Keywords
progress
Marxism
How to Cite
Number of views: 20
Number of downloads: 7
Abstract
This paper is intended to show how the worldview function of philosophy evolved. This particular function played a significant role during the communist period, where it was part of the legitimation of the political system; after 1989 there was a retreat from such a view of philosophy. Indicating the negative consequences of neo-liberal hyper-normalization and the accompanying “capitalist realism,” the text points to the need to recover the potential associated with the worldview function of philosophy.
References
Abriszewski, Krzysztof (2013): Kulturowe funkcje filozofowania, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Bauman, Zygmunt (1998a): Prawodawcy i tłumacze, tłum. A. Ceynowa, J. Giebułtowski, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Bauman, Zygmunt (1998b): Prawodawcy i tłumacze, [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, przeł. A. Tanalska. IFiS PAN, Warszawa.
Billig, Michael (2008): Banalny nacjonalizm, Kraków: Wydawnictwo „Znak”. Bobako, Monika (2007): Hegemonia — polityczny wymiar bezpieczeństwa ontologicznego, [w:] Bezpieczeństwo ontologiczne, red. A. Dobosz, A.P. Kowalski, Oficyna Wydawnicza Epigram, seria: Eidōlon, Bydgoszcz: 121-132.
Fisher, Mark (2020): Realizm kapitalistyczny: czy nie ma alternatywy?, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
Gramsci, Antonio (1961): Pisma wybrane, Książka i Wiedza, t. I, Warszawa. Habermas, Jürgen (1996): Moderna — nie dokończony projekt (1980), „Przegląd Filozoficzny — Nowa Seria” 17 (1): 46-61.
Iljenkow, Ewald (2014): O sytuacji filozofii: (list do KC partii), „Nowa Krytyka” (38): 95-104.
Kołakowski, Leszek (1955): Kapłan i błazen (Rozważania o teologicznym dziedzictwie współczesnego myślenia), [w:] L. Kołakowski, Pochwała niekonsekwencji. Pisma rozproszone z lat 1955–1968, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1989: 161-180.
Kościelniak, Marcin (2018): Krucjata moralna Solidarność, „Teksty Drugie”, nr 5: 25-44.
Kot, Władysław (1979): Podstawowe zapotrzebowania TKKŚ na efekty badań nad sferą światopoglądową świadomości społecznej, [w:] Światopoglądowe funkcje nauki a kształtowanie światopoglądu marksistowskiego (red. zbiorowy). Poznań: 96-101.
Kotowa, Barbara (1981): Ingardenowski minimalizm aksjologiczny, „Studia Metodologiczne”, (21): 49-65.
Kotowa, Barbara (1992): Wartościowanie w badaniach nad kulturą, „Nowa Krytyka”, 2: 77-98.
Kotowa, Barbara (2000): Tożsamość filozofii a jej funkcjonowanie w kulturze, „Przegląd Filozoficzny”, nr 2: 301-314
Kotowa, Barbara (2008): A historical and cultural research perspective in epistemology, “Dialogue and Universalism” 18 (7/8): 43-50.
Kotowa, Barbara (2010): Od filozofii humanistyki do filozofii jako dziedziny kultury. Główne kierunki badawcze szkoły poznańskiej od połowy lat siedemdziesiątych, [w:] Filozofia na Uniwersytecie w Poznaniu. Jubileusz 90-lecia, red. T. Buksiński. Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań: 309-334.
Kotowa, Barbara (2015): Czy filozofia liberalna sprzyja edukacji, [w:] Filozofia i etyka w szkole. Edukacja artystyczna — wyzwania, red. D. Michałowska, J. Ryczek, L. Maciejewska-Suchanek, M. Woźniczka i J. Stasiak, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, Poznań: 21-34.
Kotowa, Barbara (2017): Kulturowe obrazy świata: jak możliwy jest postęp moralny?, „Filo-Sofija” 17 (36).
Kuszyk-Bytniewska, Mariola (2015): Działanie wobec rzeczywistości. Projekt onto-epistemologii społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Mowczan, Andrij (2023a): Eliminacja Dziedzictwa Rewolucji Ideologią Rosyjskiej Inwazji, przeł. A.W. Nowak, „Mały Format” 07-08/2023, https://malyformat.com/2023/10/eliminacja-dziedzictwa-rewolucji-ideologia-rosyjskiej-inwazji/
Mowczan, Andrij (2023b): Pedagogika postępu. we współpracy z A.W. Nowakiem, „Mały Format” 07-08/2023, https://malyformat.com/2023/10/pedagogika-postepu/
Nowak, Andrzej W. (2020a): Dziecko poczęte” jako obiekt ontohegemoniczny. Obiekty, materialność i wizualizacja a procesy ustanawiania hegemonii, „AVANT” 11 (3): 1-26.
Nowak, Andrzej W. (2020b): Odzyskanie wyobraźni dla (złożonej) przyszłości, „Teksty Drugie” 6: 196-215.
Nowak, Andrzej W. (2021): Nieznośna lekkość krytyki Oświecenia, „Czas Kultury. Dwutygodnik”: https://czaskultury.pl/czytanki/nieznosna-lekkosc-krytyki-oswiecenia/
Nowak, Andrzej W. (2022): Fear, Doubt and Money. War of Ideas, Production of Ignorance and Right-Wing Infrastructures of Knowledge and Hegemony in Poland, [w:] The Political Economy of Eastern Europe 30 years into the ‘Transition’ New Left Perspectives from the Region, ed. A. Gagyi & O. Slačálek, Palgrave Macmillan: 223-249.
Piasek, Piotr Franciszek (2021): Realizm kapitalistyczny, czyli raz jeszcze o końcu historii, „Perspektywy Kultury” 33 (2): 221-227.
Rorty, Richard; (2009): Przygodność, ironia i solidarność, wyd. 2, Wydawnictwo W.A.B, Warszawa.
Szcześniak, Magda; Halawa, Mateusz (2016): Realizm kapitalistyczny polskiej transformacji, „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej”, 11.
TKKŚ (1979): Światopoglądowe funkcje nauki a kształtowanie światopoglądu marksistowskiego, (redakcja zbiorowa), Poznań.
Traverso, Enzo (2020): Lewicowa melancholia, przeł. W. Gilewski, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
Walicki, Andrzej (2021): PRL i skok do neoliberalizmu, red. J. Schiller i P. Dybicz, Fundacja Oratio Recta, Warszawa.
Werblan, Andrzej; Modzelewski, Karol (2017): Modzelewski — Werblan. Polska Ludowa, Iskry, Warszawa.
Yurchak, Alexei (2003): Soviet hegemony of form: Everything was forever, until it was no more, “Comparative studies in society and history” 45 (3): 480-510.
Yurchak, Alexei (2013): Everything was forever, until it was no more: The last Soviet generation, Princeton University Press.
Yurchak, Alexei (2016): Ėto bylo navsegda, poka ne končilos’. Poslednee sovetskoe pokolenie. 2-e izd, Novoe literatunoe obozrenie (Biblioteka žurnala Neprikosnovennyj zapas), Moskwa.
License
Copyright (c) 2023 Andrzej W. Nowak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.