Standardy postępowania medycznego w modelu angielskim - Pielak, Albert (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2026)
W polskiej literaturze brakuje opracowań, które zwróciłyby uwagę na rozwiązania dotyczące standardów postępowania medycznego przyjęte w państwach obcych. Mogą stanowić one inspirację do odczytywania prawnego i praktycznego znaczenia standardów postępowania medycznego w Polsce, a także tworzenia przepisów prawnych w tym zakresie. Sprzyja temu fakt, że tematyka tytułowych standardów jest uniwersalna, a ich medyczna oraz prawna doniosłość powszechnie istotna. Celem artykułu jest zbadanie: pojęcia standardów postępowania medycznego, podmiotu tworzącego standardy i procesu ich tworzenia, próby ich osadzenia w systemie źródeł prawa common law, a także wpływu wytycznych na praktykę orzeczniczą sądów w Anglii i Walii. W artykule posłużono się metodą dogmatycznoprawną w odniesieniu do prawa angielskiego. Posiłkowo wykorzystano także metodę komparatystyczną, odnosząc specyficzne regulacje obowiązujące w Anglii i Walii do rozwiązań przyjętych w innych systemach prawnych. Przeprowadzone badania wykazały, że angielsko-walijskie procedury tworzenia standardów są transparentne. Zapewniają udział czynnika społecznego. Anglia i Walia realizują uporządkowany, monocentryczny system tworzenia standardów postępowania medycznego. Centralnie tworzone standardy przez zespoły ekspertów bazują na kategorii evidence-based medicine, co eliminuje subiektywne przekonania autorytetów medycznych. Fakt rzetelnego konstruowania standardów powoduje, że coraz rzadziej są one podważane w sprawach sądowych. Jest to znaczące udogodnienie dla środowiska lekarzy, gdyż mają zapewnione podstawowe źródło prawidłowego postępowania w określonych przypadkach klinicznych. Jednocześnie zwiększa się stabilność i przewidywalność orzeczeń sądowych, co ma istotne znaczenie również dla pacjentów i ich pełnomocników.