Zmiany rozkładu przestrzennego i udziału dużych wsi w strukturze sieci osadniczej Polski w XIX–XXI w. - Perdał, Robert (Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 2024)
W pracy podjęto rozważania dotyczące zmian w rozmieszczeniu przestrzennym i udziału dużych wsi w sieci osadniczej Polski od końca XIX w. do lat 20. XXI w. W analizie uwzględniono siedem momentów czasowych, w których odbywały się spisy ludności i dla których dostępne są dane na poziomie miejscowości, tj. lata około 1900, 1921/1925, 1970, 1988, 2002, 2011, 2021. Przedmiotem pracy są duże wsie, które w roku spisowym charakteryzowały się liczbą ludności równą lub wyższą 2000 osób. Procedura badawcza obejmuje analizę zmian rozkładu przestrzennego dużych wsi w układzie obecnych województw oraz analizę zmiany liczby i udziału liczby ludności mieszkającej w dużych wsiach względem ludności miejskiej i ludności ogółem. Uzyskane wyniki wskazują na przyrost liczby dużych wsi od końca XIX w. do początku XXI w. z około 420 do nieco ponad 900 oraz liczby ludności w nich mieszkających z nieco ponad 1,5 mln do blisko 3 mln osób. W rozkładzie przestrzennym wyraźna koncentracja tego typu jednostek osadniczych występowała i występuje w południowej Polsce (województwa śląskie, małopolskie, podkarpackie), a największy przyrost liczby dużych wsi i ich mieszkańców zaobserwowano w regionach z największymi aglomeracjami miejskimi (mazowieckie, wielkopolskie, pomorskie).