych sektorach współpracy ustalonych na lata 2018–2020.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Katarzyna Stachurska-Szczesiak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31158 Modele polityki integracyjnej we współczesnej Europie 2022-01-12T12:17:36+00:00 Magdalena Chybowska magdalena_chybowska@yahoo.com Elżbieta Trafiałek elzbieta.trafialek@ujk.edu.pl <p>Dla Europy integracja migrantów jest dużym wyzwaniem. Zarządzanie migracją stwarza odpowiednie warunki do pełnego wykorzystania potencjału wykształconych, aktywnych i przedsiębiorczych osób, którymi nierzadko są migranci. Różne modele integracji proponowane przez państwa członkowskie UE pozwalają różnie korzystać z potencjału, jaki oni za sobą niosą. W artykule opisano główne modele postaw państw członkowskich wobec migrantów.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Magdalena Chybowska, Elżbieta Trafiałek https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31159 Zmiany w polityce antyrasistowskiej Unii Europejskiej w latach 2000–2020 2022-01-12T12:17:33+00:00 Piotr Burgoński pressto@amu.edu.pl <p>Celem artykułu było wykazanie, że polityka antyrasistowska UE w latach 2000–2020 uległa zmianie, a następnie zaprezentowanie, na czym owe zmiany polegały i jaki miały charakter. Materiał badawczy stanowiły 62 dokumenty głównych instytucji UE: Komisji, Rady, Parlamentu Europejskiego. Uzyskane rezultaty badań pokazują, że główne zmiany polegały na bardziej zniuansowanym podejściu do walki z rasizmem: dostrzeżeniu różnych grup dotkniętych rasizmem, różnych sposobów doświadczania rasizmu, nowych odmian rasizmu (ekspresywnego, środowiskowego), nowych jego źródeł (politycy i partie polityczne, sztuczna inteligencja). Spośród zmian dotyczących proponowanych środków należy wymienić kładzenie większego nacisku na środki zapewniające równość substancjalną. Odnotować też trzeba wzmocnienie ochrony ofiar rasizmu. Ponadto, nastąpiło zwiększenie liczby jednostek w ramach KE odpowiedzialnych za walkę z rasizmem, a także wzrost liczby zewnętrznych struktur, które wzmacniają możliwości KE w zakresie analizy prawnej i prowadzonych polityk. Odnośnie do sposobu prowadzenia polityki antyrasistowskiej zauważalne jest zwiększenie znaczenia tzw. nowego sposobu zarządzania. Zaobserwowane zmiany nie były radykalne, lecz następowały stopniowo. Miały charakter linearny, tzn. nie oznaczały zerwania z przeszłością. Polegały na przesunięciu akcentów oraz dołożeniu kolejnego elementu, a nie ich wymianie. W związku z tym rozwój polityki antyrasistowskiej UE można scharakteryzować jako szereg działań, które nie konkurują ze sobą, ale się uzupełniają, aby zrealizować określony z góry cel.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Piotr Burgoński https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31160 Polityka regionalna Unii Europejskiej: wnioski z doświadczeń Finlandii w latach 1995–1999 2022-01-12T12:17:30+00:00 Krzysztof Kaczmarek pressto@amu.edu.pl <p>W artykule podjęto próbę analizy efektywności polityki regionalnej Unii Europejskiej i Finlandii wobec obszarów peryferyjnych w pierwszym dla tego państwa okresie programowania 1995–1999. Szczególna uwaga została poświęcona Laponii. Ze względu na niekorzystne warunki przyrodnicze region ten borykał się z wieloma problemami, spośród których pierwotnym wydaje się być depopulacja.</p> <p>Polityka regionalna prowadzona wobec Laponii miała na celu zahamowanie tego procesu. Jednak błędy popełnione przy planowaniu skutkowały jej niepowodzeniem. Można zatem postawić hipotezę, że nie wysokość nakładów finansowych przeznaczonych na zwiększenie konkurencyjności regionu, ale znajomość jego specyfiki może przynieść pożądane efekty. Tymczasem, w kontekście polityki regionalnej wobec Laponii, okres 1995–1999 charakteryzował się niewłaściwym planowaniem opartym na zbyt powierzchownych analizach.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Krzysztof Kaczmarek https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31162 Międzynarodowe organizacje radykalnej lewicy wobec Unii Europejskiej. Analiza wybranych przykładów w kontekście pandemii SARS-CoV-2 2022-01-12T12:17:28+00:00 Paweł Malendowicz p.malendowicz@ukw.edu.pl <p>Przedmiotem artykułu jest analiza dokumentów programowych i publicystyki trzech ruchów i nurtów radykalnie lewicowych, które były reprezentowane przez takie organizacje międzynarodowe, jak: the Initiative of Communist and Workers’ Parties in order to study and elaborate European issues and to coordinate their activity (CWPE), the International Socialist Alternative (ISA) i the International Socialist Tendency (IST). W każdej z wymienionych organizacji aktywne były również polskie partie i grupy polityczne. Celem artykułu jest określenie przyczyn i treści krytyki Unii Europejskiej przez wymienione organizacje, wskazanie podobieństw i różnic między nimi, a także określenie różnic pomiędzy krytyką integracji europejskiej dokonaną przez ruchy radykalnej lewicy oraz ruch anarchistyczny i ruchy radykalnie nacjonalistyczne. Analiza została przeprowadzona z uwzględnieniem krytyki działań elit Unii Europejskiej i rządów państw europejskich w zwalczaniu pandemii SARS-CoV-2.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Paweł Malendowicz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31163 Polityka antykryzysowa Unii Europejskiej w obliczu pandemii SARS CoV-2 w obszarze zdrowia publicznego w 2020 roku. W poszukiwaniu rozwiązań funkcjonalnych 2022-01-12T12:17:25+00:00 Tomasz Marcinkowski pressto@amu.edu.pl <p>Kryzys pandemiczny postawił przed Unią Europejką zupełnie nowe wyzwania. Pojawiło się pytanie o to jaka powinna być właściwa reakcja na zagrożenie dotyczące życia i zdrowia Europejczyków. Na jakim poziomie powinny być podejmowane strategiczne działania: europejskim czy krajowym. Wraz z rozwojem pandemii, jej transgranicznym i bezprecedensowym charakterem pojawiło się jednak wyczekiwanie działań ze strony instytucji unijnych. W artykule ukazano reakcję Unii Europejskiej w obszarze zdrowia publicznego na kryzys pandemiczny w pierwszym roku pandemii. W oparciu o analizę dokumentów unijnych przedstawiono główne kierunki proponowanych działań. Ukazano w jaki sposób poszukiwano rozwiązań funkcjonalnych w trakcie realizacji działań antykryzysowych. Dodatkowo przedstawiono w jaki sposób pandemia miała wpływ na rozwój unijnej polityki zdrowotnej (np. EU4Health czy strategię farmaceutyczną).</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Tomasz Marcinkowski https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31164 Kryteria oceny aktywności gmin przygranicznych w kierunku „green smart city” 2022-01-12T12:17:22+00:00 Ewa Łaźniewska pressto@amu.edu.pl Izabela Janicka pressto@amu.edu.pl Tomasz Górecki pressto@amu.edu.pl <p>Artykuł prezentuje propozycję narzędzia badawczego do oceny aktywności ekologicznej gmin ze szczególnym uwzględnieniem gmin przygranicznych. Wraz ze zmianami klimatu pojawiła się konieczność uwzględniania w dłuższej perspektywie czasu zasad zrównoważonego wzrostu z zachowaniem wysokich standardów życia. Systematyczne badanie aktywności gmin w tym zakresie to konieczny wymóg najbliższych lat. Z tego względu nakreślono główne kierunki i obszary badań w procesie dochodzenia do koncepcji „green smart city”. Dostępna literatura ogranicza się do badań w zakresie smart city i dotyczy rozwiązań dla dużych aglomeracji miejskich. Zaproponowane w pracy kryteria ewaluacyjne „dojrzałości ekologicznej” skierowane są do niewielkich przygranicznych gmin miejskich. Można przyjąć tezę, że gminy przygraniczne ze względu na swoją specyfikę, położenie, różnorodność przyrodniczą i możliwości kooperacyjne z partnerem zagranicznym mogą tworzyć model zachowań ekologicznych w aspekcie green smart city. Ewolucja ta wymaga wsparcia i monitoringu dla decydentów, a proponowane narzędzie badawcze dostępne online może wykazać „niedojrzałości ekologiczne”, błędy decyzyjne oraz zwykłe zaniedbania. Można mieć jedynie nadzieję, że w efekcie tych wskazań cenne okażą się rekomendacje dla wszystkich jednostek samorządowych. Z drugiej strony wzbudzają one szereg wątpliwości i dylematów, których badacze na tym etapie nie mogą wyeliminować.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Ewa Łaźniewska, Izabela Janicka, Tomasz Górecki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31165 Edukacja obywatelska w Anglii. Od polityki Partii Pracy do Brexitu – wybrane konteksty polityczne, społeczne i edukacyjne 2022-01-12T12:17:20+00:00 Daria Hejwosz-Gromkowska pressto@amu.edu.pl <p>Edukacja obywatelska w Anglii została wprowadzona do szkół, jako odrębny i obowiązkowy przedmiot w 2002 roku. Jej implementacji – poza celami merytorycznymi wyrażonymi w tzw. Raporcie Cricka (1998) – przyświecały również cele polityczne wyrażone w programie Partii Pracy. Szkolna edukacja obywatelska stała się przedmiotem zainteresowań rożnych aktorów społecznych: naukowców, komentatorów, polityków, nauczycieli. Od momentu jej wprowadzenia następowały zmiany w programach nauczania, będących konsekwencją zarówno transformacji politycznych, jak i zmian na szczeblach władzy. Celem niniejszego artykułu jest próba analizy i rekonstrukcji politycznych i społecznych uwarunkowań edukacji obywatelskiej w systemie szkolnictwa obowiązkowego w Anglii. Rozważania zawarte w niniejszym artykule zostały podzielone na cztery kluczowe okresy, obejmujące lata (1998–2020), w których rządy Laburzystów, a następnie konserwatystów dokonywały reform w programach kształcenia mających znaczenie dla szkolnej edukacji obywatelskiej.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Daria Hejwosz-Gromkowska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31166 Struktura ruchu eurosceptycznego w Polsce – skrajnie prawicowi polityczni i obywatelscy ekstremiści 2022-01-12T12:17:17+00:00 Polina Khmilevska pressto@amu.edu.pl <p>Skrajnie prawicowe grupy ekstremistyczne w Polsce przeszły w ciągu ostatnich trzydziestu lat znaczącą ewolucję – od marginalnej, niewielkiej liczebnie grupy do jednego z najbardziej rozwiniętych i licznych ruchów w społeczeństwie obywatelskim, a także w krajobrazie politycznym. Artykuł bada historię tego ruchu, jego etapy rozwoju i pokazuje, jak kluczową rolę w eurosceptycyzmie w Polsce odgrywają skrajnie prawicowe grupy.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Polina Khmilevska https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31167 Konsensus i jego brak w Radzie Europejskiej – analiza przypadku reelekcji Donalda Tuska w 2017 r. z perspektywy zwrotu praktycznego 2022-01-12T12:17:12+00:00 Kamil Ławniczak pressto@amu.edu.pl <p>Zarówno Rada, jak i Rada Europejska działają zgodnie z „kulturą konsensusu”, co oznacza, że nawet jeśli formalnie mogą decydować o niektórych sprawach większością kwalifikowaną, w praktyce rzadko to robią. Jest to szczególnie prawdziwe w przypadku Rady Europejskiej i dlatego dla wielu obserwatorów było zaskoczeniem, gdy 9 marca 2017 roku Donald Tusk został wybrany na drugą kadencję jako przewodniczący Rady Europejskiej, pomimo przeciwnego głosu jednego państwa członkowskiego (Polski). Wydarzenie to oznaczało, że Rada Europejska po raz pierwszy skorzystała z możliwości wyboru swojego przewodniczącego większością kwalifikowaną, a nie jednogłośnie.</p> <p>W niniejszym artykule argumentuję, że stosowanie w takich sytuacjach formalnych przepisów pozwalających na głosowanie większością kwalifikowaną nie tylko nie podważa kultury konsensusu, ale wręcz jest niezbędne do jej utrzymania. Argument ten jest osadzony we wkładzie zwrotu praktycznego do badań politologicznych. Ten nurt umieszcza praktyki społeczne w centrum zainteresowania i podkreśla fakt, że mogą być one wykonywane mniej lub bardziej kompetentnie. Dlatego też, jeśli państwo członkowskie wykonuje „praktykę konsensusu” niepoprawnie, nie może oczekiwać, że normy, które tworzą kulturę konsensusu, pomogą mu narzucić swoje stanowisko innym państwom członkowskim. Ponieważ sposób funkcjonowania Rady Europejskiej jest trudno dostępny bezpośrednio, artykuł rozwija swoją argumentację, czerpiąc z dorobku badań nad procesem podejmowania decyzji w Radzie (w tym badań prowadzonych przez autora). Następnie przeprowadzona zostaje analiza dostępnych źródeł odnoszących się do wydarzeń z 2017 r., związanych z reelekcją Donalda Tuska.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Kamil Ławniczak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31173 „Specjaliści” od UE. O myśleniu potocznym jako granicy poznania wspólnoty europejskiej a sprawa polska (esej) 2022-01-12T12:17:09+00:00 Marek Kaźmierczak pressto@amu.edu.pl <p>Główna hipoteza artykułu pt. ‘Specjaliści’ od UE. O myśleniu potocznym jako granicy poznania wspólnoty europejskiej a sprawa polska brzmi: rozumienie Unii Europejskiej jest kształtowane i wyznaczane przez zdrowy rozsądek (myślenie potoczne). Autor artykułu pokazuje, że kruchość UE jest zakorzeniona w doświadczeniu pornografii demokracji, w której zasady i prawa fundamentalne dla społeczeństwa demokratycznego są wykorzystywane przeciwko obywatelom (por. perspektywa polska czy węgierska). Dlatego zdrowy rozsądek jest traktowany jako granica myśli politycznej. Każdego można w tym kontekście potraktować jako specjalistę od ekonomii, ekologii, spraw międzynarodowych, historii itp. Zdrowy rozsądek urealnia emocje a nie fakty, dlatego można zaobserwować wiele przykładów dyskursów wykluczenia. Jest też inny ważny kontekst: status liberalizmu. Autor artykułu jest przekonany, że myśląc o liberalizmie powinniśmy mieć na uwadze „zwrot biologiczny”.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Marek Kaźmierczak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31175 Unia Europejska wspólnotą wartości. Spojrzenie z perspektywy języka protestu oraz nowych środków wyrazu w Polsce 2022-01-12T12:17:06+00:00 Krzysztof Molenda pressto@amu.edu.pl Wojciech Nowiak wojciech.nowiak@amu.edu.pl <p>Artykuł odwołuje się w swojej analizie do postrzegania wartości Unii Europejskiej z perspektywy człowieka jako dobra najwyższego w kontekście zmian medialnych oraz protestów kobiet w Polsce pod koniec 2020 roku oraz społecznej aktywności demonstrującej przywiązanie Polaków do UE. Na początku trzeciej dekady XXI wieku istotnymi wartościami, podkreślanymi w przestrzeni publicznej są: dobro jednostek, wolność wypowiadania swoich poglądów, równość polityczna, społeczna oraz ekonomiczna dotycząca wszystkich, niezależnie od rasy, płci, orientacji seksualnej, kultury, religii, sympatii politycznych. Są one podstawą funkcjonowania wspólnoty ludzkiej w tym UE. Przestrzenią do obrony tych wartości, stały się nowe media w tym niezwykle istotne media społecznościowe.</p> <p>Celem niniejszego artykułu jest praktyczna analiza, styku wartości o tradycyjnym, humanistycznym znaczeniu takich, jak kultura słowa oraz debaty publicznej z walką o wolność manifestowania swoich poglądów oraz obrony wartości przy użyciu nowych mediów. Co wbrew pozorom nie jest sprzeczne. Język protestu młodego pokolenia, nie jest poprawny, sięga do wulgaryzmów, ponieważ bardzo często jest to nie tylko zmiana pokoleniowa, lecz odpowiedź na język polityki i polityków. Polem do analizy jest spór polityczno-ideologiczny wywołany na polskiej scenie politycznej. Analiza na gruncie badań politologicznych oraz nauki o mediach, oparta została na badaniu źródeł zarówno literatury naukowej, jak i Internetu oraz mediów społecznościowych. Studium przypadku są wydarzenia związane z protestem kobiet w Polsce oraz innymi wystąpieniami przeciwko polityce rządu. Charakter mediów społecznościowych powoduje, iż nie funkcjonuje w nich cenzura, jakakolwiek kontrola form wyrazu oraz treści. Jest to praktyczna realizacja wolności i prawa do wyrażania swoich poglądów oraz protestu. Taka forma wolności prowadzi do wulgaryzacji życia publicznego. Niejednokrotnie wulgaryzacja, słowna, gesty, symbole i ich użycie mają swoje źródła w obserwacji życia politycznego. Zdaniem autorów, ta forma wyrażania myśli, w tym również służąca obronie podstawowych społecznych wartości wymaga przedefiniowania i zrozumienia kontekstów kulturowych.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Krzysztof Molenda, Wojciech Nowiak https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31176 Rezolucje Parlamentu Europejskiego dotyczące sytuacji wymiaru sprawiedliwości w Polsce w optyce Wiadomości TVP 2022-01-12T12:17:04+00:00 Marcin Piechocki marcin.piechocki@amu.edu.pl Jacek Wyszyński jacek.wyszynski@amu.edu.pl <p>W pracy przeanalizowano treść wszystkich newsów, które pojawiły się w głównych wydaniach Wiadomości TVP w latach 2016–2021, zawierających odniesienie do rezolucji Parlamentu Europejskiego związanych z polskim systemem sądowniczym. Autorzy próbowali znaleźć odpowiedzi na pytania o to jak prezentowana jest ta tematyka. Wyniki badań wskazują, iż redakcja Wiadomości buduje narrację idącą ramię w ramię ze stanowiskiem koalicji rządzącej, co nie było zaskoczeniem. Artykuł skupia się na analizie zabiegów stosowanych przez zespół Wiadomości przy relacjonowaniu sporu z Unią Europejską.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Marcin Piechocki, Jacek Wyszyński https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31177 Między negacją a zaangażowaniem. Integracja europejska w publicystyce oraz działaniach politycznych Mieczysława F. Rakowskiego 1958–1990 2022-01-12T12:17:01+00:00 Adam Barabasz adam.barabasz@amu.edu.pl <p>Zasadniczym celem artykułu było przedstawienie poglądów Mieczysława F. Rakowskiego na wieloaspektowy proces integracji europejskiej w latach 1958–1990. Uwagę skoncentrowano na „problemie niemieckim”, wojnie ideologicznej: kapitalizm – komunizm, rozszerzeniu Wspólnot Europejskich o kolejne kraje w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Adam Barabasz https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31178 Kwestie historyczne w stosunkach polsko-rosyjskich w latach 2007–2015 2022-01-12T12:16:59+00:00 Konrad Słowiński konradslowinski@kul.lublin.pl <p>Artykuł podejmuje zagadnienie wpływu uwarunkowań historycznych na relacje polsko-rosyjskie u progu XXI w. Dzieje tych dwóch państw łączy wielowiekowa i trudna przeszłość, w wyniku czego powstały między nimi liczne nierozwiązane do końca spory, obciążenia i mity, dające o sobie znać po dzisiejszy dzień. Po upadku w 1989 r. systemu komunistycznego w naszym kraju nowe elity polityczne, kierując procesem przemian demokratycznych w III RP, podjęły starania zmierzające do rozliczenia spornych wątków ze wspólnej polsko-rosyjskiej historii. Na tej drodze wyrównywania dawnych zaszłości lata 2007–2015 obfitowały w ważne wydarzenia, mogące stanowić symbol wspólnego pojednania. Niestety zdarzały się również momenty regresu i głębokiego kryzysu, rzutujące negatywnie na współpracę obu krajów w kwestii rozliczania trudnych kart historii.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Konrad Słowiński https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31179 Wpływ pandemii SARS-CoV-2 na strategię rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność 2022-01-12T12:16:56+00:00 Ewa Maria Włodyka ewa.wlodyka@tu.koszalin.pl <p>Pandemia wirusa SARS-CoV-2 udowodniła, że dotychczasowe schematy funkcjonowania funduszy unijnych18 nie zawsze sprawdzają się w nowej rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Takim wadliwym, uniemożliwiającym zgodne z pierwotnymi założeniami realizacji lokalnej strategii rozwoju elementem okazały się wnioski beneficjentów o możliwości zmiany umowy o przyznanie pomocy. Wnioski te dotyczyły umów zawieranych poprzez lokalne grupy działania z województwem, które odpowiada za realizację programu operacyjnego i zagrażały zachowaniu realizacji wszystkich priorytetów. Główna hipoteza badawcza opiera się na założeniu, że pandemia wpłynęła negatywnie na realizację wymaganych do realizacji lokalnej strategii rozwoju wskaźników.</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Ewa Maria Włodyka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31180 Mai’a K. Davis Cross, Ireneusz Paweł Karolewski (red.), European-Russian Power Relations in Turbulent Times, University of Michigan Press, Ann Arbor 2021, ss. 311. 2022-01-12T12:16:51+00:00 Andrzej Podraza pressto@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Andrzej Podraza https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31181 Agnieszka Bielawska, Koncepcja unii politycznej niemieckiej chadecji na tle politycznego i gospodarczego rozwoju Unii Europejskiej (1990–2017), Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2019, ss. 352. 2022-01-12T12:16:49+00:00 Beata Molo pressto@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Beata Molo https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31182 Anna Pacześniak, Bartosz Rydliński (red.), Europejskie partie polityczne. Dyskurs programowy w Unii Europejskiej, Warszawa 2021, Wydawnictwo Sejmowe, ss. 302. 2022-01-12T12:16:47+00:00 Aleksandra Kruk pressto@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Aleksandra Kruk https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rie/article/view/31183 Janusz Józef Węc, Germany’s Position on the System Reform of the European Union in the 2002–2016, Wydawnictwo Peter Lang, Berlin 2018, ss. 288. 2022-01-12T12:16:44+00:00 Michał Dulak pressto@amu.edu.pl <p>Recenzja</p> 2021-12-31T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2021 Michał Dulak