Słowa kluczowe
slavery
postcolonialism
Afroamerican/Black studies
feminism
anti-Semitism
Islamophobia
Gypsyphobia
globalization
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 6
Liczba pobrań: 1
Abstrakt
The anthropological and sociological concepts of human race are considered as a possible but historically rare object of philosophical reflection. In the history of discovering and conquering the world, human racial variety has faced various prejudices and discrimination with regard to individuals and groups of color. The slowly growing awareness of the domination/hegemony of the representatives of the white race over others undergoes, however, modification in the face of the development and presence of the written experience of people (women and men) representing the racially discriminated (subaltern). Historically limited to anti-Semitism, the presence of racial prejudices in Poland is expanding with today’sprocess of globalization, including Islamophobia and Gypsyphobia. This situation demands multifaceted reflection in order to overcome the so-called “white ignorance” as well as the structural/systemic racial discrimination.
Bibliografia
Alexander Elizabeth (2002), Wiersze: Hotentocka Wenus i Ali ,„Literatura na Świecie” nr 4-5-6/2002, s. 329-334.
Anderson Benedict (1997), Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, Kraków, Znak.
Baldwin James (1965), Następnym razem pożar. Wybór esejów, Warszawa, Książka i Wiedza.
Baldwin James (2019), Zapiski syna tego kraju, Kraków, Karakter.
Balicki Jan (1986), Dyskryminacja rasowa, przeszłość i teraźniejszość, Lublin, Wyd. Lubelskie.
Berlin Ira (2003/2010), Generations of Captivity. A History of African-American Slaves / Pokolenia w niewoli. Historia niewolnictwa w Ameryce Północnej, przeł. D. Cieśla, wstęp: Marek Pawełczak, Warszawa, PIW.
Bobako Monika (2017), Islamofobia jako technika władzy. Studium z antropologii politycznej, Kraków, Universitas.
Camus Albert (1942/1958), L’Etranger / Obcy,
Cesaire Aime (1950), Discours sur la colonialism / Rozprawa z kolonializmem, tłum. Zofia Janeczko-Żytyńska, Waszawa, Czytelnik.
Collins Patricia Hill (1990), Black Feminist Thought. Knowledge, Consciousness and the Politics of Empowerment, Harpers Collins Academic.
Conrad Joseph (1898/2000), Jądro ciemności, Kraków.
Daoud Kamel (2013/2015), Mersault, contre-enquete / Sprawa Mersaulta, przeł. M. Szczurek, Kraków, Karakter.
Davidson Basil (2011), Społeczna i polityczna historia Afryki w XX wieku, Warszawa, PWN.
Davis Angela Y.(1998), Blues Legacies and Black Feminism, Gertrude „Ma” Rainer,
Bessie Smith, and Billie Holiday, Vintage Books, Random House.
Davis Angela (1981/2022), Kobiety, rasa, klasa, Kraków, Karakter.
Dąbrowska Kamila, Grabowska Magdalena, Kościańska Agnieszka (red.) (2015),
Antropologia wobec dyskryminacji. Wstęp: Wykluczanie Obcego - od groźnego stereotypu do dyskryminacji, Warszawa, Wydawnictwa UniwersytetuvWarszawskiego, s. 7-19.
Dębicki Tadeusz (1928), Moienzi Nzadii. U wrót Konga,
Eddo-Lodge Reni (2018), Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry,Kraków, Karakter.
Fanon Frantz (1952/1971), Peau noir, masques blances, Paris, Ed.du Seul.
Fanon Frantz (1961/1985), Wyklęty lud ziemi, Warszawa, PIW.
Fischer-Fabian S. (1991/2006), Krzysztof Kolumb, bohater czy łotr, Warszawa,vWyd. Amber.
Franzen Jonathan (2019), Wywiad z Jonathanem Franzenem, „Gazeta Wyborcza”,Magazyn Świąteczny, 29–30.06.2019, s. 7.
Gandhi Leela (2008), Teorie postkolonialne. Wprowadzenie krytyczne, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.
Geisser Vincent (2009), Nowa islamofobia, Warszawa, Książka i Prasa.
Gilroy Paul (1993/2012), The Black Atlantic. Modernity and Double Consciousness / Czarny Atlantyk jako kontrkulturowe nowoczesności, „Konteksty” nr 1-2/2012, s. 8-36.
Griffin John H. (1962/2016), Black like Me / Czarny jak ja, Warszawa, Wyd. Foksal.
Hochschild Adam (1998/2012), King Leopold Ghost / Duch króla Leopolda. Opowieść o chciwości, terrorze i bohaterstwie w kolonialnej Afryce, Warszawa, Świat Książki.
Hochschild Adam (2016), Pogrzebać kajdany: wizjonerzy i buntownicy w walce o zniesienie niewolnictwa, Wołowiec, Wyd. Czarne.
Hooks Bell (2013), Teorie feministyczne. Od marginesu do centrum, Warszawa, Wyd. Krytyki Politycznej.
Hughes Robert (1987), The Fatal Shore. A History of the Transportation of Convicts to Australia 1787—1868,London, Collins Harvill.
Humboldt Aleksander (1959), Podróże po Ameryce Podzwrotnikowej, Wybór pod red. B. Olszewicza, Warszawa, Książka i Wiedza.
Hume David (1955), Eseje z dziedziny moralności i literatury. O charakterze narodowym, BKF, Warszawa, PWN.
Jarkowiec Maciej (2019), Podróż przez amerykańskie Południe. Rewolwer obok Biblii, Magazyn Świąteczny, „Gazety Wyborczej” 31.08–01.09, 2019, s. 20-22.
Jasanoff Maya (2017), Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, przeł. J. Cieślik i M. Miłkowski, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.
Kant Immanuel (1764/1999), Pisma przedkrytyczne. Rozważania o uczuciu piękna i wzniosłości, rozdz. 4. „O charakterze narodów według różnych uczuć piękna i wzniosłości”, red. M .Żelazny, Toruń, Wydawnictwo Rolewski.
Kingsley Mary H. (1897), Travels in West Africa, Congo Françoise, Corisco and Cameroons, with Illustrations, London, Macmillan and Co. Ltd,
Kłósak Maciej, Skonieczko Dariusz (2018), Stefan Szolc-Rogoziński zapomniany odkrywca czarnego lądu, Katowice, Wyd. Szara godzina.
Kościańska Agnieszka, Petryk Michał (2022), Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Warszawa, Wyd. Krytyki Politycznej.
Lindqvist Sven (2009), Wytępić całe to bydło, Warszawa, WAB.
Lindqvist Sven (2016), Podbój, Warszawa, WAB.
Lodge Tom (2007), Mandela. A critical life, Oxford Univ. Press.
Loomba Ania (2011), Kolonializm/Postkolonializm, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.
Lorde Audre (2015), Siostra autsajderka. Eseje i przemówienia, Warszawa, Wyd. Czarna Owca.
Mbembe Achilles (2018), Polityka wrogości. Nekropolityka, Kraków, Wyd. Karakter.
Mills Charles W. (2017), Black Rights, White Wrongs. The Critique of Racial Liberalism, Oxford Univ. Press.
Oxford (2004), Słownik socjologii i nauk społecznych, Warszawa, Wyd. Nauk. PWN.
Morrison Toni (1993), Playing in the Dark. Whiteness and the Literary Imagination, New York, Vintage Books / Random House Inc.
Morrison Toni (2002), Waga czerni, „Literatura na Świecie” nr 4-5-6/2002, s. 274-281. Morrison Toni (2002a), Wykład wygłoszony 7.12.1993 w Sztokholmie z okazji przyjęcia literackiej nagrody Nobla, „Literatura na Świecie” nr 4-5-6/2002, s. 362-373.
Owczarski Wojciech, Maciejewska Marta (2018), Racism and Trauma, Gdańsk, Wyd. Uniw. Gdańskiego.
Pakszys Elżbieta (1994), Dzieci mniejszego boga - wciąż? O filozofii, rasizmie, podziałach klasowych, feminizmie i muzyce (Wywiad z Billem E. Lawsonem ), „Edukacja Filozoficzna” vol. 17, s. 80-86.
Pankowski Rafał (2006), Rasizm a kultura popularna, Warszawa, Wyd. Trio.
Solomos John (2003), Race and Racism in Britain, London, Palgrave/Macmillan.
Szolc-Rogoziński Stefan (2011), Żegluga wzdłuż zachodnich brzegów Afryki na lugrze ”Łucya-Małgorzata” 1882—1883, Warszawa, Wyd. Ciekawe Miejsca.net.
Szolc-Rogoziński Stefan (1886/2011), Pod równikiem, Warszawa, Wyd. Ciekawe Miejsca.
Zins Henryk (1999), Kupcy i kidnaperzy. Handel niewolnikami w dziejach Afryki i Ameryki, Lublin, Wyd. UMCS.
Zins Henryk (2013), Afryka i Europa. Od piramid egipskich do Polaków w Afryce Wschodniej, Warszawa, Wyd. Akademickie.
„Chocolat” 2016, film franc, reż .Roschy Zem, wyk.: Omar Sy, James Theme i in. (Historia pierwszego czarnego klauna we Francji XIX w.)
„Czarna Wenus / Hotentot Venus” (2011), reż. Abdelafif Kechiche, film.francuski.
„Mandela. Droga do wolności” (2013) / „Mandela. Long Road to freedom”, film prod. Wlk. Bryt./RPA, reż .Justin Chadwick.
„Zwycięzca / Race” (2016), film prod. kanad. niem. franc., reż. Stephen Hopkins, wyk. Stephen James, Jeremy Irons i in. [biograf. obraz o Jessym Owenie, zdobywcy 4 złotych medali na olimpiadzie w Berlinie 1936; konflikt rasowy amerykański oraz europejski, nazistowski]
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Elżbieta Pakszys
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.