https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/issue/feed Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna 2020-09-21T13:18:35+00:00 Monika Herodowicz biulreg@amu.edu.pl Open Journal Systems <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br>Czasopismo stwarza możliwość prezentacji wyników najnowszych badań, wymiany poglądów oraz prezentacji doświadczeń z zakresu szeroko rozumianej polityki rozwoju, zarówno w kontekście uwarunkowań teoretycznych procesów rozwojowych, jak również podejmowanej interwencji publicznej. Stanowi ono ważne źródło informacji na temat aktualnych problemów teoretycznych rozwoju regionalnego i polityki regionalnej oraz zapewnia możliwość zapoznania się z doświadczeniami praktycznymi, jakie wynikają z budowania nowego modelu polskiej polityki regionalnej. Dystrybucja obejmuje biblioteki ośrodków akademickich w Polsce, które prowadzą badania i dydaktykę o zbliżonym zakresie merytorycznym. Obowiązkowy egzemplarz trafia również do Urzędów Marszałkowskich wszystkich województw. Redakcja przestrzega zasady wydania 4 numerów rocznie, w nakładzie 150 egzemplarzy drukowanych, z możliwością publikacji dodatkowych numerów specjalnych.</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="/index.php/rrpr/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rrpr/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="/index.php/rrpr/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p>INDEX COPERNICUS INTERNATIONAL; CEEOL; ERIH Plus; Google Scholar; WorldCat</p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><img src="/public/piotr/ikonki/mnisw_9.png" alt=""><br><br><img src="/public/piotr/ikonki/ic_56_86.png" alt=""></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong>10.14746/rrpr</div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>2353-1428</div> https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24362 Wprowadzenie 2020-09-21T13:18:35+00:00 Paweł Churski chur@amu.edu.pl <p>Przedstawiamy Państwu nr 49 czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” przygotowywanego przez Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest to zbiór dziesięciu artykułów opracowanych przez autorów z ośrodków naukowych z całej Polski w formule varia.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24384 Can it be too close? The impact of the proximity of the Polish-German border on local development in Poland in the process of European integration 2020-09-21T13:18:30+00:00 Wirginia Aksztejn wa.aksztejn@uw.edu.pl Paweł Swianiewicz p.k.swianiewicz@uw.edu.pl Katarzyna Szmigiel-Rawska k.szmigiel@uw.edu.pl <p>The aim of this study was to investigate the dynamics of local development in the Polish-German borderland in the process of European integration. Taking the perspective of the economically weaker partner (Poland) and its inner market, fiscal and socio-economic indicators were used to depict both spatial and time dimension of the phenomenon. The analysis showed that the dynamics of local economy, foreign investment and labour market have been changing with the advancement of debordering process and had a non-linear character. Furthermore, the legal barriers earlier imposed by the state border were replaced by other limitations for the new common market – more socio-economic in nature. As a result the immediate neighbourhood of the border was the first beneficiary of the European integration initiated in the nineties and the first to experience its drawbacks.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24383 Economic policy supporting social well-being. Remarks on the margin of Ludwig Erhard’s book “Prosperity for All” 2020-09-21T13:18:33+00:00 Marcin Łuszczyk m.luszczyk@po.edu.pl <p>The purpose of the article is to present the achievements of Ludwig Erhard in the field of economic policy and his vision of social well-being. Immediately after World War II, Erhard was the main author of Germany’s economic policy. Based on the principles of ordoliberalism, the social market economy became the source of economic success.</p> <p>Under the Constitution, also in Poland the social market economy forms the basis of the economic system. However, it turns out that the actions taken differ significantly from Erhard’s original concept, and sometimes even close to the model of the socialist economic order. The state’s interference in market processes is growing, ad hoc decisions are more and more often made, calculated more to improve the current situation than to ensure lasting prosperity.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24386 Środowiskowa krzywa Kuznetsa: przegląd teoretyczno-metodyczny 2020-09-21T13:18:28+00:00 Natalia Genstwa natalia.genstwa@up.poznan.pl <p>Koncepcja środowiskowej krzywej Kuznetsa (EKC) odnosi się do zależności pomiędzy rozwojem gospodarczym, najczęściej wyrażanym wartością PKB per capita, a degradacją środowiska. Graficzna prezentacja klasycznej postaci krzywej przypomina kształt odwróconej litery „U”. Na kształt krzywej wpływa jednak wiele czynników, stąd powszechna krytyka założenia i próby wykorzystania różnorodnych modeli do weryfikacji zależności. W artykule dokonano przeglądu i analizy współczesnych badań z zakresu weryfikacji koncepcji EKC. Dyskusji poddano przesłanki teoretyczne oraz podejście metodyczne, porównano wykorzystane zmienne objaśniane (stan środowiska) i objaśniające, wielkość próby badawczej, zakres czasowy oraz wyniki badań uzyskane przez badaczy weryfikujących koncepcję EKC. Szczególną uwagę poświęcono możliwości wykorzystania EKC do badań na poziomie regionalnym i lokalnym.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24390 Problemy monitoringu sytuacji społecznej na szczeblu lokalnym wynikające z trudności w jednoznacznym definiowaniu wskaźników 2020-09-21T13:18:26+00:00 Tomasz Michalski tomasz.michalski@ug.edu.pl <p>Wyróżniono pięć grup problemów monitoringu sytuacji społecznej na szczeblu lokalnym, wynikających z: (1) problemów czasowych związanych z dopływem danych; (2) małej częstotliwości lub wyraźnej specyfiki procesu; (3) problemów z delimitacją jednostek przestrzennych; (4) problemów z czynnikiem ludzkim; (5) trudności w jednoznacznym definiowaniu wskaźników. W artykule poddano analizie ostatnią z wymienionych grup, wyodrębniając problemy związane z: (1) zmiennością w czasie definicji lub klasyfikacji; (2) trudnościami w operacjonalizacji pojęć; (3) różnicami w liczeniu wskaźników na różnych szczeblach podziału terytorialnego. Zaproponowano rozwiązania mające zmniejszyć negatywny wpływ tych problemów na jakość danych. Częścią wspólną tych rozwiązań jest konieczność dokładnego podawania definicji wskaźników oraz zmian w klasyfikacjach.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24402 Wpływ procesów globalizacji na zmiany przestrzeni miejskiej Kielc 2020-09-21T13:18:24+00:00 Stanisław Sala ssala@ujk.edu.pl <p>Jednym z głównych czynników warunkujących rozwój współczesnych miast są procesy globalizacji. Z jednej strony coraz silniej wiążą ze sobą tendencje globalne z kwestiami lokalnymi, natomiast z drugiej strony eliminują pewne obszary z głównego nurtu rozwoju. W pracy przedstawiono inicjatywy podjęte w Kielcach pod wpływem tych procesów. We wstępnych rozdziałach omówiono specyfikę transformacji gospodarczej Kielc oraz zmiany w fizjonomii miasta będące konsekwencją usunięcia barier gospodarczych i fizjonomicznych ze światem zewnętrznym, a następnie rozwój: korporacji handlowych, nowoczesnych usług dla biznesu, nowoczesnych powierzchni wystawienniczych i Kieleckiego Parku Technologicznego, będących przykładami glokalizacji.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24497 Terytorializacja polityki rozwoju regionu dolnośląskiego 2020-09-21T13:18:23+00:00 Marek Obrębalski marek.obrebalski@ue.wroc.pl <p>Region dolnośląski charakteryzuje się wieloma dysproporcjami rozwojowymi. Celem artykułu jest nie tylko ich wskazanie, lecz w szczególności przedstawienie możliwości i zakresu terytorialnego ukierunkowania samorządowego instrumentarium polityki rozwoju tegoż regionu. Polityka ta prowadzona m.in. przez samorząd województwa wymaga odpowiedniej wielowymiarowej terytorializacji, a zwłaszcza terytorialnego ukierunkowania strategii rozwoju województwa, terytorialnych dedykacji finansowych instrumentów jej wdrażania i zmian statystycznego podziału województwa na dwa regiony wsparcia. Podejście takie w kontekście nowej perspektywy unijnego programowania 2020+ oczekiwane jest przez władze i administrację samorządową, zwłaszcza regionu sudeckiego.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24498 Przestrzenne aspekty procesu rewitalizacji miast mazurskich a percepcja mieszkańców 2020-09-21T13:18:21+00:00 Łukasz Musiaka lukasz.musiaka@geo.uni.lodz.pl <p>Charakterystyczną cechą morfologii miast mazurskich, oprócz zabytkowej architektury i układów przestrzennych, jest znaczna skala zniszczeń z II wojny światowej oraz spuścizna odbudowy socjalistycznej. Po roku 1989 w nowych realiach społeczno-gospodarczych podjęte zostały działania naprawcze. Głównym celem artykułu, oprócz charakterystyki rewitalizacji i rewaloryzacji miast regionu, jest poznanie opinii ich mieszkańców na temat tych procesów. Do analizy wytypowano sześć miast mazurskich, o różnej skali zniszczeń wojennych, form przebudowy oraz rewitalizacji. Podstawowym materiałem analitycznym są wywiady pogłębione z mieszkańcami. Respondenci pozytywnie oceniają stopniową poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni miejskiej, jednocześnie zwracając uwagę na nieład przestrzenny, skutki okresu socjalizmu oraz współczesne bariery rozwoju.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24499 Partycypacja społeczna w praktyce – schemat postępowania na przykładzie osiedla Maślice (Wrocław) i miasta Międzyborza 2020-09-21T13:18:18+00:00 Anna Kamzol anna.kamzol@uwr.edu.pl Karolina Wrembel karolina.wrembel@uwr.edu.pl <p>Celem pracy jest określenie schematu postępowania w procesie partycypacyjnym dotyczącym gospodarowania przestrzenią. Badania zostały przeprowadzone w dwóch zróżnicowanych obszarach – w małej miejscowości oraz na osiedlu dużego miasta. Kluczowe było zestawienie wiedzy teoretycznej na temat partycypacji społecznej z jej wdrażaniem w praktyce w różnego rodzaju obszarach. Do opracowania schematu postępowania wykorzystano głównie program partycypacji opracowany przez Pawłowską oraz model poczwórnej helisy. Proces badawczy oparto na metodologii PAR (badania partycypacyjne w działaniu). Natomiast weryfikacja przyjętych założeń miała miejsce podczas bezpośredniego kontaktu grupy badawczej ze społecznością lokalną oraz obserwacji<br>jej zaangażowania w poszczególne etapy procesu partycypacji. W opisywanym badaniu skoncentrowano się przede wszystkim na włączeniu społeczności lokalnej na etapie opiniotwórczym i decyzyjnym. Szczególne znaczenie w pracach badawczych o charakterze społecznym miały opinie na temat przestrzeni oraz funkcjonalności otoczenia wyrażane przez badanych. Przeprowadzona analiza jest próbą usystematyzowania działań w celu wypracowania praktycznego podejścia do współpracy z mieszkańcami w działaniach planistycznych.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24558 Kreowanie przestrzeni sąsiedzkich w obszarach rewitalizacji na przykładzie Włocławka 2020-09-21T13:18:17+00:00 Edyta Masierek edyta.masierek@geo.uni.lodz.pl Alicja Szajerska edyta.masierek@geo.uni.lodz.pl <p>Artykuł zwraca uwagę na potrzebę tworzenia przestrzeni sąsiedzkich na obszarach rewitalizacji jako miejsc integracji i aktywności lokalnej społeczności. Przedstawia aktualne podejście do rewitalizacji w Polsce i sposobu wyznaczania terenów zdegradowanych. Wskazuje cechy przestrzeni sąsiedzkich. Prezentuje na przykładzie Włocławka, w jaki sposób można przygotować koncepcje zagospodarowania przestrzeni znajdujących się w gęstej zabudowie śródmiejskiej, tak aby były one przystosowane do potrzeb użytkowników, stwarzały okazję do nawiązywania relacji sąsiedzkich i jednocześnie wspomagały proces wychodzenia obszaru rewitalizacji z kryzysu. Artykuł może stanowić inspirację dla samorządów realizujących programy rewitalizacji.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24560 Nowe lokalne ruchy społeczne a kapitał polityczny 2020-09-21T13:18:15+00:00 Sławomir Kantyka slawomir.kantyka@ue.katowice.pl Zbigniew Kantyka zbigniew.kantyka@us.edu.pl <p>Doświadczenia wielu państw wysoko rozwiniętych dowodzą, że tzw. nowe ruchy społeczne mogą odegrać ważną rolę w nagłaśnianiu spraw, które mają zasadnicze znaczenie dla poprawy życia mieszkańców osiedli, dzielnic, miast, a nawet całych regionów. W polskich warunkach ruchy te mogą mieć istotny wpływ na budowanie demokracji lokalnej, szczególnie w okresie spadku zaufania do partii i dezintegracji struktur politycznych. W coraz większym stopniu aktywność społeczności lokalnych widoczna w ruchach społecznych (np. ruchach miejskich) jest istotnym wkładem w budowanie kapitału społecznego, ale nie przekłada się to na zmianę kierunków rozwoju lokalnego, które są wyznaczane przez polityczne preferencje nie o lokalnym, ale ogólnokrajowym charakterze. Udział ruchów społecznych w procesach współzarządzania jednostkami samorządu terytorialnego, zwłaszcza w miastach, jest coraz większy. Jednak istotną barierą w ich działaniu jest brak zdolności do budowania kapitału politycznego, będącego podstawą do dokonywania zmian w społecznym i politycznym otoczeniu. W artykule przedstawione zostały czynniki decydujące o poziomie kapitału politycznego, właściwości nowych ruchów społecznych oraz znaczenie realizowanych przez nie wartości i celów, struktury, metod działania, świadomości uczestników i obowiązujących rozwiązań instytucjonalno-prawnych dla możliwości osiągania celów praktycznych (lepsze życie wspólnoty) i wartości symbolicznych (pogłębianie demokracji).</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24561 Kurczenie się (shrinkage) starych miast przemysłowych i przeciwdziałanie jego negatywnym skutkom 2020-09-21T10:25:21+00:00 Emilia Jaroszewska emiliagp@amu.edu.pl <p>Przemysł, który przez dziesięciolecia był siłą napędową gospodarki i wzrostu ludnościowego wielu miast, stał się w późniejszym czasie źródłem ich problemów. Kryzys działalności tworzących bazę ekonomiczną starych miast przemysłowych (zwłaszcza tradycyjnego przemysłu), wywołany przez proces dezindustrializacji, a w krajach postsocjalistycznych dodatkowo przez „szok” transformacji gospodarczej, spowodował długotrwałe i niekorzystne zmiany w wielu aspektach. Konsekwencją tych zmian jest proces kurczenia się, który wydaje się jednym z najbardziej istotnych wyzwań współczesnego rozwoju miast, zarówno w wymiarze naukowo-badawczym, jak i praktyczno-decyzyjnym. Podstawowym problemem badawczym będącym przedmiotem prezentowanej monografii jest wieloaspektowy proces kurczenia się starych miast przemysłowych i przeciwdziałanie jego negatywnym skutkom. W książce przedstawiono najważniejsze koncepcje teoretyczne wyjaśniające istotę procesów regresywnych dotykających miasta i wpływających na ich kurczenie się. Przeprowadzono identyfikację oraz analizę skali, przyczyn i skutków procesu kurczenia się w kontekście międzynarodowym, krajowym i lokalnym oraz podjęto próbę wyjaśnienia mechanizmu tego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu lokalnego na przykładzie starego miasta przemysłowego – Wałbrzycha. Dokonano także analizy różnych strategii przeciwdziałania negatywnym skutkom kurczenia się w wybranych europejskich i amerykańskich starych miastach przemysłowych.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c) https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/24562 Lokalne strefy aktywności gospodarczej w procesie rozwoju obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego 2020-09-21T10:35:01+00:00 Bartosz Wojtyra bwojtyra@amu.edu.pl <p>Książka stanowi podsumowanie badań autora na temat lokalnych stref aktywności gospodarczej. Głównym celem zrealizowanym w pracy było określenie ich wpływu na rozwój społeczno-gospodarczy, w tym wielofunkcyjność i zagospodarowanie przestrzenne obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego, z punktu widzenia samorządów gminnych. W monografii przedstawiono uwarunkowania i zasady tworzenia oraz funkcjonowania lokalnych stref aktywności gospodarczej, a także ich autorską klasyfikację. Ponadto oceniono związek pomiędzy lokalizacją stref aktywności gospodarczej i atrakcyjnością inwestycyjną gmin, rentą położenia oraz typologią obszarów wiejskich. Stwierdzono także m.in. istotne oddziaływanie stref na wzrost liczby pracujących. Podsumowaniem pracy jest model ex post funkcjonowania lokalnych stref aktywności gospodarczej na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego oraz rekomendacje sformułowane dla samorządów terytorialnych w zakresie tworzenia tego typu zorganizowanych terenów inwestycyjnych.</p> 2020-03-19T00:00:00+00:00 Copyright (c)