Abstract
The main concern of this paper is the relation between psychology and human sciences. In the first part, the conception is presented of the humanistic coefficient as proposed by Florian Znaniecki, which allowed him to state that psychology transformed into a natural science. In the second one, Jerzy Kmita’s explication of the humanistic coefficient is analyzed. In this context, Kmita formulates some conditions that psychology should meet for being a human science. The main one is the logical norm proposed by Alfred Tarsky: to differentiate between the object language and the meta-language. In conclusion, I critically refer to Kmita’s conception and indicate some approaches in psychology which – in my opinion – represent, and belong to, humanities.
References
Chojniak A. (2003a), Człowiek i sens. Frankla koncepcja autotranscendencji, Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
Chojniak A. (2003b), Jednostka a wspólnota. Ujęcie układu z punktu widzenia psychologii humanistycznej, [w:] Kultura i edukacja wobec idei europejskości,
A. Pluta (red.), Częstochowa: Wydawnictwo WSP: 87-94.
Chojniak A. (2014), Jednostka w procesie zmiany kulturowej, „Filo-Sofija” 25: 317-329.
Hałas E. (1991), Znaczenia i wartości społeczne. O socjologii Floriana Znanieckiego, Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Hałas E. (2010), Kulturowe źródła podmiotowości, [w:] Socjologia humanistyczna Floriana Znanieckiego. Przesłanie dla współczesności, E. Hałas, A. Kojdera (red.), Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego: 143-162.
Kmita J. (1971), Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kmita J. (1976), Szkice z teorii poznania naukowego, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kmita J. (1982), O kulturze symbolicznej, Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury.
Kmita J. (1984), Współczynnik humanistyczny czynności a problem stosunku psychologii do humanistyki, „Studia Metodologiczne” 23: 55-72.
Kmita J. (1985), Kultura i poznanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kmita J. (1991a), Uwarunkowanie subiektywno-racjonalne a uwarunkowanie funkcjonalne, [w:] Społeczno-regulacyjna koncepcja kultury, G. Banaszak, J. Kmita, Warszawa: Instytut Kultury: 15-41.
Kmita J. (1991b), Kultura symboliczna, [w:] Społeczno-regulacyjna koncepcja kultury, G. Banaszak, J. Kmita, Warszawa: Instytut Kultury: 42-80.
Matsumoto D., Juang L. (2007), Psychologia międzykulturowa, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Tarski A. (1995), Pisma logiczno-filozoficzne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 1.
Thomas W., Znaniecki F. (1976), Chłop polski w Europie i Ameryce, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, t. 1.
Urban O. (2008), Podmiotowość jednostki ludzkiej jako przedmiot badań nauk humanistycznych, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
Wierzbicka A. (1999a), Język - umysł - kultura, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wierzbicka A. (1999b), Emotions across languages and cultures. Diversity and universal, Paris: Cambridge University Press and the Editions de la Maison des Sciences de l’Homme.
Wierzbicka A. (2012), Język i metajęzyk: kwestie kluczowe w badaniach nad emocjami, [w:] Emocje w kulturze, M. Rajtar, J. Straczuk (red.), Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego - Narodowe Centrum Kultury: 245-277.
Zamiara K. (1995a), Dynamika pojęć i programów psychologicznych. Szkice metodologiczne, Poznań - Szczecin: Fundacja im. Kazimierza Ajdukiewicza na rzecz Rozwoju Nauk Filozoficznych.
Zamiara K. (1995b), Czy możliwy jest antypsychologistyczny indywidualizm?, [w:] Kultura a jednostka ludzka, S. Pietraszko (red.), Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego: 177-192.
Znaniecki F. (1986), Rozróżnienie faktów przyrodniczych i kulturowych, [w:] Znaniecki, J. Szacki, Warszawa: Wiedza Powszechna: 236-238.
Znaniecki F. (1986), Psychologia czy socjologia?, [w:] Znaniecki, J. Szacki, Warszawa: Wiedza Powszechna: 246-280.
Znaniecki F. (1988), Wstęp do socjologii, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Znaniecki F. (1991a), Rzeczywistość kulturowa [w:] „Humanizm i poznanie” i inne pisma filozoficzne, F. Znaniecki, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 459-928.
Znaniecki F. (1991b), Prawa psychologii społecznej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Znaniecki F. (2008), Metoda socjologii, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
License
Copyright (c) 2018 Arleta Chojniak

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported License.
