Przychody pozabudżetowe a limit zadłużenia w jednostkach samorządu terytorialnego w Wielkopolsce - Białek-Jaworska, Anna; Jaworski, Robert; Wachowiak, Artur (Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 2022)
Celem artykułu jest ocena, czy rozmiar działalności pozabudżetowej jednostek samorządu terytorialnego prowadzonej przez spółki komunalne (MOCs) zależy od zadłużenia gminy i niwykorzystanej zdolności zadłużeniowej. Fiskalna reguła zadłużeniowa ogranicza zdolność zadłużeniową gminy w oparciu o indywidualny wskaźnik jej zadłużenia. Innymi słowy, w artykule podjęto próbę ustalenia, czy i w jakim stopniu wielkość finansowania pozabudżetowego poprzez opłaty za lokalne usługi publiczne świadczone przez spółki komunalne zależy od sytuacji finansowej gminy. Wykorzystano dane panelowe 89 gmin województwa wielkopolskiego pochodzące ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych, sprawozdań o nadwyżce/deficycie gmin za 2018 r., Banku Danych Lokalnych oraz informacje o strukturze własnościowej MOCs i wielkości ich przychodów z bazy Orbis. Modele zostały oszacowane uogólnioną metodą momentów (GMM) na łącznej próbie wszystkich gmin posiadających spółki komunalne w województwie wielkopolskim. Wykazano, że gminy przesuwały działalność poza budżet w odpowiedzi na ograniczenia limitu zadłużenia fiskalnego obowiązujące od 2014 r. oraz w latach wyborczych. Co więcej, struktura i wielkość działalności budżetowej są związane z relatywnymi kosztami alternatywnymi lokalnych usług publicznych. Wynika to z faktu, że rosnące stawki opłat komunalnych generują niższe koszty polityczne niż podwyższanie podatków czy opłat lokalnych. Tym samym pokazano, że wprowadzona w 2014 r. reguła zadłużeniowa zwiększa skalę przesuwania wydatków poza budżet za pomocą spółek komunalnych w Wielkopolsce.