Autonomia prawa wobec polityki w kontekście antykonstytucyjnej praktyki ustrojowej - Holocher, Justyna; Naleziński, Bogumił (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2025)
Najważniejszą przesłanką podjęcia badań nad problemem autonomii prawa wobec polityki, analizowanym z perspektywy państwa prawnego, jest występujący w ostatnich latach stan głębokiego kryzysu ustrojowego. Analizę tej problematyki utrudnia niejednoznaczność samego pojęcia autonomii, która rodzi potrzebę ustalenia jego treści, zarówno w kontekście języka prawnego, jak i prawniczego. Także zjawisko polityczności ma charakter wielopłaszczyznowy, co uzasadnia zróżnicowanie stopnia jego autonomii wobec prawa. Celem rozważań jest sformułowanie argumentów na rzecz zagwarantowania tej autonomii w odniesieniu do tzw. polityczności partykularnej. Poddane analizie prawnodogmatycznej oraz – po części socjologicznej – przypadki antykonstytucyjnej praktyki ustrojowej, składające się na złożone zjawisko odwrotnej tranzycji, stanowić mogą przykład przekroczenia dopuszczalnych granic upolitycznienia prawa. Jest to szczególnie niepożądane w sferach funkcjonowania władz publicznych, w których wymagane jest zapewnienie daleko idącej autonomii systemu prawa i polityczności. W konkluzji rozważań wskazuje się na konieczność zapewnienia autonomii prawa i polityki, niezbędnej zwłaszcza w kontekście przestrzegania podstawowych standardów zasady państwa prawnego związanych z nadrzędnością Konstytucji, zagwarantowania zgodności z Konstytucją ustaw i innych aktów normatywnych, przestrzegania zasady praworządności, czy też zapewnienia prawom i wolnościom jednostki efektywnej (przede wszystkim sądowej) ochrony prawnej.