Problem usprawiedliwienia osobistej i narodowej winy za zbrodnie reżimu hitlerowskiego w perspektywie "Bilansu" Melity Maschmann i "Dziecka Hitlera" Alfonsa Hecka

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę analizy porównawczej wspomnień dwojga byłych działaczy Hitlerjugend - Alfonsa Hecka i Melity Maschmann w odniesieniu do problematyki winy osobistej i narodowej za zbrodnie reżimu nazistowskiego. Autor bada jak wieloetapowa indoktrynacja, której poddawana była młodzież w III Rzeszy prowadziła do całkowitego oddania Adolfowi Hitlerowi oraz akceptacji zasad narodowosocjalistycznej ideologii. W recenzji porównywane są odmienne sposoby usprawiedliwiania winy: od niezachwianej wiary w głoszoną przez Goebbelsa propagandę, przez próby wypierania faktów podczas przesłuchań aliantów, aż po zderzenie z brutalną prawdą o nazistowskiej odpowiedzialności za Holokaust. Analiza uwypukla odmienne postawy autorów w zderzeniu z własną przeszłością: stosunkowo szybkie zaakceptowanie jej przez Hecka ze szczerą skruchą i tłumienie wyrzutów sumienia przez Maschmann, tłumaczącej się „niezawinionym cierpieniem”. Tekst podkreśla tragizm sytuacji młodzieży niemieckiej, która po upadku systemu nazistowskiego musiała odnaleźć się w nowej rzeczywistości i żyć z ciężarem odpowiedzialności za zbrodnie hitlerowskie.