Efektywności polityki mieszkaniowej w Polsce w świetle wyników badania luki czynszowej w latach 2010–2022 - Czerniak, Adam; Kroszka, Jan; Twardoch, Agata (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2025)
W ostatnich latach problem niskiej dostępności mieszkań, a co za tym idzie, narastających kłopotów z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych ludności, pojawił się ponownie w szerokim dyskursie publicznym w Polsce oraz całej Unii Europejskiej. Jednym z wymiarów stanowiących przedmiot dyskusji naukowych i publicystycznych jest kwestia pomiaru skali tego zjawiska oraz precyzyjnego wskazania grup społecznych, które w największym stopniu zostały dotknięte problemami mieszkaniowymi. Niniejszy artykuł stanowi przyczynek do tych rozważań. Omówiono w nim wyniki badania, którego celem było zmierzenie dostępności mieszkań w Polsce w latach 2010–2022 wraz z identyfikacją grup społeczno-demograficznych szczególnie narażonych na problemy z dostępnością mieszkań. Uzupełniającym celem badania była ewaluacja efektywności polityki mieszkaniowej w Polsce. Do pomiaru dostępności mieszkań zastosowano wskaźnika luki czynszowej, czyli odsetka gospodarstw domowych, które mają dochody zbyt małe, aby nabyć lub nająć odpowiednie do swoich minimalnych potrzeb mieszkania, a zarazem nie otrzymują odpowiedniej pomocy od państwa lub rodziny w ich zaspokojeniu. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że w roku 2022 w luce czynszowej było 35% polskich gospodarstw domowych, co było poziomem wyższym niż w 2020, ale niższym niż w roku 2010. Najwyższa luka czynszowa występowała wśród najemców na rynku komercyjnym, a także w przypadku rodzin wielodzietnych, samotnych rodziców, osób młodych oraz gospodarstw domowych o najniższych dochodach. Równocześnie zaobserwowano, że znaczenie mieszkań dotowanych ze środków publicznych dla wielkości luki czynszowej było niskie.