Abstract
The main purpose of this article is to present the basic income proposition, defined as unconditional basic income (UBI), as a potential and radical reform of existing social policy models. Given the critical arguments for the existing European welfare state models, the advantages of the UBI proposal (van Parjis; Wright; Standing), as well as potential disadvantages (Baranowski, Mika; Husson) will be presented. Basic income is a concrete alternative to existing welfare state institutions, which was admittedly rejected in the Swiss referendum in 2016, but has been tested in Finland from January this year, and is seriously discussed in many European countries.
References
Aidukaite, J. (2009). Old Welfare State Theories and New Welfare Regimes in Eastern Europe: Challenges and Implications. Communist and Post-Communist Studies, 42: 23-39. DOI: https://doi.org/10.1016/j.postcomstud.2009.02.004
Baranowski, M. (2015a). Uwarunkowania historyczne welfare state: między kapitalizmem a socjalizmem? Chorzowskie Studia Polityczne, 9: 141-155.
Baranowski, M. (2015b). Oblicza socjoekonomicznych nierówności - procesy prekaryzacji pracy. W: A. Wołk, A. Potasińska (red.), Nierówności społeczne we współczesnym świecie (s. 145-156). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Baranowski, M. (2015c). Etyka egoizmu a duch globalizacji. O antyspołecznych podstawach polityki społecznej. W: P. Żuk, P. Żuk (red.), O kulturze strachu i przemyśle bezpieczeństwa (s. 115-124). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Baranowski, M., Mika, B. (2017). Wielokryterialna ocena projektów bezwarunkowego dochodu podstawowego i gwarantowanego zatrudnienia. Praktyka Teoretyczna, 2(24): 39-67. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2017.2.2
Block, F., Evans, P. (2005). The State and the Economy. W: N. J. Smelser, R. Swedberg (red.), The Handbook of Economic Sociology. Second Edition (s. 505-526). Princeton, Oxford: Priceton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400835584.505
Chłoń-Domińczak, A., Hausner, J., Kwiecińska, D., Pacut, A. (2009). Polityka społeczna w Unii Europejskiej. W: D. K. Rosati (red.), Europejski Model Społeczny. Doświadczenia i przyszłość (s. 67-116). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Cruz, K. (2016). A feminist case for Basic Income: An interview with Kathi Weeks. Critical Legal Thinking. Law and the Political. http://criticallegalthinking.com/2016/08/22/feminist-case-basic-income-interview-kathi-weeks/ [dostęp: 10.05.2017]
Deniszczuk, L. (2009). Czy podstawowy dochód gwarantowany mógłby spełniać funkcje integracyjne? W: M. Socha (red.), Więzi społeczne i przemiany gospodarcze. Polska i inne kraje europejskie. Zbiór esejów przygotowanych na jubileusz profesor Zofii Moreckiej (s. 283-290). Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Esping-Andersen, G. (2010). Trzy światy kapitalistycznego państwa dobrobytu. Tłum. K.W. Frieske. Warszawa: Difin.
Forsal (2017). W jakich krajach sprawdzi się bezwarunkowy dochód podstawowy? Oto wyniki obliczeń OECD. Forsal, 30 maja 2017, http://forsal.pl/artykuly/1045772,w-jakich-krajach-sprawdzi-sie-bezwarunkowy-dochodpodstawowy-oto-wyniki-obliczen-oecd.html (10.06.2017).
Fumagalli, A., Lucarelli, S. (2014). Dochód podstawowy a wydajność w kapitalizmie kognitywnym. Praktyka Teoretyczna, 2 (12), 79-104. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.2.4
Gallie, D., Paugam, S. (2000). The Experience of Unemployment in Europe: The Debate. W: D. Gallie, S. Paugam (red.), Welfare Regimes and the Experience of Unemployment in Europe (s. 1-10). Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198280392.003.0001
Giddens, A. (1999). Trzecia droga. Odnowa socjaldemokracji. Tłum. H. Jankowska. Warszawa: Książka i Wiedza.
Golinowska, S., Broda-Wysocki, P. (2005). Kategorie ubóstwa i wykluczenia społecznego. Przegląd ujęć. W: S. Golinowska, E. Tarkowska, I. Topińska (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania, metody, wyniki (s. 17-54). Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Hassel, A. (2017). Unconditional Basic Income Is A Dead End. Social Europe, https://www.socialeurope.eu/2017/03/unconditional-basic-income-is-a--dead-end/ (05.05.2017).
Hubert, E., Stephens, J. D. (2005). Welfare State and the Economy. W: N.J. Smelser, R. Swedberg (red.), The Handbook of Economic Sociology. Second Edition (s. 552-574). Princeton, Oxford: Priceton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400835584.552
Husson, M. (2011). Kapitalizm bez znieczulenia. Studia nad współczesnym kapitalizmem, kryzysem światowym i strategią antykapitalistyczną. Tłum. Z.M. Kowalewski. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.
Husson, M. (2017). Sztuczne raje powszechnego dochodu. Le Monde Diplomatique. Edycja polska, 9 (139), 8-12.
Klein, N. (2009). Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne. Tłum. H. Jankowska i in. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA.
Kłos, B. (2003). Minimalny dochód gwarantowany w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Biuro Studiów i Ekspertyz, 1022, 1-18.
Kowalik, T. (2004). Państwo dobrobytu - druga fala. Problemy Polityki Społecznej, 6, 69-77.
Marczewski, P. (2014). Nie-dominacja jako niezależność socjoekonomiczna. Neorepublikańskie argumenty za bezwarunkowym dochodem podstawowym. Praktyka Teoretyczna, 2 (12), 41-58. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.2.2
Marshall, T. H. (1950). Citizenship and Social Class ad Other Essays. Cambridge: The Cambridge University Press.
Mika, B. (2014). Dochód podstawowy i jego konsekwencje dla świata pracy. Praktyka Teoretyczna, 2 (12), 145-169. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.2.6
OECD (2017). Policy Brief on the Future of Work. Basic Income as a Policy Option: Can It Add Up?, https://www.oecd.org/els/emp/Basic-Income-Policy-Option-2017.pdf [dostęp: 10.10.2017].
Partington, R. (2017). Number of workers on zero-hours contracts drops to three-year low. The Guardian, 19 Sept. 2017, https://www.theguardian.com/uk-news/2017/sep/19/number-of-workers-on-zero-hours-contractsdrops-to-three-year-low [dostęp 10.10.2017].
Pasieka, M. (1996). Keynesistowskie koncepcje polityki gospodarczej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 138, 119-131.
Poder, K., Kerem, K. (2011). ‘Social Models’ in a European Comparison. Convergence or Divergence? Eastern European Economics, 49 (5): 55-74. DOI: https://doi.org/10.2753/EEE0012-8775490503
PSDP (2017). Co to jest dochód podstawowy? Polska Sieć Dochodu Podstawowego, http://dochodpodstawowy.pl/co-to-jest-dochod-podstawowy/ (05.05.2017).
Rosati, D. K. (2009). Europejski Model Społeczny. Osiągnięcia, problemy i kierunki zmian. W: D.K. Rosati (red.), Europejski Model Społeczny. Doświadczenia i przyszłość (s. 23-66). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Rymsza, M. (2013). Aktywizacja w polityce społecznej. W stronę rekonstrukcji europejskich welfare state? Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Standing, G. (2014). Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa. Tłum. K. Czarnecki i in. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Standing, G. (2017). Alternatywy dla dochodu podstawowego: przegląd krytyczny. Praktyka Teoretyczna, 2 (24), 15-38. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2017.2.1
Surdykowska, B. (2006). Dochód podstawowy. Polityka Społeczna, 4, 20-26.
Szarfenberg, R. (2014). Rosnąca warunkowość pomocy społecznej a dochód powszechny. Praktyka Teoretyczna, 2 (12), 19-39. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.2.1
Szarfenberg, R. (2017). Minimalny dochód gwarantowany. Ekspertyza przygotowana w ramach projektu EAPN Polska - profesjonalny dialog na rzecz Europy Socjalnej. http://www.eapn.org.pl/wpcontent/uploads/2013/07/Minimalny_dochod_gwarantowany_-dr_hab.R.Szarfenberg.pdf [dostęp10.05.2017].
Szlinder, M. (2014a). Od sprawiedliwości do warunku transformacji. Dochód podstawowy w kapitalizmie kognitywnym. Praktyka Teoretyczna, 2 (12), 105-142. DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2014.2.5
Szlinder, M. (2014b). Kilka wyjaśnień dotyczących finansowania dochodu podstawowego. Z autorami propozycji modelu finansowania dochodu podstawowego w Hiszpanii rozmawia Maciej Szlinder. Praktyka Teoretyczna, http://www.praktykateoretyczna.pl/kilka-wyjasnien-dotyczacych-finansowaniadochodu-podstawowego/ (05.05.2017).
Taylor, Ch. (2012). Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej. Tłum. M. Gruszczyński i in. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Taylor, D. (2011). Wellbeing and Welfare: A Psychological Analysis of Being Well Doing Well Enough. Journal of Social Policy, 40(4), 777-794. DOI: https://doi.org/10.1017/S0047279411000249
Van Parijs, P. (2009). Dochód podstawowy dla wszystkich. Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, 11, 139-153.
Weeks, K. (2015). Beyond the Wage System. Dissent, 09.11.2015, https://www.dissentmagazine.org/online_articles/beyond-wage-system-kathi-weeksuniversal-basic-income [dostęp: 10.10.2017].
Widerquist, K. (2017). The Cost of Basic Income: Back-of-the Envelope Calculations. Selected Works, https://works.bepress.com/widerquist/75/ (10.06.2017). DOI: https://doi.org/10.1515/bis-2017-0016
Wiśniewski, J. (2007). Europejski model społeczny w kontekście integracji europejskiej. Problemy Polityki Społeczne, 10, 202-208.
Zelek, A. (2016). UBI - największy humbug współczesnej ekonomii. Zeszyty Naukowe Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu. Firma i Rynek, 2 (50), 5-14.
Zelleke, A. (2005). Distributive Justice and the Argument for An Unconditional Basic Income. The Journal of Socio-Economics, 34, 3-15. DOI: https://doi.org/10.1016/j.socec.2004.09.051
Zwarthoed, D. (2012). Zrozumieć biedę. John Rawls - Amartya Sen. Tłum. A. Karpowicz. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Żołądek, Ł. (2016). Basic income. INFOS. Zagadnienia Społeczno-Gospodarcze, 14 (218), 1-4.
License
Copyright (c) 2017 Mariusz Baranowski

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported License.
