Mniejszościowe egzaminy na studia po chińsku - walka z nierównościami czy walka ideologiczna - Golik, Katarzyna (Rocznik Pedagogiczny, 2025)
W procesie przemian edukacji w Chińskiej Republice Ludowej (ChRL) rok 2024 zapisał się jako jeden z kamieni milowych w związku z wygaszeniem edukacji mongolskojęzycznej. W dniach 7-8.06.2024 odbył się bowiem ostatnie mongolskojęzyczne egzamin wstępny na studia, czyli gaokao, zaś wcześniej - w kwietniu, edukację w tym języku zakończył ostatni rocznik. System edukacji chińskiej podporządkowany był systemowo strategiom zwalczania nierówności i postępowi naukowemu, technicznemu i ekonomicznemu państwa. Funkcjonalnie szkolnictwo średnie skonstruowane zostało pod kątem egzaminu gaokao. W okresie od ery reform i otwarcia Denga (tj. od 1978 r.) do ery Xi Jinpinga (tj. od 2012 r.) część nie-chińskich ludów posiadała możliwość zdawania go we własnych językach, co stopniowo ograniczano. Mongołowie (i Koreańczycy) byli ostatnimi mniejszościami, które zachowały ten przywilej do 2024 r. Reforma edukacji mniejszościowej na rzecz bilingualnej we wcześniejszych latach dotknęła inne mniejszości. Objęcie nią Mongołów skłania do pogłębionej analizy o faktyczne przyczyny i potencjalne skutki jej wdrożenia. Pomoże również w tworzeniu całościowego obrazu odchodzenia Chin ery Xi Jinpinga od polityki multikultralizmu na rzecz sinizacji z użyciem narzędzi polityki edukacyjnej. Na temat samego egzaminu gaokao powstało szereg opracowań, szczególnie w kontekście jego ekstremalnej konkurencyjności. Jednak w literaturze raczej nie podjęto refleksji odnośnie likwidowanej na naszych oczach wersji językowych dedykowanych niektórym mniejszościom narodowych. Jeśli gaokao miało był narzędziem redukcji nierówności edukacyjnych, to jak interpretować zniesienie możliwości zdawania go w językach nie-chińskich? Czy może to sprzyjać walkom z nierównościami - czy wręcz odwrotnie? Jaka jest ewaluacja tej reformy w kontekście międzynarodowej wiedzy pedagogicznej?