Rocznik Integracji Europejskiej to czasopismo naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego pierwszy numer ukazał się w roku 2007. Głównym celem czasopisma jest stworzenie miejsca prezentacji stanu badań dotyczących procesu integracji europejskiej. Rocznik stanowi także forum wymiany poglądów dla osób zajmujących się studiami europejskimi. W kolejnych numerach Rocznika ukazują się wyniki prowadzonych badań w zakresie następujących obszarów tematycznych: prawo, polityka wewnętrzna, gospodarka, polityka zagraniczna, bezpieczeństwo, obrona, społeczeństwo, kultura. Redakcja stara się zapewnić taki dobór testów, aby zapewnić możliwość konfrontacji stosowanych metod badawczych, koncepcji i podejść teoretycznych. Zasięg terytorialny: międzynarodowy. Publikujemy rezultaty prac badawczych m. in. z zakresu nauk o polityce i administracji, prawa, stosunków międzynarodowych, ekonomii, socjologii oraz szeroko rozumianych studiów europejskich. Obszary tematyczne: prawo UE, polityka wewnętrzna, gospodarka, polityka zagraniczna, bezpieczeństwo, obrona, historia integracji, społeczeństwo oraz kultura. Główny cel czasopisma: pogłębianie dyskursu naukowego oraz prezentowanie wyników badań naukowych dotyczących procesu integracji europejskiej z uwzględnieniem ewolucji systemu ustrojowego, instytucjonalnego, realizowanych polityk i strategii. Ponadto prezentowane wyniki badań charakteryzują się uwzględnieniem przez Autorów w ich badaniach lokalnej i regionalnej perspektywy. Krytyczna i rzeczowa analiza uwzględnia kontekst historyczny, społeczny, prawny czy kulturowy. Zakresem pogłębionego dyskursu naukowego są szeroko rozumiane studia europejskie. Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do publikacji. POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA AKTUALNY NUMER ARCHIWUM INDEKSOWANE W: CEJSH; DOAJ; BazHum; INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL; CEEOL; ERIH Plus; EBSCO; Google Scholar; WorldCat ; <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">THE KEEPERS; <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">ROAD; CROSSREF; SUDOC; OPENALEX; WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: Punktacja Ministerstwa Edukacji i Nauki (2023): 40 ICV 2021 = 100.00 DOI: 10.14746/rie ISSN: 1899-6256 e-ISSN: 2956-5030 LICENCJA: Teksty opublikowane na łamach czasopisma „Rocznik Integracji Europejskiej” i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons – Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa. Od 2023 roku obowiązuje licencjia Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. ARCHIWIZACJA: Platforma PRESSto archiwizuje zawartość tego czasopisma w PKP Preservation Network (PKP PN) zapewniającego tworzenie elektronicznej kopii zapasowej i bezpieczeństwo dostępu do treści czasopisma. Czasopismo "Rocznik Integracji Europejskiej" jest zgodne ze standardami I40C dotyczącymi otwartych cytowań. WYDAWCA: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA ROZWÓJ CZASOPISM NAUKOWYCH "Rocznik Integracji Europejskiej" Nr umowy RCN/SP/0137/2021/1 z dnia 23-09-2022 Dofinansowanie: 31 872,09 zł Całkowita wartość: 31 872,09 zł
Międzynarodowy projekt Jean Monnet Policy Network „ValEUs”
Prawa autorskie (c) 2024 Redakcja Czasopisma https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Miron Kłusak, Europa 2023. Stary kontynent wobec nowych wyzwań, Wydawnictwo Naukowe Grado, Toruń 2024, ss. 182.
Prawa autorskie (c) 2024 Mikołaj Woźniak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Dirk Oschmann, Jak niemiecki Zachód wymyślił swój Wschód, Instytut Zachodni, Poznań 2024, ss. 150.
Prawa autorskie (c) 2024 Marcin Wochelski, Aleksandra Mazurek https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Propozycje wybranych zmian ustrojowych w UE w projektach Parlamentu Europejskiego oraz francusko-niemieckiej grupy roboczej z 2023 r.
Przedmiotem artykułu jest analiza komparatystyczna propozycji Parlamentu Europejskiego i francusko-niemieckiej grupy roboczej z 2023 r., dotyczących zmian w czterech horyzontalnych elementach składowych ustroju UE, a mianowicie aksjologii, budżecie rocznym oraz wieloletnim, wzmocnionej współpracy i procedurze rewizji traktatów. Analiza prowadzi autora do konkluzji, że inicjatywa zwołania kolejnej konferencji międzyrządowej była nie tylko przedwczesna, ale także opierała się na taktycznym manewrze tych państw, podobnie jak w przypadku Konwentu w sprawie przyszłości Europy (2002–2003) i Konferencji Międzyrządowej (2003–2004), że rozszerzenie UE o potencjalnie dziewięć nowych państw członkowskich wymagało radykalnej reformy systemu UE.
Prawa autorskie (c) 2024 Janusz Józef Węc https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Problem konstytucjonalizacji Unii Europejskiej
Celem artykułu jest ukazanie problemu konstytucjonalizacji Unii Europejskiej, zarówno w perspektywie historycznej, ale również biorąc pod uwagę argumenty prawne i polityczne pojawiające się w debacie na ten temat. Idea przyjęcia konstytucji europejskiej pojawiła się już nawet w wieku XIX, ale dopiero w wieku XX zyskała na znaczeniu, gdyż opowiadały się za jej przyjęciem organizacje federalistyczne. W 2004 r. został podpisany w ramach Unii Europejskiej Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, który jednak nie wszedł w życie z uwagi na negatywne wyniki referendów ratyfikacyjnych we Francji i Holandii. Oprócz analizy historycznej w artykule przedstawia się argumenty, dlaczego w ramach Unii Europejskiej trudno jest przyjąć konstytucję. Przede wszystkim zwraca się uwagę na argument o braku europejskiego demos. Pokazując różne punkty widzenia dotyczące konstytucjonalizacji UE, w artykule wskazuje się również na orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który określił obowiązujące traktaty założycielskie mianem karty konstytucyjnej.
Prawa autorskie (c) 2024 Andrzej Podraza https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Działalność Unii Europejskiej na rzecz integracji i bezpieczeństwa Europy w latach 1993–2024 oraz jej przyszłość
Artykuł ukazuje Unię Europejską, jej genezę oraz działalność i znaczenie dla integracji i bezpieczeństwa Europy w latach 1993–2024. Ponadto ukazuje przyszłość UE i jej miejsce w powstającym nowym porządku międzynarodowym. Autor stwierdza, że dziś trudno sobie wyobrazić nie tylko nasz kontynent, ale cały świat bez UE. Jest ona jednym z głównych podmiotów współczesnych stosunków międzynarodowych i wraz z NATO współtworzy euroatlantycki system bezpieczeństwa, który gwarantuje utrzymanie pokoju w Europie i na świecie. Przyczyniła się do rozwoju wszechstronnej współpracy między państwami naszego kontynentu i umocniła pozycję Europy na arenie międzynarodowej.
Prawa autorskie (c) 2024 Józef M. Fiszer https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Bezpieczeństwo zbiorowe – pium desiderium cywilizacji
Intencją autora jest zasygnalizowanie ewolucji bezpieczeństwa zbiorowego – jako emanacji oczekiwań – cywilizacji w minionym wieku kładąc nacisk na doświadczenie Ligi Narodów i okresu międzywojennego oraz procesy nam współczesne w kontekście działalności ONZ na tym polu. Ogląd ten jawi się pesymistycznie i pod pewnymi istotnymi względami obecne 10-lecie zdaje się przypominać roszady międzynarodowe, które prowadziły do konfrontacji zbrojnej w 1939 roku. Najpoważniejszym elementem aktualnej dekompozycji międzynarodowych jest perspektywa kolejnego Monachium (1938 r.) najbardziej widoczna w odniesieniu do Ukrainy. Nacisk na żądania od członków NATO 5% udziału na wydatki wojskowe (ma się rozumieć, że chodzi tylko o obronne!), zapowiada tłok na rynku handlu bronią, który zasili wszelki sprzęt wojskowy z ewentualnej nadprodukcji w skali globalnej oraz koniecznego opróżniania magazynów ze starszych modeli. Jej sprzedaż – nawet rozdawnictwo – jest zawsze korzystniejsze, niż utylizacja na miejscu... To także bardzo zła perspektywa. Uroczysta cisza jest w sprawach rozbrojenia czy ograniczeniu zbrojeń, natomiast wrzawa towarzyszy powszechnemu dozbrajaniu wszystkich, których dotyczy równowaga strachu. Kosztem oczywistych wyrzeczeń społecznych świat godzi się na formułę: Si vis pacem, para bellum…
Prawa autorskie (c) 2024 Stanisław Sierpowski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Spór na linii Unia Europejska–Stany Zjednoczone o amerykańską ustawę antyinflacyjną
Elementem składowym wspólnoty transatlantyckiej, obok aspektów politycznych i bezpieczeństwa, są też kwestie gospodarcze i handlowe, które ostatnio stały się przyczyną narastającego sporu na linii USA-Unia Europejska. U podstaw obecnych napięć leży przejęta w 2022 r. amerykańska ustawa antyinflacyjna (Inflation Reduction Act) zakładająca ulgi podatkowe i przyznanie korzyści/dotacji amerykańskim firmom z produkcją o charakterze ekologicznym, inwestującym na terytorium USA. W Europie uznano, że jest to działanie protekcjonistyczne i nieuczciwa konkurencja. Najbardziej zagrożone poczuły się Niemcy i Francja. W reakcji na działania administracji Bidena także po stronie UE pojawiły się sugestie subsydiowania własnego przemysłu, co – łamiąc zasady wolnego handlu - w sumie mogło doprowadzić do „wojny na subsydia”. Podjęto także rozmowy, w których UE liczyła na uwzględnienie przez USA jej zastrzeżeń. Mimo deklarowanej po obu stronach woli negocjacyjnej nie udało się osiągnąć porozumienia.
Prawa autorskie (c) 2024 Jadwiga Kiwerska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Monumentalizm w architekturze jako element legitymizacji władzy w europejskich systemach autorytarnych i totalitarnych. Trwałość i zmienność symboli politycznych
W przeciwieństwie do demokratycznych systemów politycznych, w przypadku reżimów autorytarnych i totalitarnych kwestia symboli władzy i propagandy poprzez monumentalne formy sztuki i architektury jest bardzo istotna. Począwszy od tradycji Imperium Rzymskiego, zwłaszcza w czasach jego największego znaczenia w I i II wieku n.e., niektórzy dyktatorzy (głównie faszystowscy, a w mniejszym stopniu także komunistyczni) próbowali podkreślić legitymizację swojej władzy (lub nawet po prostu siły) poprzez sztukę, architekturę, a nawet całe kompleksy architektoniczne. Zarówno niektórzy cesarze rzymscy, jak i Mussolini czy Hitler budowali liczne pomniki, łuki triumfalne, kolumny, a nawet tak użyteczne budynki jak biblioteki, rynki czy łaźnie (termy). Każdy taki pomnik lub budynek nosił specjalną inskrypcję, która przedstawiała imię władcy lub dyktatora, który zamówił taki pomnik.
Prawa autorskie (c) 2024 Marek Żyromski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Polityka historyczna Prawa i Sprawiedliwości na przykładzie wybranych zagadnień dotyczących upamiętnienia Holokaustu w świetle rekomendacji instytucji Unii Europejskiej .
W artykule przedstawiono podstawowe założenia prawicowej polityki historycznej realizowanej w Polsce przez rząd Prawa i Sprawiedliwości w latach 2005–2007, a następnie 2015–2023, na podstawie analizy programów politycznych i artykułów publikowanych przez przedstawicieli tego nurtu. Opisano wybrane elementy sposobu realizacji tej polityki w zakresie upamiętniania historii Holokaustu, ze szczególnym uwzględnieniem decyzji i wydarzeń, które wydają się być niezgodne z demokratycznymi standardami europejskimi i wskazują, że polityka historyczna rządu PiS była realizowana bez poszanowania badań naukowych i prowadzona w sposób ideologiczny. W ostatniej części artykułu przedstawiono podstawowe działania instytucji Unii Europejskiej dotyczące zasad upamiętniania historii Holokaustu oraz reakcje przedstawicieli IHRA na wydarzenia w Polsce.
Prawa autorskie (c) 2024 Agnieszka Gawlas-Zajączkowska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Chrześcijańska tożsamość Europy dziś (perspektywa teorii sekularyzacji)
Europejski Zachód od lat stanowi przykład potwierdzający słuszność podstawowego założenia teorii sekularyzacji, wiążącego rozwój technologiczny, gospodarczy i kulturowy społeczeństw z ich odchodzeniem od religijnej wizji świata i człowieka. Czy obecna faza zmian zachodzących w sferze tożsamości europejskiej jest kolejnym naturalnym etapem procesów sekularyzacyjnych? Jak są one interpretowane w różnych ujęciach teoretycznych? Próba refleksji nad tymi problemami jest zadaniem niniejszego tekstu. Autor uznaje, że chrześcijaństwo może pozostać żywym składnikiem tożsamości europejskiej pod warunkiem, że zaakceptuje swoją rolę jako jednej z wielu „rozległych doktryn” (określenie Taylora) konstytuujących tę tożsamość. Jeśli tak się nie stanie, potwierdzi się zapewne podstawowa teza teorii sekularyzacji, wiążąca technologiczną, obyczajową, moralną i kulturową modernizację nie tylko z upadkiem tradycyjnych form religijności, ale także z usychaniem głębszych – chrześcijańskich – korzeni europejskiej tożsamości.
Prawa autorskie (c) 2024 Paweł Stachowiak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Neonazizm jako wyzwanie dla demokracji europejskich w czasach kryzysów (przykład sieci Blood and Honour)
Przedmiotem artykułu jest neonazizm jako nurt myśli politycznej i ruch polityczny. Neonazizm jest analizowany na przykładzie sieci Blood & Honour. Celem analizy jest wskazanie głównych elementów myśli neonazistowskiej, ze szczególnym uwzględnieniem jej warstwy krytycznej, a także określenie stopnia zagrożenia, jakie może powodować aktywność Blood & Honour dla społeczeństw i państw demokratycznych. W tym celu autor zastosował jakościową analizę aspektową opartą na krytycznej analizie źródeł – świadectw myśli politycznej, danych liczbowych oraz prostych informacji o przejawach aktywności tej organizacji i jej członków. Zastosowana została także analiza oparta na celowo dobranych kryteriach (logikach) służących określeniu możliwych zagrożeń związanych z aktywnością tej sieci.
Prawa autorskie (c) 2024 Paweł Malendowic https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Główne problemy polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej w programach niemieckich partii politycznych w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku
Celem artykułu jest omówienie wybranych aspektów Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej w programach głównych niemieckich partii politycznych przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Po krótkim wprowadzeniu dokonana została analiza programów następujących partii: Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD), Sojuszu ‘90/Zieloni, Wolnej Partii Demokratycznej (FDP), wspólnego programu Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) i Unii Chrześcijańsko-Społecznej (CSU), Alternatywy dla Niemiec (AfD), Lewicy i Sojuszu Sahry Wagenknecht (BSW). Szczególną uwagę poświęcono takim elementom programowym, jak ocena zmieniającego się układu sił politycznych na świecie, stosunek do polityki Rosji w kontekście inwazji na Ukrainę, stosunek do polityki Chińskiej Republiki Ludowej, sojusz transatlantycki czy koncepcje zmian odnośnie do trybu podejmowania decyzji w ramach WPZiB. Ponadto uwzględniono problematykę imigracji do UE – ta tematyka w sensie traktatowym wprawdzie mieści się w ramach Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości, jednak przez liczne siły polityczne traktowana jest jako problem mający swe źródła w zewnętrznym otoczeniu UE i jeden z kluczowych czynników wpływających na bezpieczeństwo UE. W refleksjach końcowych zamieszczone zostały w formie tabelarycznej wyniki wyborów do PE na obszarze Niemiec oraz dokonane zostało podsumowanie i porównanie poddanych analizie programów poszczególnych formacji politycznych.
Prawa autorskie (c) 2024 Michał M. Kosman https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Polityka europejska w umowach koalicyjnych niemieckich partii politycznych – kontynuacja czy zmiana po wyborach w 2021 roku?
Artykuł ma na celu przybliżenie polityki europejskiej dwóch następujących po sobie niemieckich koalicji rządowych: CDU, CSU i SPD oraz SPD, Sojuszu 90/Zielonych i FDP, która określona została w zawartych przez partie umowach koalicyjnych z 2018 i 2021 r. W związku z powyższym, podczas pisania artykułu użyta została metoda porównawcza, dzięki której przybliżone zostały poglądy koalicji CDU/CSU i SPD oraz SPD, B90/die Grünen i FDP dotyczące polityki europejskiej oraz wskazane zostały różnice i podobieństwa owych poglądów. Wykorzystana została również analiza treści, która umożliwiła zbadanie i zinterpretowanie rządowych umów koalicyjnych z lat 2018 i 2021, które były głównym materiałem badawczym. Artykuł podzielony został na kilka części odpowiadających zawartości obu dokumentów oraz postawionym w ramach ich analizy pytaniom badawczym. Rezultatem badań było zweryfikowanie hipotezy, że polityka europejska zaprezentowana w umowach koalicyjnych z marca 2018 i grudnia 2021 r. jest zbliżona, co oznacza, że rząd Olafa Scholza kontynuuje pogłębianie integracji i rozszerzanie Unii Europejskiej.
Prawa autorskie (c) 2024 Agnieszka Bielawska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Ewolucja niemieckiej polityki bezpieczeństwa cybernetycznego w latach 2011–2024
Celem artykułu jest ukazanie zakresu i procesu ewolucji niemieckiej polityki bezpieczeństwa cybernetycznego w kontekście zaleceń opracowywanych przez instytucje UE. Wykazano w nim, że odporność cyfrowa RFN jest osiągana poprzez skorelowane działania organów federalnych państwa i aktorów korzystających z systemów i sieci teleinformatycznych, zwłaszcza ze sfery biznesu, nauki i edukacji. W jej kreowaniu uwzględniane są zalecenia instytucji UE, które stanowią jeden z elementów prawnych i organizacyjnych pozwalających na stworzenie systemu zapewniającego określony poziom bezpieczeństwa cybernetycznego. Przyjmowane rozwiązania w pełni wpisują się w unijną strategię cyberbezpieczeństwa, co pozwala państwu niemieckiemu współkreować unijną politykę w tym zakresie. Dotyczy to zwłaszcza działań na rzecz wdrożenia dyrektywy NIS 2. Natomiast państwo niemieckie nie zamierza się angażować, a wręcz dąży do ograniczenia zakresu potencjalnych wspólnotowych przedsięwzięć ofensywnych o charakterze polityczno-militarnym, nawet jeżeli przyjąć one by miały charakter działań wyprzedzających.
Prawa autorskie (c) 2024 Piotr Mickiewicz https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Polityka energetyczna koalicji rządowej SPD/Sojusz 90/Zieloni/FDP w warunkach Zeitenwende (2022–2024)
Celem artykułu jest analiza i wyjaśnienie problemów polityki energetycznej rządu koalicji SPD/Sojusz 90/Zieloni/FDP kreowanej i realizowanej w warunkach Zeitenwende w latach 2022–2024. Ogłoszona 27 lutego 2022 r., w reakcji na wojnę napastniczą Rosji na Ukrainie, przez kanclerza Olafa Scholza Zeitenwende stanowi istotną cezurę w polityce energetycznej Niemiec. Artykuł koncentruje się na wysiłkach rządu federalnego RFN na rzecz zrównoważenia dwóch celów trójkąta polityki energetycznej, tzn. zapewnienia bezpieczeństwa dostaw i ochrony klimatu.
Prawa autorskie (c) 2024 Beata Molo https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
AfD o Unii Europejskiej i Europie w 2024 r. Analiza treści programów wyborczych
Wybory, które odbyły się w Niemczech w 2024 r. potwierdziły rosnącą popularność AfD, która stopniowo umacnia swoją pozycję na scenie politycznej RFN. Proces ten szczególnie widoczny jest we wschodniej części kraju, gdzie partia cieszy się wyższym niż ogólnoniemieckie poparciem. Celem niniejszego opracowania jest analiza wybranych treści programów wyborczych tej partii przygotowanych przed wyborami do Parlamentu Europejskiego oraz wyborami krajowymi w Brandenburgii, Saksonii i Turyngii, dotyczących kwestii unijnych i europejskich.
Prawa autorskie (c) 2024 Mateusz Wiliński https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Wolna Partia Demokratyczna w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku Wolna Partia Demokratyczna poparła liberalizm gospodarczy i społeczny. Program wyborczy FDP stanowił kontynuację wcześniejszych celów politycznych i reakcję na potrzeby modernizacji polityki europejskiej. Wolna Partia Demokratyczna broniła w kampanii wyborczej tożsamości programowej pomimo wzrostu społecznego poparcia dla ugrupowań protestu. Kampania wyborcza Wolnej Partii Demokratycznej odbywała się w sposób tradycyjny oraz z wykorzystaniem internetu, poprzez prezentowanie w mediach wydarzeń wyborczych oraz aktywność w mediach społecznościowych. Liberałowie osiągali zróżnicowane wyniki na terytorium Niemiec, ostatecznie zdobywając 5 mandatów w Parlamencie Europejskim i przystępując do frakcji Renew Europe.
Prawa autorskie (c) 2024 Aleksandra Kruk https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Ekologizacja rolnictwa w Niemczech i Polsce w ramach Europejskiego Zielonego Ładu
Celem artykułu jest analiza skuteczności działań, które są podejmowane w Niemczech i w Polsce, aby przeprowadzić ekologizację rolnictwa zgodnie z założeniami Europejskiego Zielonego Ładu. Omówione zostaną wyzwania oraz ograniczenia związane z realizacją celów klimatyczno-środowiskowych w rolnictwie obu państw. W pierwszej części wyjaśniono koncepcję rolnictwa ekologicznego, wskazując zalety, jak i słabości oraz różnice względem rolnictwa intensywnego. Następnie ogólnie scharakteryzowano sektor rolny w Niemczech i Polsce. W dalszej kolejności zwrócono uwagę na występujące podobieństwa i różnice, a także łatwość lub trudność w przeprowadzeniu ekologizacji, którą zakłada EZŁ. W artykule odniesiono się do przyjętych w Niemczech i Polsce planów strategicznych dla Wspólnej Polityki Rolnej. Przyjęta hipoteza badawcza zakłada, że Niemcy i Polska znacząco różnią się poziomem ambicji przy realizacji unijnych celów środowiskowych, co jest pochodną uwarunkowań ekonomicznych i społecznych rolnictwa w obu państwach, które determinują wyznaczane zadania, a tym samym tempo i zakres wdrażania zielonej transformacji.
Prawa autorskie (c) 2024 Justyna Miecznikowska-Jerzak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Analiza polskiej i niemieckiej pomocy rozwojowej w latach 2004–2022
W artykule przeanalizowano pomoc rozwojową udzieloną przez Polskę i Niemcy w latach 2004–2022, umiejscowioną w szerszych ramach polityki rozwojowej Unii Europejskiej (UE). Dysproporcje rozwojowe między narodami pozostają kluczowym problemem, ukształtowanym przez wieloaspektowe procesy globalizacji, które wpływają zarówno na przemiany społeczne, jak i gospodarcze w krajach rozwijających się. Celem tego badania jest porównanie wkładu Polski i Niemiec w pomoc rozwojową po największym rozszerzeniu UE w 2004 r. i ocena ich. Analiza wykorzystuje podejście opisowe, integrując przegląd literatury z danymi statystycznymi na temat oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) w celu zidentyfikowania wzorców i zmian w dystrybucji pomocy i priorytetach. Podkreśla motywacje stojące za wkładami krajów-donatorów, które wykraczają poza altruizm, obejmując interesy ekonomiczne, polityczne i społeczne. Artykuł bada ewolucję polityki pomocy rozwojowej w Polsce i Niemczech, odnotowując znaczny wzrost wolumenu pomocy, szczególnie w odpowiedzi na globalne kryzysy, takie jak konflikt na Ukrainie w 2022 r. Główne wnioski ujawniają, że podczas gdy Niemcy konsekwentnie przekraczały międzynarodowy cel przeznaczania 0,7% swojego dochodu narodowego brutto (DNB) na ODA od 2015 r., Polska wykazała znaczny wzrost w swoich wkładach pomocowych, choć z niższego poziomu bazowego. Badanie podkreśla znaczenie skoordynowanego podejścia UE w celu zwiększenia skuteczności pomocy rozwojowej i zaleca dalsze dostosowanie strategii krajowych do globalnych celów zrównoważonego rozwoju. Oba kraje stosują też odmienną strukturę sektorową pomocy rozwojowej. Pierwsza postawiona w tekście hipoteza jest zweryfikowana negatywnie, a druga pozytywnie. Przeprowadzona analiza porównawcza wypełnia lukę badawczą dotyczącą pomocy rozwojowej UE po 2004 r. i dostarcza spostrzeżeń na temat strategicznych interesów napędzających polską i niemiecką pomoc zagraniczną, przyczyniając się do dyskursu na temat poprawy skuteczności pomocy w promowaniu globalnego rozwoju.
Prawa autorskie (c) 2024 Aleksandra Anna Rabczun https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Populistyczna krytyka reprezentacji demokratycznej wobec kwestii integracji europejskiej. Przypadek partii PiS i VOX
Artykuł analizuje populistyczną krytykę Unii Europejskiej przez hiszpańską partię VOX i polskie Prawo i Sprawiedliwość (PiS). Badanie opiera się na teoretycznym ujęciu populizmu jako krytyki demokratyczno-liberalnej reprezentacji politycznej, wskazując na wspólne cechy tak rozumianego prawicowego populizmu w zakresie krytyki integracji europejskiej. Wyniki wskazują, że VOX i PiS wykazują sceptycyzm wobec integracji europejskiej, argumentując, że UE ogranicza suwerenność narodową oraz zagraża tradycyjnym wartościom. Obie partie krytykują elity unijne jako odległe od potrzeb „zwykłych ludzi” i promujące agendy o charakterze globalistycznym. Różnice historyczne i społeczne między Hiszpanią a Polską nie wpływają znacząco na wspólną prawicowo-populistyczną narrację tych partii wobec UE. W ramach wniosków podkreślone zostaje, że krytyka UE jest centralnym elementem współczesnego prawicowego populizmu, stanowiąc wyraz sprzeciwu wobec ograniczania narodowej suwerenności i demokratycznej reprezentacji.
Prawa autorskie (c) 2024 Marcin Polakowski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Zrównoważony rozwój energetyczny w polityce współpracy rozwojowej Austrii
Artykuł poddaje analizie sposób forsowania zrównoważonego gospodarowania energią w austriackiej współpracy rozwojowej zarówno w ramach współpracy wielostronnej, jak i bilateralnej, koncentrując się na jej koncepcyjnych założeniach oraz praktycznej realizacji. Analiza opiera się na hipotezie zakładającej realizację austriackiej pomocy rozwojowej jako integralnego składnika polityki zagranicznej i współpracy międzynarodowej, a także adaptacji jej założeń do niestabilnych uwarunkowań środowiska zewnętrznego.
Prawa autorskie (c) 2024 Anna Paterek https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Zarządzanie transgraniczne, de-bordering i re-bordering w miastach bliźniaczych i przygranicznych. Europa w perspektywie porównawczej
Wraz z falą globalizacji po 1989 roku i rozprzestrzenianiem się lokalnych inicjatyw współpracy transgranicznej, graniczne miasta bliźniacze – ośrodki miejskie położone bezpośrednio przy granicach państw i posiadające podobnego sąsiada po drugiej stronie – zaczęły odgrywać rolę laboratoriów współpracy i integracji transgranicznej. Relacje międzypaństwowe zostały tam przetestowane w mikroskali, łącząc w codziennych interakcjach różne systemy prawne, kulturowe, gospodarcze i społeczne. Celem artykułu jest zarysowanie wyzwań związanych z zarządzaniem rozliczeniami transgranicznymi w Europie w kontekście integracji europejskiej oraz porównanie ich z przypadkami pozaeuropejskimi, reprezentującymi inne tendencje i prawidłowości. Jako przykłady alternatywnych modeli wybrano Amerykę Północną i Afrykę. Model governance zastosowany został jako kontekst teoretyczny dla analizy. Główne pytania analizy brzmią: jakie są narzędzia i modele zarządzania transgranicznego w granicznych miastach bliźniaczych? Czym różnią się przypadki europejskie i pozaeuropejskie? Jakie są przyczyny różnych modeli zarządzania transgranicznego w granicznych miastach bliźniaczych w różnych regionach świata? Badanie koncentruje się na wielopoziomowym charakterze zarządzania (multi level governance), gdzie wspólne zarządzanie sferą publiczną musi obejmować nie tylko strukturę administracyjną podzielonych miast, ale także organizacje pozarządowe, mieszkańców, przedsiębiorstwa oraz poziomy państwowy i międzynarodowy.
Prawa autorskie (c) 2024 Jarosław Jańczak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Polska perspektywa aktywnego uczestnictwa w europejskiej strategii na rzecz równouprawnienia płci
Celem artykułu jest zaprezentowanie najważniejszych obszarów, w których na przestrzeni ostatnich 20 lat podejmowano w Polsce działania na rzecz zwiększania świadomości potrzeb równego traktowania w odpowiedzi na standardy wprowadzane w tym zakresie przez Unię Europejską. Analizie poddano najważniejsze działania w tym zakresie wynikające z 20-letniego członkostwa Polski w Unii Europejskiej, które podjęto na rzecz zwalczania nierówności płci w różnych obszarach życia społecznego takich jak: rynek pracy, decyzyjność polityczna czy edukacja. W artykule zaprezentowano główne obszary europejskiej polityki na rzecz równouprawnienia płci z wyraźnym wyeksponowaniem poziomu ich realizacji na poziomie krajowym.
Prawa autorskie (c) 2024 Agata Płachecka https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Udział kobiet w życiu politycznym Albanii – bariery i ograniczenia
Polityczne zaangażowanie obywateli postrzegane jest jako wyraz świadomości przynależnych im praw, zdolności do korzystania z mechanizmów demokratycznych, poszanowania reguł, zdolności do wpływania na rzeczywistość społeczno-polityczną. Interesującym studium przypadku jest Albania, państwo przez lata cechujące się niedemokratycznym systemem politycznym, słabe gospodarczo, represyjne, a które od lat wdraża demokratyczne mechanizmy sprawowania władzy. Następstwem zapoczątkowanego u progu lat 90. XX wieku procesu transformacji politycznej były daleko idące zmiany obejmujące również upodmiotowienie społeczeństwa i jego polityczne zaktywizowanie. Celem artykułu jest określenie czynników współcześnie warunkujących poziom i charakter zaangażowania politycznego kobiet, analiza wpływu kwot wyborczych na udział kobiet w polityce oraz zdiagnozowanie wyzwań i barier związanych z udziałem kobiet w polityce. Artykuł koncentruje się na identyfikacji zarówno formalnych, jak i nieformalnych przeszkód, które hamują pełne uczestnictwo kobiet w polityce, pomimo istnienia ram prawnych mających na celu promowanie równouprawnienia. Kluczowe pytanie badawcze brzmi: jakie są główne bariery i ograniczenia udziału kobiet w życiu politycznym Albanii i w jaki sposób wpływają one na efektywność wprowadzonych mechanizmów równouprawnienia? W artykule na podstawie analizy istniejących badań i literatury dotyczącej sytuacji politycznej kobiet w Albanii założono, iż system kwot w Albanii jest skuteczny w zwiększaniu liczbowej reprezentacji kobiet, ale nie eliminuje ograniczeń strukturalnych i kulturowych, które hamują ich rzeczywisty wpływ na politykę. Ponadto przyjęto, iż pomimo formalnych zobowiązań na rzecz równości płci, patriarchalne normy społeczne nadal ograniczają aspiracje polityczne kobiet, prowadząc do ich marginalizacji w procesach decyzyjnych, a brak odpowiednich zasobów ekonomicznych i instytucjonalnych jest jednym z głównych czynników ograniczających pełne uczestnictwo kobiet w polityce Albanii.
Prawa autorskie (c) 2024 Renata Podgórzańska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Europejski Obszar Edukacji – przesłanki powstania i konteksty funkcjonowania
Publikacja jest poświęcona Europejskiemu Obszarowi Edukacji, skupia się na społecznych źródłach jego powstania, na płaszczyznach działania, prezentuje różne perspektywy analizy. EEA jest traktowany jako jeden z rynków UE, jego (u)tworzenie jest dopełnieniem procesów integracyjnych i społecznych. UE poprzez EEA i własną politykę edukacyjną realizuje cele społeczno-polityczne i edukacyjne. W ramach celów edukacyjnych skupia się na standaryzacji, jakości kształcenia, zasobach ludzkich. Cele społeczno-polityczne odnoszą się do inkluzji społecznej, promocji postaw obywatelskich, wsparcia rynku pracy, modernizacji. Przyszły rozwój EEA będzie powiązany z ewolucją UE, a pogłębienie procesów integracji będzie zwiększać rolę instytucji unijnych w wyznaczaniu celów edukacyjnych i budowaniu struktur transnarodowych. Zastosowano metodę badawczą właściwą dla nauk politologicznych, w szczególności wykorzystano dane statystyczne, dokumenty oraz raporty instytucji unijnych.
Prawa autorskie (c) 2024 Krzysztof Szewior https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Polska Ludowa (PRL) wobec tureckich starań o akcesję do EWG w latach 1946–1987
Zasadniczym celem artykułu było przedstawienie stanowiska Polski Ludowej (PRL) wobec starań Turcji o członkostwo w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej w latach 1946–1987. W artykule zweryfikowano hipotezy: po zakończeniu II wojny światowej, w obliczu zagrożenia radzieckiego oraz faz rozwoju „zimnej wojny” Turcja stała się czołowym punktem strategii USA na Bliskim Wschodzie i z punktu widzenia bloku wschodniego była traktowana jako południowo-wschodnia flanka Sojuszu Północnoatlantyckiego; – przeszkodą na drodze do zacieśnienia współpracy między Ankarą z Brukselą były: niestabilna sytuacja polityczna w Turcji, częste zamachy stanu w kraju oraz zmiany rządów z cywilnych na wojskowe; – dla Polski Ludowej (PRL) większe zagrożenie stanowiło członkostwo Turcji w NATO, aniżeli współpraca i integracja Ankary z EWG.
Prawa autorskie (c) 2024 Adam Barabasz https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0