Studia Europaea Gnesnensia to czasopismo o zasięgu lokalnym, narodowym i międzynarodowym. Tematyka poruszana na jego łamach koncentruje się wokół szeroko rozumianej kultury europejskiej bez ograniczeń chronologicznych i problemowych. Obszary badawcze poruszane w tekstach publikowanych w czasopiśmie Studia Europaea Gnesnensia można zawrzeć w następujących słowach-kluczach: korzenie Europy, historia i kultura Europy, tożsamość Europy, idea Europy. Głównym celem czasopisma jest rzetelna debata nad szeroko rozumianą kulturą europejską. Od 2021 roku czasopismo jest rocznikiem (publikujemy jeden numer w ciągu roku). Artykuły, artykuły recenzyjne, recenzje i polemiki publikowane na łamach naszego czasopisma obejmują takie dyscypliny naukowe jak: historia, historia sztuki, archeologia, architektura i urbanistyka, filozofia, językoznawstwo, etnologia, kulturoznawstwo, religioznawstwo, literaturoznawstwo, nauko o mediach, nauki o poznaniu i komunikacji, nauki o polityce, prawo. Publikujemy teksty w językach polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, włoskim i hiszpańskim. prof. UAM dr hab. Mateusz Jaeger Dyrektor Instytutu Kultury Europejskiej UAM Polityka otwartego dostępu Czasopismo zapewnia natychmiastowy, otwarty dostęp do wszystkich swoich treści zgodnie z zasadą, że badania swobodnie dostępne zwiększają i przyśpieszają globalny rozwój nauki i wymianę wiedzy. Redakcja zachęca autorów do zamieszczania opublikowanych w czasopiśmie artykułów (po recenzji lub ostatecznej wersji wydawcy) w otwartych repozytoriach z podaniem linku do utworu ze strony czasopisma oraz numeru DOI artykułu. POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA AKTUALNY NUMER ARCHIWUM INDEKSOWANE W: CEJSH; ERIH PLUS; INDEX COPERNICUS; Google Scholar; WorldCat; <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">THE KEEPERS; <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">ROAD; CROSSREF; OPENALEX; <a href="https://ezb.ur.de/searchres.phtml?altcha=eyJhbGdvcml0aG0iOiJTSEEtMjU2IiwiY2hhbGxlbmdlIjoiMDkxZDFlY2ZiNzNlMmY4NjI5YWIxM2Q4MTg1YTgwMGY2NGY5MWIyMmNlZmFiYzYwZDJkMThjZGMwMTE0MzQwYSIsIm51bWJlciI6NzQzNiwic2FsdCI6IklXcmNxM1p3bU0%2FZXhwaXJlcz0xNzUwMDc2MzQ0Iiwic2lnbmF0dXJlIjoiYjAyNzg0YTg0ODA1Y2EyZTQ0NDliNGI4MzVhNjUyMzY2MjdmZTQ1NzlkOGRhYmQ5ZjhkMjgyMGY1ZjdmOTRlMyIsInRvb2siOjM0NX0%3D&lang=en&jq_type1=IS&jq_term1=2720-7145">EZB WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: Ministerstwo Edukacji i Nauki (2023): 20 punktów DOI: 10.14746/seg ISSN: 2082-5951 E-ISSN 2720-7145 LICENCJA: Artykuły publikowane w czasopiśmie Studia Europaea Gnesnensia dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe. WYDAWCA: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydawnictwo Naukowe UAM
Recenzja książki: Mary Louise Pratt, Imperialne spojrzenie. Pisarstwo podróżnicze a transkulturacja, Wyd. Universitas, Kraków 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Filip Kubiaczyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Dominique Moïsi, Geopolityka emocji. Jak kultury strachu, upokorzenia, nadziei przeobrażają świat, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012
Między rozumieniem a interpretacją, albo historia Hiszpanii w oczach Francuza
Recenzja książki: Joseph Pérez, Entender la historia de España, La Esfera de los Libros, Madrid 2011
Magnateria i duchowieństwo u progu Oświecenia. Między tradycyjnymi formami patronatu a pogłębianiem więzi klientalnych
Recenzja książki: Karolina Stojek-Sawicka, Duchowieństwo katolickie w życiu Radziwiłłów nieświeskich w XVIII wieku, Adam Marszałek, Wrocław 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Andrea Mariani https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Atlas personifikacji żeńskich, męskich i geograficznych na imperialnych monetach rzymskich
Recenzja książki: Franziska Schmidt-Dick, Typenatlas der römischen Reichsprägung von Augustus bis Aemilianus. Erster Band: Weibliche Darstellungen. (Veröffentlichungen derNumismatischen Kommission 38 = Denkschriften der Philosophisch-Historische Klasse derÖsterreichischen Akademie der Wissenschaften, 309 = Numismatische Zeitschrift, herausgegeben vonder Österreichischen Numismatischen Gesellschaft, 110), Wien 2002; Franziska Schmidt-Dick, Typenatlas der römischen Reichsprägung von Augustus bis Aemilianus. Zweiter Band: Geographische und männliche Darstellungen (Veröffentlichungen der Numismatischen Kommission 55 = Denkschriften der Philosophisch--Historische Klasse der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 428), Wien 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Katarzyna Balbuza https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
W co wierzyli Prasłowianie, czyli manowce komparatystyki albo opowieść Jakuba Zieliny oparta na źródłach historycznych i etnograficznyc
Recenzja książki: Jakub Zielina, Wierzenia Prasłowian, Wydawnictwo Petrus, Kraków 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Dariusz Spychała https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Helleńska literatura i sztuka — dwie różne historie?
Recenzja książki: Robin Osborne, The History Written on the Classical Greek Body, Cambridge University Press, Cambridge 201
Prawa autorskie (c) 2012 Lucyna Kostuch https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Erich S. Gruen, Rethinking the Other in Antiquity, Princeton University Press, Princeton 2011
Uwagi o polemikach. Na marginesie dyskusji nad pochodzeniem Anonima Galla,
Recenzja książki: Jarosław Wenta, Kronika tzw. Galla. Historyczne (monastyczne i genealogiczne) oraz geograficzne konteksty powstania, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 201
Prawa autorskie (c) 2012 Edward Skibiński https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Tonio Hölscher, Sztuka rzymska: język obrazowy jako system semantyczny, przeł. L. Olszewski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Monika Owsianna (Kubiaczyk) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Sarah B. Pomeroy, Stanley M. Burstein, Walter Donlan, Jennifer Tolbert Roberts, Starożytna Grecja. Historia polityczna, społeczna i kulturalna, z ang. przeł. O. Dragouni, Książka i Wiedza, Warszawa 2010
Prawa autorskie (c) 2012 Mariusz Ciesielski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Krzysztof Amielańczyk, Lex Cornelia de sicariis et veneficis. Ustawa Korneliusza Sulli przeciwko nożownikom i trucicielom 81 r. p.n.e., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011.
Prawa autorskie (c) 2012 Paulina Lampkowska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Rzymska polityka dynastyczna w okresie w okresie dynastii julijsko-klaudyjskiej
Recenzja książki: Wojciech Boruch, Studies in the History of the Julio-Claudian Dynasty, Adam Marszałek, Toruń 2010
Prawa autorskie (c) 2012 Krzysztof Królczyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Recenzja książki: Karol Kłodziński, Sekretarze ab epistulis i a libellis w kancelarii cesarzy od Augusta do Hadriana. Studium historyczno-prawne, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Sebastian Ruciński https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Pięćdziesiąt lat polskich badań archeologicznych w Novae
Recenzja książki: T. Derda, P. Dyczek, J. Kolendo (red.), Novae: Legionary Fortress and Late Antique Town, I: A Companion on the Study of Novae, Wydawnictwo Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW, Warsaw 2008 [2009]
Prawa autorskie (c) 2012 Michał Duch https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Lukiana z Samosat traktat „Jak należy pisać historię” i jego znajomość w pismach dotyczących refleksji historiograficznej w dawnej Polsce
The article contains a short presentation of the treatise entitled How to write history. The hand which wrote it was Lucian of Samosata’s, a Greek rhetor and sophist (2nd cent.). It is the sole treatise concerning methodology of history that the antiquity left us. Knowledge of the text is also transparent in the writings of authors who created on the territory of the Polish “Republic of the Gentry” in the 16th and 17th cent., and who were keen on historiographic reflection, such as Stanisław Iłowski, Jan Firlej of Dąbrowica, Bartłomiej Keckermann and Szymon Starowolski.
Prawa autorskie (c) 2012 Ignacy Lewandowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Wzory zachowania społecznego w polskojęzycznym kaznodziejstwie jezuickim. Między ideałem wspólnoty chrześcijańskiej a sarmatyzmem oświeconym
Niniejszy artykuł omawia wzory zachowania społecznego propagowane przez jezuickich kaznodziejów prowincji polskiej i litewskiej w połowie XVIII stulecia. W świetle wybranych kazań wyłaniają się zarówno ścisłe związki intelektualne z zachodnimi autorami traktatów teologicznych, jak też bezpośrednie nawiązania do obyczajów szlachty i pozostałych warstw społecznych w Rzeczypospolitej doby staropolskiej. Specyfika badanych kaznodziejów polega na próbie adaptacji wzorca pobożności sformułowanego w potrydenckim Kościele katolickim do realiów społeczeństwa polsko-litewskiego.
Problemy badań tożsamości narodowej Łemków w historiografii: polityczna tendencyjność i oceny naukowe
W artykule tym autorzy podejmują próbę prześledzenia naukowych osiągnięć polskich, słowackich i ukraińskich badaczy w zakresie badań nad tożsamością narodową Łemków. Pewną nowością w tym względzie jest ujęcie całości historiografii poświęconej Łemkowszczyźnie - jako integralnemu regionowi historyczno-etnograficznemu, co ma swoje uzasadnienie naukowe i metodologiczne. Uwaga skupia się na specyficznej periodyzacji, która pozwala wyodrębnić określone stadia w historiografii Łemkowszczyzny. W tym kontekście, szczególnie wartościowe są badania ostatniego ćwierćwiecza XIX i początku XX stulecia. W okresie tym powstało wiele prac, które do czasów współczesnych nie straciły na wartości. Podkreślano już, że najbardziej płodny okres, który zapoczątkował obiektywne badania tego tematu w Polsce i na Słowacji, a także na Ukrainie, to wczesne lata 90. XX w. Niewątpliwie przyczyniło się do tego nasilenie nastrojów demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Szczególną uwagę poświęca się analizie historiografii polskiej. Autorzy podkreślają jednocześnie, że ukraińscy badacze rzadko zajmują się Łemkowszczyzną, w związku z czym publikacji naukowych na ten temat mamy niewiele. Konkluzja artykułu jest następująca: brakuje wyczerpujących studiów etnologi­cznych historycznego i etnograficznego regionu Łemkowszczyzny. Studia takie powinny zdefiniować cechy tworzenia i utrwalania tożsamości narodowej Łemków. Podjęcie i opublikowanie obszernych i złożonych badań historycznych i etnologicznych mogłoby zanegować funkcjonujące stronnicze interpretacje w tej kwestii.
Prawa autorskie (c) 2012 Orest Krasiwski, Igor Lyubchyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Theodor Herzl: od Ahasverusa do Baal Teszuwy
Theodor Zeev Benjamin Herzl (1860–1904) był twórcą ideologii syjonistycznej, która w celu przygotowania narodu żydowskiego do masowej migracji do Ziemi Obiecanej i stworzenia tam państwa w pełni wykorzystywała dostępne środki obrazowe i kulturę wizualną. Stworzono zatem nową ikonosferę syjonistyczną, w której istotne miejsce zajmuje ikonografia Herzla. Postać ta stała się najważniejszą ikoną syjonistyczną, a jejstypizowany wizerunek miał być ucieleśnieniem syjonizmu i wyrażać jego idee. Jednym z takich „ucieleśnień” jest portret Herzla autorstwa Leopolda Pilichowskiego, wykonany w 1908 roku na zlecenie delegatów VII Kongresu Syjonistycznego. Kompozycja ewokuje szereg wytycznych obrazowych, a zestawienie tego portretu z innymi dziełami (A. Nossiga, S. Hirszenberga, G. Dore’a i B. Schatza) pozwala wyłowić ciąg ikonograficzny, odnoszący się do idei Ahaswerusa (Żyda Wiecznego Tułacza). Ahaswerus to dla syjonizmu archetyp tzw. negatywnego wizerunku Żydów getta (typów getta), stanowiących przeszkodę na drodze narodowej mobilizacji i tym samym przedmiot krytyki syjonistycznej. Był elementem ucieleśniającym wygnanie, tułaczkę, dyskryminację, prześladowania, wewnętrzną degenerację, społeczną patologię i dewiację psychiczną, marazm egzystencjalny i karykaturalność fizjonomiczną. Portret Herzla natomiast miał być programowym zaprzeczeniem tych negatywnych przyległości (także wizualnych) i wytyczną dla nowych ideałów syjonistycznych, których odpowiedzią jest Baal Teszuwa — czyli Żyd powracający do Ziemi Obiecanej.
Prawa autorskie (c) 2012 Artur Kamczycki https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Rasizm i przemoc. Wizerunek człowieka skolonizowanego w oczach Frantza Fanona i Enrique Dussela
Kolonializm w sposób szczególny odcisnął swoje piętno na losach świata. Kondycja społeczeństw zamieszkujących dawne kolonie europejskie jest bezpośrednim owocem kontaktu Europa — reszta świata, który, choć w swoich założeniach opierał się na chlubnych przesłankach i szczytnych ideach (cywilizowanie „dzikich”, chrystianizacja, niesienie pomocy), miał także swoją ciemną stronę. Konstytuują ją przede wszystkim dwa fenomeny władzy: rasizm i przemoc. Autor artykułu, analizując prace Frantza Fanona i Enrique Dussela, pokazuje, w jaki sposób Francuzi i Hiszpanie odwołując się do tych dwu kategorii, próbowali zbudować swoje kolonialne społeczeństwa z wszystkimi tego konsekwencjami. Fanon, opisując kolonizację jako fenomen przemocy, jego jądro upatrywał właśnie w rasizmie. Pochodzący z Martyniki pisarz pokazuje, jak kultura europejska rościła sobie prawo do reprezentowania kultur tubylczych w byłych koloniach francuskich, zwłaszcza na Antylach. W tym kontekście autor artykułu położył szczególny nacisk na zbadanie fenomenu dwóch światów - białego i czarnego - według określenia Fanona. Chodzi o mechanizmy, za pomocą których biały człowiek kreował człowieka o czarnym kolorze skóry, powodując, że ten wyrzekając się swojej rasy, chciał zmienić się w „nowego białego”. Autor dowodzi, że Francuzi, kolonizując niejako „poprzez ciało”, doprowadzali do swoistego zawieszenia międzykulturowego między Europejczykiem a tubylcem. Z kolei odwołanie się do prac Dussela pokazuje, że w roku 1492 Ameryka została „zakryta” przez Europę uosabianą wówczas przez Hiszpanów. W ten sposób cały projekt kolonizacji Ameryki został ufundowany na tzw. micie nowoczesności polegającym na uczynieniu z ofiar (ludów prekolumbijskich) winnych, a z oprawców stosujących przemoc (Hiszpanów) niewinnych. Autor analizuje argumenty, które w opinii argentyńskiego filozofa służyły Europejczykom do opisywania i kategoryzowania Nowego Świata (ewangelizacja, idea Ameryki jako utopii Europy, idea wojny sprawiedliwej etc.), a które w większości nie były niczym innym, jak usprawiedliwianiem fenomenu przemocy aplikowanej przez Europejczyków ludom i kulturom nieeuropejskim. W konkluzji autor pokusił się o porównanie hiszpańskiej i francuskiej wizji kolonizacji, zwłaszcza w kontekście zmagania się ze swoją postkolonialnością przez społeczeństwa Ameryki Łacińskiej i francuskojęzycznej części Afryki.
Od alienacji do akceptacji. Antysemityzm - antyjudaizm - antyżydowskość - antysyjonizm
This presentation concerns the problem of the social withdrawal of the Jews in other communities both now and in the past. The life in the diaspora brought about a certain amount of tension conditioned by economic, political, social, moral, national or religious factors. There emerged various attitudes of non-Jews towards the Jews customarily called anti-Semitism, anti-Judaism, anti-Jewishness as well as anti-Zionism. All the aforementioned phenomena have common grounds: such was the price of constructing, protecting, preserving and developing one’s identity in a strange community. There are, however, essential differences between these phenomena and this is usually forgotten. Consequently, any attempt at subsuming all of them under the term ‘anti-Semitism’ is unfounded and unjustifiable. The presentation aims first and foremost at characterising the above phenomena and particularly the differences and similarities between them as this affects their proper understanding and evaluation.
Prawa autorskie (c) 2012 Waldemar Szczerbiński https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Postawa Polski wobec pandemii H1N1 i wiarygodność WHO w kontekście zagrożenia bioterroryzmem
Artykuł przedstawia problem wiarygodności WHO - jednej z najważniejszych organizacji globalnych odpowiedzialnych za informowanie i udzielanie wskazówek oraz rekomendacji wprzypadku zagrożenia epidemiami, pandemiami czy możliwością wystąpienia ataku bioterrorystycznego. W związku z wyjątkową specyfiką zagrożenia bioterroryzmem jest szczególnie istotne, aby tego typu organizacja pozostawała poza wszelkimi podejrzeniami. Niestety podejście do problemu H1N1 z lat 2009–2010 spowodowało ogromny deficyt zaufania do tej organizacji, zarówno wśród społeczeństw, jak i w kręgach rządzących. Komisja Europejska przeprowadziła śledztwo w sprawie zasadności kupowania leków mających tę pandemię powstrzymać. Najważniejsze, co ustaliła, to związki wielu doradców, którzy w tym czasie znaleźli się przy rządzących państwami, z firmami farmaceutycznymi, co bezpośrednio wpływało na podejmowanie decyzji o kupnie przez państwo leków przeciw pandemii. WHO wielokrotnie zalecała kupowanie szczepionek i podawanie ich całym populacjom krajów. Te wszystkie aspekty powodują, że wiarygodność WHO jest dziś na znacznie niższym poziomie niż wcześniej. Dzieje się tak w sytuacji, gdy bioterroryzm uznany został za największe zagrożenie ludzkości w najbliższej przyszłości. Z tej perspektywy stanowisko rządu polskiego, stanowczo sprzeciwiającego się presji zakupów, jest warte szczegółowej analizy. Wydaje się, że decyzja ta była podyktowana nie tylko względami finansowymi, ale przede wszystkim racjonalną oceną sytuacji. Jednocześnie WHO powinna zmienić zasady postępowania w tego typu sytuacjach, stając się podmiotem biorącym odpowiedzialność za rekomendowane rozwiązania, a nie tylko doradzającym.
Prawa autorskie (c) 2012 Maciej Milczanowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
The article deals with the cultural and contextual complexity of the modern and postmodern figure of the cyborg, or rather the human relation to technology. The main problem is the formulation of the scope of the aesthetics of techno-bodies or aesthetic of artificial bodies. it is a contribution to a more extensive problem concerning the aesthetics, condition and possibilities of development of contemporary human who enters more and more intensively and further and further into the postbiological era.
Prawa autorskie (c) 2012 Grażyna Gajewska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
„A jakby tak zboczyć, to co?” Homoerotyzm męskich postaci literackich w wybranych utworach prozaików polskich
The structuralist resignation of drawing on the biography of authors when attempting to analyse their work, which persisted until 1970s, stood in the way of extracting content concealed there, content which thus far had been considered absent. The return to biographism as a research method, permitting to read literary fiction by referring to the facts from writer’s life, became a key which made it possible to discover manifestations of homoerotic fascination in a part of Polish 20th century literature.
Prawa autorskie (c) 2012 Sabina Jadowska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Przekład w baskijskim systemie literackim: przypadek literatury dziecięcej i młodzieżowej tłumaczonej na język baskijski
W niniejszym artykule analizowane są tendencje występujące w obrębie literatury dziecięcej i młodzieżowej przekładanej na język baskijski. Po wstępie dotyczącym Kraju Basków i jego języka oraz ustaleniu celów metodologicznych zbadany został korpus literatury dziecięcej i młodzieżowej tłumaczonej na język baskijski, przy wprowadzeniu podziału na trzy okresy: 1876–1936, 1936–1975 i 1975–2010. autor przyjrzał się funkcjom, jakie pełnią przekładane teksty: przede wszystkim uzupełniają i modernizują baskijską literaturę zanalizował wpływy importowanej literatury na produkcję baskijską: dzięki niej w Kraju Basków pojawiają się nowe gatunki i motywy literackie oraz stosuje się techniki literackie, które dotąd były w zasadzie nieobecne. tekst ukazuje także najwybitniejsze strategie translatorskie: zasady regulujące tłumaczenia, adaptacje stylistyczne, ideologiczno-dydaktyczne i kulturalne.
Prawa autorskie (c) 2012 José Manuel López Gaseni https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
The article presents the ideas of albert camus in the perspective of philosophy of existence. The task is to show, that the work of the writer can be interpreted as a valuable, deeply philosophical point of view on life.
Prawa autorskie (c) 2012 Tomasz Błaszczyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Prawa autorskie (c) 2012 Piotr Jóźwiak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Teodulfa z Orleanu (750/760–821) fascynacja klasykami. Refleksje na kanwie utworu „Versus contra iudices”
Theodulf of Orleansmay easily be called an arch-Christian eulogist of the antique heritage. His legacy is replete with classical influences. The emulation of the antique which may be noticed with the Visigoth scholar was nevertheless in line with the deliberately adopted method stemming from the Augustan programme. The exceptional aptitude of the poet combined with the skill of commanding language to his needs allowed him to create highly diverse and unconstrained literary pieces, where the reader finds combinations of elements taken from classical culture with the articles of faith and piety, occurring without conflict and artificiality but in harmony. “Versus contra iudices” proves that Theodulf was a master at composing anecdotal coincidence of two worlds and simultaneously, two sensitivities as well. Thanks to the gifted Visigoth, myth and classical tradition became something in the way of early medieval philosophia moralis.
Prawa autorskie (c) 2012 Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Antyk w literaturze anglo-normandzkiej w XII wieku
The aim of the article is to present a new phenomenon in medieval culture, namely the appearance of versions of ancient narratives, delivered in old French, in the circles of anglo-norman culture. Their appearance is a response to the need to elevate the prestige of monarchy and introducing new, lay knightly elites into the circles of the higher culture.
Prawa autorskie (c) 2012 Maciej Abramowicz https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Antyk w Kronice Polskiej Anonima tzw. Galla i w Translacji św. Mikołaja tzw. mnicha z Lido jako problem badawczy
In the article, i examine the theoretical and practical possibilities of comparative analysis of Latin medieval texts. Such analysis should enable them to be situated in the context of their contemporary writings and the texts from earlier periods which featured on their literary horizon.
Hektor na Islandii. Historia Trojańska w źródłach staroislandzkich czyli o tym, jak Snorri Sturluson włączył Skandynawów do antycznego dziedzictwa
The paper acquaints Polish readers with how Snorri Sturluson used the Trojan myth in his Edda; developing his version of it in the Prologue and using it as a frame story of Gylfaginning. The paper shows the medieval reception of the Trojan myth (Dictys, Dares), the background of Trojan myth inIceland (Trojumanna saga, Bretta sogur), and medieval strategies of using theTroymyth to demonstrate ancient origins of own nations, which, in emulation of the Romans was done by the Franks and the Britons. Snorri employs this myth for the sake of Scandinavians, developing euhemeristic story about the Æsir showing them as clever people fromTroy. To him it was rather a tool to underline the ancient descent of Scandinavian elites, a trick giving him the reason to write a long text about Old Norse paganism in Christian setting. For the author of the paper Snorri is undoubtedly the author of the Prologue. Some Frankish influence is suspected to be among the sources for his tale ofTroy.
Prawa autorskie (c) 2012 Leszek Słupecki https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Sprawozdanie z XVI Europejskiej Konferencji Majologicznej (European Maya Conference, EMC), Kopenhaga, 5–10.12. 2011
Prawa autorskie (c) 2012 Kajetan Jagodziński https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Roma triumphans i Parthia capta na Łuku Septymiusza Sewera w Rzymie
The undertaken deliberations concern the so-called triumphal frieze on the Arch of septimius severus in Rome. They are situated on two fundamental planes: the relationship of the relief ’s content with the history of the times of septimius severus and the relationship of the motifs depicted on the relief with the Roman iconographic tradition.
Prawa autorskie (c) 2012 Agata Kluczek https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Królewskie grobowce Hasmoneuszy w Modin. Wzorce grecko-rzymskie a sztuka żydowska w okresie drugiej świątyni
The focus of this paper will be on reception of the greco-roman art by Jews of the late second temple period, from the Hasmonean time (second century b.c.e.) to the destruction of the Jerusalem temple in 70 c.e. in this period, we see the changing relationship between art and Judaism and the Jewish perception of the greco-roman architectural and artistic patterns. The Hasmonean royal tombs in Modi’in in israel, existing only in the writings of ancient authors, are reflective of the shifting boundary between art and idolatry within Jews situated themselves in greco-roman culture.
Prawa autorskie (c) 2012 Magdalena Maciudzińska-Kamczycka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Wokół początków kościoła pod wezwaniem Krzyża Świętego w Gnieźnie
The article discusses the beginnings of the holy cross church in Gniezno. among other things, it addresses the questions of the founder, the date the temple was granted to the holy sepulchre order and the characteristics of the settlement where it was erected.
Prawa autorskie (c) 2012 Michał Muraszko https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Grand Tour ostatniego elekta Rzeczypospolitej. W salonie Madame Geoffrin (1753–1754)
Grand Tour Stanisława antoniego Poniatowskiego stanowił do tej pory integralną część wszystkich biografii poświęconych ostatniemu królowi rzeczypospolitej, jednak bez zwrócenia szczególnej uwagi na wizytę młodego polskiego szlachcica w salonie słynnej Madame Geoffrin, najbardziej znanej francuskiej przyjaciółki i powierniczki króla. dzięki dobrze znanym już pamiętnikom monarchy oraz szerzej nieznanej korespondencji młodego Poniatowskiego z przyjacielem augustem Sułkowskim, zachowanej do dziś w zbiorach biblioteki książąt czartoryskich w krakowie, jesteśmy w stanie prześledzić wrażenia i przemyślenia przyszłego króla z paryskiego okresu jego młodości. Podróż po krajach europy zachodniej, jaką mieli w zwyczaju odbywać młodzi szlachcice, nie ominęła również Stanisława Antoniego Poniatowskiego, który został wysłany przez rodziców do odbycia swojej kawalerskiej tury drogą przez sąsiadujące z Polską kraje niemieckie, a następnie niderlandy, Francję, aż po anglię. obserwacje poczynione przez młodego Poniatowskiego podczas tej podróży wywarły duży wpływ na wizję świata przyszłego króla. Szczególnie porównanie bogatych i dobrze prosperujących krajów zachodu z zaniedbaną i zacofaną rzeczpospolitą pozostawiły trwałe ślady widoczne do dziś w jego pamiętnikach. bogaty i dobrze rozwinięty handel w amsterdamie czy imponująca kultura polityczna anglików zrobiły duże wrażenie na młodym podróżniku. Jednak to pobyt we Francji, pod dachem dawnej przyjaciółki kasztelana Poniatowskiego, okazał się najważniejszy dla uformowania gustów i zainteresowań przyszłego monarchy. znajomość ze słynną Madame Geoffrin, prowadzącą z dużym powodzeniem salon literacki przy ulicy Saint-Honoré w Paryżu, pozwoliła młodemu Polakowi wejść w świat oświeceniowych elit i zapoznać się z mechanizmami rządzącymi francuską republiką literacką. W korespondencji z przyjacielem, Augustem Sułkowskim, Stanisław antoni opisywał swoje pierwsze wrażenia z pobytu we francuskiej stolicy, pierwsze sukcesy i porażki oraz ogólne obserwacje na temat życia francuskiej elity czy dworu w Wersalu. Pobyt ten zapisał się również w pamięci spotkanych przez niego osób, które pozostawiły bardzo dobre wspomnienia po spotkaniu z młodym Polakiem. Paryski okres życia Stanisława augusta zaowocował na trwałe znajomością z Madame Geoffrin, która pozostała najbardziej oddaną francuską powierniczką króla do swojej śmierci w 1777 rokU.
Prawa autorskie (c) 2012 Jakub Bajer https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zbiory „archeologiczne” Konstantego Świdzińskiego
The aim of this work is to present the person and the collecting passing of a 19th century Polish landowner Konstanty Świdziński. The chief subject of the deliberations is a part of the collection he amassed, which at the time was called “archaeological”, and comprised, apart from strictly archaeological items, also specimens of handicraft, militaria and sculptures. The article lists the most important exhibits of the collection, known from archival sources and 19th century publications.
Prawa autorskie (c) 2012 Katarzyna Ryszewska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Migracja chłopów polskich z Królestwa Polskiego na Syberię po reformie agrarnej Piotra Stołypina
The article addresses the issue of migration of polish populace to Siberia in the 19th century, mainly from the kingdom and Galicia. The analysis is based on Russian archive material and the papers of the kingdom of Poland.
Prawa autorskie (c) 2012 Sergiusz Leończyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
The article presents the political profile of the German writer and Nobel prize winner, Günter Grass, and the singular nature of his involvement in German political life. Grass’s views, albeit internally inconsistent, had been comprehensible until the Unification of Germany, while his political activity strove do defend such values as liberty, democracy and moderation. After the unification, of which he had been an adversary, Grass began to speak in ever more controversial tones, and his views seem to clash more and more profoundly with what he had formerly advocated.
Prawa autorskie (c) 2012 Maria Tomczak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Prawa autorskie (c) 2012 . . https://creativecommons.org/licenses/by/4.0