Ewolucja czy erozja? Kilka uwag o zmianach w konstrukcjach cywilistycznych podmiotowych praw własności intelektualnej - Niewęgłowski , Adrian (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2025)
Od początku prawa własności intelektualnej oparte były na pewnych fundamentach konstrukcyjnych. Mówimy o prawach bezwzględnych, skutecznych w stosunku do bliżej nieokreślonej kategorii osób. Ich cechą jest też monopolistyczny charakter – prawa te zapewniają monopol w korzystaniu z dobra niematerialnego z wyłączeniem innych osób. Zwykle też omawiane prawa traktowano jako ograniczone swoim zasięgiem do terytorium konkretnego państwa. Z czasem jednak w strukturze omawianych praw zaczęły zaznaczać się różne zmiany. Pojawiły się obok uprawnień bezwzględnych prawa względne w modelu podmiotowego prawa własności intelektualnej. Inne prawa uzyskały bardzo ograniczoną skuteczność. Można zadać pytanie, czy zmiany te są przypadkowe, czy wyznaczają one pewien nowy kierunek w ewolucji praw własności intelektualnej. Kwestia ta nie jest oczywista, a jednak jej wzięcie pod uwagę ma istotne znaczenie. Jeżeli chcemy na bieżąco reagować na modyfikacje zachodzące w rzeczywistości społecznej i gospodarczej, to powinniśmy już dziś przewidywać, w jakim kierunku one podążą w dziedzinie praw własności intelektualnej. Celem artykułu jest próba wskazania na te trendy i kierunki. Autor rozważa też, czy owo przeobrażanie się to erozja i dekonstrukcja praw własności intelektualnej czy raczej ich modernizacja i wymiana dawnego modelu na zupełnie inny. Wykorzystując metodę formalno-dogmatyczną i metodę teoretycznoprawną, autor analizuje zmiany w obowiązujących w Polsce przepisach oraz poglądy polskiej doktryny. W konkluzjach autor pokazuje różnice między ewolucją w Polsce regulacji z zakresu własności przemysłowej a ewolucją regulacji prawa autorskiego. W tym ostatnim przypadku pojawia się więcej konstrukcji nietypowych dla własności intelektualnej.