https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/issue/feed Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2021-01-08T17:49:47+00:00 Redakcja Czasopisma RPEiS rpeis@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong></p> <p>Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny jest jednym z najstarszych i najbardziej prestiżowych polskich czasopism naukowych. Kwartalnik jest czasopismem recenzowanym, w którym publikuje się artykuły w języku polskim oraz w języku angielskim. Naszym podstawowym celem jest ułatwienie badaczom rozpowszechniania rezultatów ich badań naukowych oraz wymiany poglądów i idei w ramach światowej wspólnoty naukowej. Preferujemy te artykuły, które zawierają mocne ugruntowanie teoretyczne i metodologiczne z obszaru nauk prawnych, nauk ekonomicznych i socjologii oraz wskazują praktyczną doniosłość prowadzonych w nich rozważań lub konkluzji.</p> <p>Kwartalnik ukazuje się w wersji papierowej i elektronicznej (OA). Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.</p> <p><strong>Zgłoszenie artykułu, proces recenzyjny oraz publikacja w RPEiS są bezpłatne.</strong></p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/rpeis/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rpeis/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rpeis/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>ProQuest (ProQuest Political Science), EBSCO, CEEOL, CEJSH, BazEkon, Google Scholar, Bibliografia Geografii Polskiej, Arianta, WorldCat, Legalis<span lang="PL"><br></span></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><img src="" alt=""></p> <p><br><strong><img src="" alt="">Indeks h5:&nbsp; 11<br></strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong>10.14746/rpeis</div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>0035-9629 <strong>ISSN (Online): </strong>2543-9170</div> <div class="oczasopismie"><strong>PRACE PUBLIKOWANE W CZASOPIŚMIE DOSTĘPNE SĄ NA LICENCJI CREATIVE COMMONS:</strong><br><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/"><img src="/public/piotr/cc/cc_4_by__nc_nd.png" alt="CC_by-nd/4.0" border="0"></a></div> <div class="oczasopismie">© Copyright by Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu</div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26103 Wprowadzenie 2021-01-05T18:50:13+00:00 Marek Smolak smolak@amu.edu.pl <p>.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24992 Trzydzieści lat funkcjonowania samorządu terytorialnego – nauka prawa administracyjnego wobec reform ustrojowych. Zagadnienia wprowadzające 2021-01-05T18:53:58+00:00 Janusz Sługocki janusz.slugocki@usz.edu.pl <p>Przeprowadzone w 1990 r. reformy obejmujące reaktywowanie samorządu terytorialnego stanowiły jeden z najważniejszych elementów przemian ustrojowych w naszym kraju i były one istotnym elementem działań reformatorskich w ramach realizacji trzech głównych celów transformacji ustrojowej po roku 1989: demokracja, wolny rynek, decentralizacja. Postulat przywrócenia samorządu terytorialnego znalazł się w 1981 r. w programie Solidarności i powrócono do niego podczas obrad Okrągłego Stołu w 1989. Wśród zwolenników i propagatorów tej idei w opozycji antykomunistycznej byli przedstawiciele nauki prawa administracyjnego, którzy przewidywali stworzenie całkowicie nowej instytucji, niemieszczącej się w ramach ustroju komunistycznego. Zakładano zatem jednoznaczne odrzucenie starego systemu władz lokalnych. Przeprowadzona w 1990 r. reforma samorządowa stanowiła jednocześnie potężny wstrząs dla nauki ustrojowego prawa administracyjnego, które utraciło swój przedmiot badań w postaci problematyki rad narodowych, traktowanych odtąd wyłącznie w kontekście „negatywnych doświadczeń”. Reaktywowaniu samorządu terytorialnego w 1990 r. towarzyszyły dyskusje i spory wokół koncepcji jego istoty, podstawowych założeń ustrojowych i szczegółowych zasad funkcjonowania. Reforma nie zakończyła się w 1990 r., gdyż prawo samorządowe charakteryzuje się znaczną dynamiką przemian dotyczących konkretnych rozwiązań, co znajduje swój wyraz w licznych nowelizacjach ustaw samorządowych. Kolejnym reformom towarzyszyła działalność ekspertów z zakresu nauki prawa administracyjnego. Jednocześnie odnotować należy znaczny rozwój nauki prawa administracyjnego w zakresie problematyki samorządowej.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26105 Samorząd terytorialny wobec zasady podziału władzy 2021-01-05T18:54:29+00:00 Iwona Niżnik-Dobosz iwona.niznik-dobosz@uj.edu.pl <p>W tekście prezentowany jest pogląd, że podział pionowy w obrębie samej władzy wykonawczej –determinowany zasadą decentralizacji – jest instrumentalny prawnie wobec zasadniczego podziału władzy poziomego i nie jest to podział niezależny, separowany od zasady podziału władzy. Warto określić miejsce samorządu terytorialnego z perspektywy podziału władzy wykonawczej i w nawiązaniu do zasady podziału władzy z uwagi na znaczenie, jakie mogą mieć te ustalenia dla koncepcji wielopoziomowego rządzenia w Unii Europejskiej. Ustrój organów i instytucji Unii Europejskiej nie opiera się na zasadzie podziału władzy, lecz na podziale instytucjonalnym, a także pionowym i poziomym otwarciu się porządków prawnych państw członkowskich na porządek prawa europejskiego<sup>.</sup> Jednocześnie w zakresie tworzenia i wykonywania prawa europejskiego jest widoczne wyżej wspomniane wielopoziomowe rządzenie. W tym wielopoziomowym rządzeniu na wysokości prawa krajowego jest jednak odpowiednio wpisana zasada podziału władzy, a w niej odpowiednio jest usytuowany samorząd terytorialny.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26107 O znaczeniu tradycyjnej konstrukcji prawnej samorządu terytorialnego w warunkach współczesności 2021-01-05T18:54:52+00:00 Zygmunt Niewiadomski zniewi@sgh.waw.pl <p>Samorząd terytorialny w naukach prawnych był do niedawna przedmiotem badań jako konstrukcja prawna (wyodrębniona wspólnota lokalna samodzielnie wykonująca funkcje administracji publicznej). Podjęcie przez samorząd nadto innych funkcji właściwych współczesności spowodowało zmianę akcentów badawczych. Na plan pierwszy wysuwają się nowe funkcje samorządu, wykraczające poza administrację publiczną (działalność na rzecz dobra wspólnego i społeczeństwa obywatelskiego). Stają się one niekiedy głównym elementem definiującym samorząd terytorialny, osłabiając dotychczasową główną funkcję samorządu w znaczeniu prawnym (wykonywanie administracji publicznej). To zaś rodzi niebezpieczeństwo traktowania samorządu jako zjawiska wyłącznie politycznego, wychodząc naprzeciw działaniom osłabiającym pozycję samorządu terytorialnego, zwłaszcza w państwach autorytarnych, rządzonych przez partie populistyczne.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24353 Samorząd terytorialny a administracja rządowa – administrowanie w warunkach niepewności 2021-01-05T18:55:18+00:00 Irena Lipowicz irena.lipowicz@gmail.com <p>Rok 2020, rok pandemii, stał się symbolem nagłych zagrożeń zmieniających zasadniczo życie społeczne i gospodarcze. Jest on jednak tylko przykładem nowych nawarstwiających się niepewności, takich jak zmiany klimatyczne, które silnie wpływają na system administracji publicznej. Przedmiotem opracowania jest odpowiedź na pytanie, jaki ustrój administracji publicznej i jakie prawne formy działania będą sprzyjać zwiększeniu odporności państwa na wstrząsy i większej elastyczności działania jego administracji. Możemy tu ukazać trzy sposoby ujęcia posiadające swoich zwolenników również w nauce prawa, a więc: scentralizowanego państwa rozbudowującego wobec zagrożeń tylko struktury eksperckie i doradcze; państwa minimalnego, w którym wzmacnia się głównie sieć współdziałania z obywatelami, podmiotami gospodarczymi i administracją, takiego, które prowadzi ograniczone działania zarządzania kryzysowego, i trzeciej koncepcji współpracującego systemu modułów administracji rządowej i samorządowej przy dużej niezależności samorządu, dobrej koordynacji i otwarciu na innowacji społeczne. Autorka wypowiada się za wyborem trzeciego modelu dla stworzenia elastycznego, odpornego na wstrząsy państwa, ukazując zalety takiego rozwiązania oraz słabości modelu pierwszego, ku któremu dąży postępująca obecnie recentralizacja.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/23202 Jeszcze raz w sprawie metropolii 2021-01-05T18:55:53+00:00 Bogdan Dolnicki bogdan.dolnicki@gmail.com <p style="text-align: justify; line-height: 150%;">O metropoliach pisano już wiele. Niestety do dziś nierozwiązany pozostał problem ustroju obszarów metropolitalnych. Pojawiają się zatem kolejne projekty zawierające propozycje rozwiązania tego problemu. Stale rosnące potrzeby mieszkańców oraz dążenie do podnoszenia jakości życia wywierają znaczący wpływ na sposoby zarządzania przestrzenią miejską. W polityce spójności na plan pierwszy wysuwa się spójność terytorialna, rozumiana jako możliwość współdziałania regionów i układów lokalnych. Przedmiotem oddziaływania staje się w takim ujęciu terytorium. Terytorium rozumiane jako dynamiczny, zmieniający się w czasie i przestrzeni układ różnorodnych powiązań, wykraczający poza istniejące podziały administracyjne.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26110 O niepołączalności ról procesowych organów jednostek samorządu terytorialnego 2021-01-05T18:56:27+00:00 Zbigniew Kmieciak zkmieciak@wpia.uni.lodz.pl <p>W artykule przedstawiono analizę zagadnienia dopuszczalności prowadzenia przez organy jednostek samorządu terytorialnego (wójtów, burmistrzów i prezydentów miast) postępowania administracyjnego w sprawach, w których jednostki te mają interes prawny, czyli są traktowane jako strony. W ocenie autora w takich przypadkach organy jednostek samorządu terytorialnego tracą zdolność do prowadzenia postępowania (podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy). Krytycznie odniósł się on do uchylenia w 1994 r. przepisu, który stanowił wprost o wyłączeniu tych organów. Od tego czasu, zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym, trwają spory, czy podstawą wyłączenia mogą być przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Autor postuluje szybką zmianę Kodeksu – uzupełnienie przepisów art. 25 o uregulowanie stanowiące treść uchylonego w 1994 r. art. 27a i niewielką korektę obecnego art. 26. Stawia on zarazem pytanie, czy legislatywie wystarczy odwagi do dokonania tych zmian.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24533 Władztwo terytorialne gminy. Od idei do mitu 2021-01-05T18:56:51+00:00 Jerzy Korczak jerzy.korczak@uwr.edu.pl <p>Artykuł poświęcony jest istocie gminy, która jest wspólnotą mieszkańców danej jednostki podziału terytorialnego, co powinno przejawiać się sprawowaniem władzy na tym terytorium. A zarazem poświęcony jednemu z kluczowych przejawów władztwa gminy jako fundamentu jej samodzielności. Analiza przepisów prawa wraz z ich sądową i doktrynalną interpretacją pozwoli odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu idea władztwa terytorialnego jest prawdą, a w jakim tylko pewnym mitycznym wyobrażeniem o nim.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/23304 Środki nadzoru eliminujące wadliwe rozstrzygnięcia organów gminy – próba oceny przyjętych rozwiązań w świetle Europejskiej karty samorządu lokalnego 2021-01-05T18:57:18+00:00 Krystian Ziemski ziemskik@amu.edu.pl <p>Demokratyczne państwo prawa cechuje samorząd terytorialny, odpowiadający założeniom zdefiniowanym w Europejskiej karcie samorządu lokalnego (dalej: Karta). Powierzenie mu realizacji zadań publicznych, wymaga sprawowania nad nimi nadzoru zapewniającego zgodność jego działań z prawem. Zgodnie z zasadą proporcjonalności ingerowanie w działania samorządu wymaga poszanowania zasady swobody realizacji jego działań, co przemawia za ograniczeniem nadzoru do niezbędnych rozmiarów. W opracowaniu analizie poddano zgodność polskich regulacji dotyczących samorządu z Kartą. Przyjęte w Konstytucji RP regulacje zasadniczo odpowiadają wymogom sformułowanym w Karcie. Szczegółowe rozwiązania ustawowe jednak nie w pełni realizują zasady sformułowane w art. 8 Karty. Środkiem zapewnić mającym legalność działań samorządu jest eliminowanie z obrotu jego wadliwych rozstrzygnięć. W polskich regulacjach stosowanie tych środków ograniczono do naruszeń prawa skutkujących nieważnością wadliwych aktów. Z wyjątkiem uchwał budżetowych wykluczono możliwość podejmowania przez organy gminy znanych np. w prawie niemieckim, działań autokontrolnych na wypadek naruszeń prawa wymagających korekty. Nie zapewniono możliwości stosowania środków nadzorczych adekwatnych do stwierdzonych naruszeń prawa. Nie zapewniono także realizacji wszystkich celów nadzoru, a zwłaszcza pełnej ochrony jednostki, a także samej gminy przed konsekwencjami istotnych, nieskutkujących nieważnością naruszeń prawa przez jej organy.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24436 Z zagadnień prawnoorganizacyjnych władz samorządu terytorialnego (kilka uwag i refleksji w kwestiach wybranych) 2021-01-05T18:57:53+00:00 Jacek Jagielski j.jagielski@wp.pl <p>Artykuł podejmuje kilka zagadnień z zakresu problematyki prawno-organizacyjnej dotyczącej władz samorządu terytorialnego. Autor wychodząc od określenia kategorii władz, odnosi ją do samorządu terytorialnego i identyfikuje władze samorządowe na gruncie prawnym. Następnie przedstawia wybrane problemy rozwiązań prawno-organizacyjnych dotyczących poszczególnych władz, podkreślając podstawowy podmiot władzy samorządowej, jakim są członkowie wspólnoty (mieszkańcy) gmin, powiatów, województw. W rozważaniach uwaga skupiona jest na takich zagadnieniach, jak: sposoby sprawowania władzy przez członków wspólnoty bezpośrednio, zastosowanie kolegialności i jednoosobowości w organizacji władz, budowa układu i relacji między organami samorządu, sprawa kształtowania instytucji prawnych służących partycypacji społecznej w sferze realizacji spraw publicznych. Konkluzje prowadzonych rozważań zawierają się w ostatnim podsumowującym punkcie artykułu, w którym autor wypowiada się o potrzebie modernizacji rozwiązań prawnych w zakresie władz samorządowych.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24526 Środowisko prawne funkcjonowania samorządu terytorialnego (czy tylko decentralizacja?) 2021-01-08T17:49:47+00:00 Marek Szewczyk marek@szewczyk.poznan.pl <p>Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba ukazania środowiska prawnego, w którym może funkcjonować samorząd terytorialny. Autor stara się wykazać, że środowiskiem takim może być środowisko charakterystyczne dla decentralizacji administracji publicznej rozumianej jako samodzielność w zakresie stosowania prawa, bez jednoczesnej samodzielności w zakresie stanowienia prawa rangą równego ustawie zwykłej. Jednakże – w ocenie autora – równie dobrze samorząd terytorialny może funkcjonować w warunkach autonomii, obejmującej samodzielność nie tylko w zakresie stosowania prawa, lecz także samodzielność w zakresie stanowienia aktów rangą równych ustawie zwykłej, jak działo się to w województwie śląskim w czasach II Rzeczpospolitej, a współcześnie w Republice Włoskiej oraz w Królestwie Hiszpanii. Wreszcie samorząd może funkcjonować także w warunkach quasi-autonomii. Tę z kolei autor charakteryzuje w ten sposób, że poszczególne jednostki samorządu terytorialnego zostały wyposażone bezpośrednio przez ustawodawcę konstytucyjnego w prawo do artykułowania własnych zadań – w granicach określonych w przepisami Konstytucji RP oraz do określania swych struktur wewnętrznych, bez konieczności powoływania – jako podstawy prawnej – upoważnień zawartych w ustawach zwykłych oraz bez konstytucyjnych gwarancji nieingerencji w te dwie sfery przez ustawodawcę zwykłego.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/24246 Henryk Dembiński (1908-1941) i jego poglądy na istotę samorządu 2021-01-05T18:58:47+00:00 Jarosław Dobkowski j.dobkowski@uwm.edu.pl <p>The article presents Henryk Dembiński's views on the essence of local government through the prism of the notion of public-law personality. His key finding is that the ideological and sociological context is important, but not conclusive as to the legal essence of local government. In this respect, one can disagree on Henryk Dembiński's downgrading or even denying the public-law personality of the local government. His views are a particular point of view that must be taken into account all the time.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/23090 Domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej i jego znaczenie dowodowe 2021-01-05T18:59:09+00:00 Adam Nita adam_nita@op.pl <p>Domniemanie jest konstrukcją prawną, znaną w wielu gałęziach prawa – zarówno tych zaliczanych do prawa prywatnego, jak i w prawie publicznym. Jednym z przejawów jej funkcjonowania w prawie podatkowym jest domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej. Zostało ono ukształtowane nie tylko w przepisach ogólnego prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej), ale i szczególnym prawie podatkowym (m.in. w ustawie o podatku od towarów i usług). W sytuacjach gdy zobowiązanie podatkowe powstaje przez doręczenie konstytutywnej decyzji podatkowej, ta postać domniemania znajduje swój przejaw w prawnie ukształtowanym założeniu, że prawdziwe są informacje zawarte w deklaracji podatkowej. Jeśli natomiast do konkretyzacji powinności podatkowej dochodzi z mocy samego prawa, ustawodawca nakazuje przyjmować, że we wspomnianym dokumencie prawidłowo wykazano kwotę zobowiązania podatkowego czy wielkość nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym. Autor artykułu rozważa istotę domniemania jako konstrukcji prawnej, przyczyny jej stosowania w prawie podatkowym oraz prezentuje jej konsekwencje. Stawia on przy tym tezę, że skutkiem domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej co do zasady jest obciążenie powinnością dowodzenia organu podatkowego, podającego w wątpliwość rzetelność deklaracji podatkowej. Ponadto autor polemizuje z koncepcją swoistego dzielenia ciężaru dowodzenia w prawie podatkowym. Jej przejawem jest oczekiwanie na to, że urzeczywistnienie elementów konstrukcji podatku, skutkujących złagodzeniem obciążenia podatkowego jest domeną podatnika, który powinien wykazać tę okoliczność.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/22887 Hydra lernejska, czyli o braku możliwości pogodzenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z instytucją klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania 2021-01-05T18:59:49+00:00 Edgar Drozdowski edgar@amu.edu.pl <p>Teza artykułu sprowadza się do konstatacji, że hipoteza normy obecnie obowiązującej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a ust. 1 w zw. z art. 119c i 119d Ordynacji podatkowej) nie spełnia kryteriów konstytucyjności tej instytucji postawionych przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2004r. (K 4/03). W tekście wykazano, że próby dookreślenia przesłanek materialnoprawnych zastosowania klauzuli zgodnie z wytycznymi TK nie powiodły się. Nowa klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania jest o wiele bardziej złożona i niejasna od swojej poprzedniczki, stąd należy ją uznać za niezgodną z art. 2 w zw. z art. 217 Konstytucji RP. We wnioskach wskazano, że nie jest możliwe stworzenie klauzuli spełniającej warunki postawione przez TK, ponieważ oznaczałoby to efektywną eliminację klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania z polskiego porządku prawnego. W miejsce obecnie obowiązującej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania należy wprowadzić zwartą klauzulę, biorąc za wzór objętość przywołanej w tekście klauzuli niemieckiej i uwzględniając wymogi unijne zawarte w art. 6 dyrektywy ATA. Prawa podatników zagwarantować powinna przede wszystkim budowa kultury prawnej opartej na zaufaniu pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi, niezależne sądownictwo i specyficzne rozwiązania proceduralne.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/20812 Sprostowanie orzeczenia w polskim, słowackim i czeskim postępowaniu sądowoadministracyjnym 2021-01-05T19:00:14+00:00 Agnieszka Ziółkowska agnieszkaz1805@interia.pl <p>Orzeczenia (wyroki i postanowienia) wydawane w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą być dotknięte wadami nieistotnymi, niewpływającymi na ich byt prawnych, ale wymagającymi ich usunięcia. Wystąpienie w orzeczeniu niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek otwiera drogę do zastosowania (z urzędu lub na wniosek) środka rektyfikacyjnego w postaci sprostowania. Ta instytucja procesowa występuje zarówno w polskim postępowaniu sądowoadministracyjnym (art.156§ 1 p.p.s.a.), słowackim (§ 143 zd.1 s.s.p.), jak i czeskim (§ 54 ust. 4 zd.1 s.ř.s.). Pomimo różnic, odnoszących się przede wszystkim do skutków jej zastosowania, w każdej z omawianych procedur stanowi wyjątek od autoprekluzji i służy eliminacji wadliwości niemerytorycznej orzeczenia, co leży zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i strony postępowania.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/23155 O właściwościach utworu audiowizualnego „jako całości” 2021-01-05T19:00:37+00:00 Dorota Sokołowska dorota.sokolowska@usz.edu.pl <p>Jednym z kontrowersyjnych zagadnień w prawie autorskim jest pojmowanie utworu audiowizualnego. Część orzecznictwa i doktryny stoi na stanowisku, że utwór audiowizualny stanowi całość, jest jednym utworem, a nie zbiorem różnych utworów tzw. „wkładowych”. W artykule prezentowana jest teza o zachowaniu status quo przez utwory wkładowe, zwłaszcza z perspektywy art. 70 ust. 2.1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26112 The cooperation between the African Union and the European Union in the field of migration and collective security as an absolute imperative 2021-01-05T19:01:07+00:00 Boubacar Sidi Diallo diallo@amu.edu.pl <p>At a time when Africa is strengthening its attractiveness, acquiring its own story and arousing the interest of new partners, and when Europe is going through an important economic and institutional crisis, what can the new bases for cooperation between the European Union and the African Union be? The Abidjan summit in November 2017 offered an opportunity to reflect on the achievements of bi-regional cooperation between Africa and Europe in the field of migration, peace and security. It emphasized the priority of education, support for sustainable and inclusive development, and multi-sector cooperation, stating that all of them be carried out within the framework of horizontal cooperation favouring reciprocal Africa-European Union contributions. However, one must be aware of the constraints, weighing on both partners, which hinder implementation of the agreed strategies.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26114 O przypisywaniu sprawstwa czynu zabronionego w przypadku typów formalnych i typów znamiennych skutkiem w sensie statycznym 2021-01-05T19:01:36+00:00 Szymon Tarapata szymon.tarapata@uj.edu.pl <p>Celem artykułu jest ustalenie treści przesłanek przypisania sprawstwa przestępstw formalnych i skutkowych w sensie statycznym. W tekście wykazano, że badając sprawstwo typów formalnych i skutkowych statycznych, można używać szereg elementów stosowanych w procesie tzw. obiektywnego przypisania skutku w sensie dynamicznym. Podkreślono również, że w obrębie czynów formalnych i skutkowych w sensie statycznym można odnaleźć swoiste odpowiedniki tzw. negatywnych przesłanek przypisania skutku ujmowanego dynamicznie.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26116 O potrzebie istnienia surowości kary jako samoistnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania. Rozważania i wnioski na tle wykładni art. 258 § 2 k.p.k. 2021-01-05T19:02:02+00:00 Jan Kluza jan.kluza@hotmail.com <p>Artykuł 258 § 2 k.p.k. przewiduje, że tymczasowe aresztowanie może być stosowane w przypadku zarzucenia oskarżonemu popełnienia zbrodni lub występku, którego górna granica zagrożenia wynosi co najmniej 8 lat. Przepis ten budził liczne kontrowersje co do tego, czy może stanowić samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania bez zaistnienia pozostałych przesłanek szczególnych stosowania tego środka, co doprowadziło do wydania przez Sąd Najwyższy uchwały, w której stwierdził on, że przepis ten może być samodzielną podstawą stosowania tymczasowego aresztowania. Nie wyeliminowało to jednak wątpliwości co do tego przepisu, co doprowadziło z kolei do kontroli jego zgodności z Konstytucją. Autor stoi na stanowisku, że wbrew licznej krytyce tego przepisu, jego funkcjonowanie jest uzasadnione, jednakże słuszne jest wskazanie, że wymaga on interwencji ustawodawcy, która wymusiłaby na sądzie orzekającym w przedmiocie wniosku o tymczasowe aresztowanie wskazanie <em>in concreto </em>czynników uzasadniających zastosowanie tego środka.</p> 2020-12-30T17:01:51+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26117 Z problematyki odpowiedzialności karnej intraneusa za niewykonawcze formy współdziałania przestępnego (uwagi na tle przestępstwa dzieciobójstwa) 2021-01-05T19:02:29+00:00 Kamil Siwek kamil.siwek@amu.edu.pl <p>Przedmiotem opracowania jest wysoce sporne w literaturze z zakresu prawa karnego zagadnienie związane z karnoprawną oceną czynu intraneusa za niewykonawcze formy współdziałania przestępnego. Rozważania prowadzone są w kontekście przestępstwa dzieciobójstwa określonego w art. 149 k.k. W wyniku poprowadzonych rozważań autor ustala, iż w języku prawnym Kodeksu karnego dany typ czynu zabronionego określony w części szczególnej k.k. bądź ustawy karnej pozakodeksowej, swoje odniesienie ma zawsze do wszystkich form popełnienia czyn zabronionego w ujęciu rozdziału II k.k., a więc form wykonawczych, niewykonawczych, a także form stadialnych.</p> 2020-12-30T17:12:59+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/23169 Finansyzacja jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie miast metropolitarnych w Polsce 2021-01-05T19:02:57+00:00 Aleksandra Ostrowska aleksandra.ostrowska@uwm.edu.pl Anna Wichowska anna.wichowska@uwm.edu.pl <p>W artykule podjęto problem procesu finansyzacji jednostek samorządu terytorialnego. W pierwszej kolejności dokonano charakterystyki tego zjawiska, następnie przedstawiono propozycję jego pomiaru wykorzystującą analizę struktury aktywów i pasywów bilansu oraz zadłużenia miast metropolitalnych w latach 2007–2017. Wyniki badań prowadzą do niejednoznacznych wniosków. W początkowych latach okresu badawczego zaobserwowano rosnące wskaźniki finansyzacji aktywów i pasywów, jak i wzrost zadłużenia, co wskazywało na przejawy kryzysu finansowego. W drugiej części okresu badawczego wartości badanych wskaźników charakteryzujących zadłużenie miast metropolitalnych zmalały, ale wskaźniki finansyzacji aktywów oraz pasywów nieznacznie wzrosły. Ostateczna ocena tych tendencji będzie możliwa w dłużej perspektywie czasu i wymagała będzie uwzględniania także innych, niemierzalnych czynników, takich jak: polityka finansowa miast, stanowione prawo lub jakość usług publicznych świadczonych przez samorządy miejskie.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/22259 Financial technologies in personal financial planning: robo-advice vs. human-advice 2021-01-05T19:03:27+00:00 Krzysztof Waliszewski krzysztof.waliszewski@ue.poznan.pl Anna Warchlewska anna.warchlewska@ue.poznan.pl <p>The paper presents the essence of financial technologies in personal financial planning, especially robo-advice. The main aim of the paper is to describe the presumptions for the development of robo-advice. An analysis of robo-advice on personal finance management was made. The analysis was based on a review of the subject literature, and on primary and secondary research. Particular attention was paid to the intensification of activities in the implementation of modern solutions and tools supporting the management of personal finances and the gradual development of robo-advisors. Modern solutions are still struggling with great distrust on the part of their current and potential customers, and the development of modern technologies in liquidity and asset management still requires a human factor.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26119 Ciągłość prawna wskaźników referencyjnych stopy procentowej 2021-01-05T19:03:51+00:00 Michał Kruszka m.kruszka@vistual.edu.pl <p>Rozwój rynków finansowych w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wskazał na bardzo ważną rolę finansowych wskaźników referencyjnych, które są wykorzystywane jako bazowa wycena instrumentów finansowych lub do określenia płatności odsetkowych. Po światowym kryzysie finansowym pojawiły się jednak zarzuty, że wskaźniki referencyjne stóp procentowych podlegały manipulacjom. Zaobserwowano również znaczny spadek wartości i znaczenia niezabezpieczonych transakcji międzybankowych. Oba czynniki obniżyły wiarygodność stosowanych dotychczas wskaźników referencyjnych stóp procentowych. Ze względu na odpowiedzialność za stabilność finansową, Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły w 2016 r. rozporządzenie w sprawie wskaźników referencyjnych (BMR). Głównym celem niniejszego artykułu jest weryfikacja hipotezy przeprowadzenia istotnej zmiany, której wystąpienie może zagrażać prawnej ciągłości wskaźników referencyjnych stóp procentowych. Głównym przedmiotem analizy były modyfikacje metody opracowywania EURIBOR i LIBOR. Wyniki analizy wykazały, że nowa metoda kaskadowa, która wykorzystuje odpowiednio wyspecyfikowane dane o transakcjach międzybankowych, informacje opisujące dane pochodzące z transakcji na rynkach powiązanych oraz weryfikowalną ocenę ekspercką, stanowi wyłącznie ewolucję metody opartej na kwotowaniach. Oznacza to, że administratorzy nie zmienili rynku, którego pomiar jest celem wskaźników referencyjnych stóp procentowych i nie ma podstaw do diagnozowania ryzyka dla prawnej ciągłości EURIBOR i LIBOR.</p> 2020-12-30T17:41:39+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26120 Pomiędzy data science a performansem. O niektórych wyzwaniach stojących przed współczesną socjologią 2021-01-05T19:04:16+00:00 Krzysztof Pietrowicz krzysztof.pietrowicz@umk.pl <p>Artykuł jest próbą opisania stanu współczesnej socjologii i jednego z wyzwań stojących przed naszą dyscypliną. Wyzwaniem tym jest pojawienie się <em>data science</em>: tj. podejścia, które w systematyczny, ilościowy sposób zajmuje się analizą gromadzonych cyfrowo nieustrukturyzowanych danych, dotyczących zachowań ludzi. Co ważne, analizy <em>data science</em> nie korzystają z dorobku socjologii ani w odniesieniu do tradycji teoretycznej, ani w odniesieniu do metod badawczych. Zastępują jednak socjologię (i inne nauki społeczne) poza światem akademickim. Tekst próbuje pokazać, czym <em>data science</em> różni się od innych, wcześniejszych wyzwań, przed którymi stała socjologia.</p> 2020-12-30T17:50:01+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26121 Co dalej z socjologią? Między autonomią, służebnością a scenariuszem znikania 2021-01-05T19:04:41+00:00 Rafał Drozdowski rafal.drozdowski@amu.edu.pl <p>Artykuł jest próbą diagnozy kondycji współczesnej socjologii (jej słabości, ale także jej potencjalnych atutów) na podstawie analizy jej języka, która pozwoliła sformułować kilka scenariuszy dotyczących dalszych losów socjologii. Dwa z nich (scenariusz literaturyzacji socjologii oraz scenariusz jej stopniowego zrastania się z naukami o złożoności) wydają się równoznaczne ze stopniową samolikwidacją socjologii. Kolejny – scjentyzacja socjologii i podporządkowanie jej znacznie bardziej restrykcyjnym niż do tej pory reżimom terminologicznymi i metodologicznym jawi się jako scenariusz praktycznie nierealny – biorąc pod uwagę historię socjologii i jej teoretyczno-metodologiczny pluralizm. Trzy ostatnie zasygnalizowane w artykule scenariusze: scenariusz socjologii rozwijającej się jako <em>par excellence</em> socjologiczna teoria złożoności, scenariusz socjologii opartej na śladach zastanych oraz scenariusz socjologii animacyjno-interwencyjnej, oznaczają wprawdzie, że będzie zmuszona radykalnie się zmienić, lecz równocześnie w największym stopniu prolongują jej szanse na przetrwanie jako dyscypliny naukowej.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/26122 Why are the Raelians and other new religious movements not considered ‘religions’ in Poland? A comparative analysis of the definitions of religion used by the Supreme Administrative Court in the sociological context 2021-01-05T19:05:21+00:00 Maciej Krzywosz maciej@uwb.edu.pl <p>In 1980, in Poland, there were about 30 religious minorities. The socio-political transformation changed the religious landscape dramatically. In 1999, there were already 155. Not all new religions, however, were registered. In the case of The Church of Miracles, The Raelians, and The Order of Initiated Knighthood, registration was refused. The Ministry of the Interior and the Supreme Administrative Court decided that they did not fulfil the requirements of a “religion”. The purpose of this article is to examine, from a sociological perspective, the definitions of religion used by the court, by which the above new religious movements were not recognised as religions. The analysis shows that the court and administration ruled on the basis of substantial definitions of religion, reducing religion to believing in God or the sacred. Furthermore, the article presents the socio-cultural reasons behind the choice of such definitions, and reviews the scholarly debate on the issue.</p> 2020-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2020 RPEiS