Psychiczne dobrostan nauczycieli polskich i ich postawy wobec edukacji zdalnej podczas pandemii COVID-19 - Jankowiak, Barbara; Jaskulska, Sylwia; Soroko, Emilia (Rocznik Pedagogiczny, 2023)
Postawy nauczycieli wobec edukacji zdalnej są kluczowe nie tylko dla funkcjonowania szkół podczas pandemii COVID-19, ale również dla kształtowania przyszłego krajobrazu edukacyjnego przez nauczycieli po doświadczeniu edukacji zdalnej. Zgodnie z teorią wymagań i zasobów zawodowych, dobrostan może być istotnym zasobem w radzeniu sobie z wyzwaniami zawodowymi. Celem artykułu jest opisanie postaw polskich nauczycieli wobec edukacji zdalnej podczas pandemii COVID-19 oraz zbadanie, jak te postawy korelują z ich dobrostanem. Badanie analizuje także zależności między tymi postawami a cechami socjodemograficznymi (takimi jak płeć, staż pracy, zatrudnienie na różnych poziomach edukacji oraz lokalizacja szkoły). Próba badawcza składała się z 447 nauczycielek (87,99%) i 61 nauczycieli (12,01%) z różnych placówek edukacyjnych, w tym szkół podstawowych, szkół średnich ogólnokształcących, technicznych oraz zawodowych. Geograficzna dystrybucja tych szkół była zróżnicowana, z najmniejszą liczbą szkół w obszarach wiejskich (n = 100, 19,69%), większą w małych miastach (n = 164, 32,28%) i największą w dużych miastach (n = 226, 44,49%), natomiast 18 osób (3,54%) pracowało w więcej niż jednej lokalizacji. W badaniu zastosowano współczynnik rho Spearmana oraz ANCOVA do oceny korelacji między lokalizacją szkoły a postawami wobec edukacji zdalnej, kontrolując dobrostan. Chociaż początkowo polscy nauczyciele byli niechętni edukacji zdalnej, dostrzegli jej potencjał w zakresie podnoszenia kompetencji zawodowych, co okazało się procesem płynnie przebiegającym. Nauczyciele wyrazili pewność co do korzystania z rozwiązań edukacji zdalnej w przyszłości, niezależnie od presji zewnętrznych. Zauważyli jednak, że chociaż nauczanie zdalne mogło obejmować podstawowy program nauczania, było mniej skuteczne w zakresie zadań opiekuńczo-wychowawczych. Istotną wadą edukacji zdalnej, według respondentów, jest to, że pogłębia ona różnice między uczniami. W kontekście zmiennych socjodemograficznych, w porównaniu do nauczycieli pracujących na wsi, nauczyciele w dużych miastach mieli bardziej pozytywne opinie o edukacji zdalnej. Stwierdzono pozytywną korelację między dobrostanem nauczycieli a ich postawami wobec nauczania zdalnego podczas pandemii, z wyjątkiem nauczycieli pracujących na obszarach wiejskich. Natomiast w miastach, im wyższy był dobrostan psychiczny, tym bardziej pozytywne były postawy wobec edukacji online. Dobrostan może być postrzegany jako zasób, który pomaga radzić sobie w trudnych sytuacjach, takich jak zmiana formy nauczania podczas pandemii COVID-19 z tradycyjnej na edukację zdalną. W związku z tym, istotne jest tworzenie klimatu w placówkach edukacyjnych, który sprzyja wzmocnieniu zasobów dobrostanu nauczycieli. W świetle wyników badania ważne wydaje się opracowanie rozwiązań mających na celu zmniejszenie luki między uczniami uprzywilejowanymi a niedoinwestowanymi, szczególnie w czasie pandemii lub podobnych kryzysów.