Słowa kluczowe
Rzym
portret
rzeźba
siostry urszulanki
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 1
Liczba pobrań: 2
Abstrakt
Niniejsze opracowanie przedstawia zbiór niepublikowanych dotąd wizerunków polskiej szlachcianki i królowej Wielkiej Brytanii, Marii Klementyny Sobieskiej. Wraz ze swoim małżonkiem, Jakubem III Stuartem, spędziła swoje krótkie życie w Rzymie, gdzie do dziś zachowały się liczne świadectwa jej obecności. Należą do nich jej pomnik nagrobny w Bazylice św. Piotra, przedstawienia uroczystych ceremonii pogrzebowych, a także oficjalne ryciny i obrazy ukazujące ją w roli królowej. W ramach wystawy zorganizowanej w 2025 roku w Muzeach Kapitolińskich, poświęconej obecności rodziny Sobieskich w Wiecznym Mieście, w sekcji poświęconej Marii Klementynie zaprezentowano dwa obrazy przedstawiające ją w stroju modlitewnym, a także niezwykłe gipsowe popiersie pomalowane tak, by przypominało brąz - jak dotąd jedyne tego rodzaju. Rozpatrywane łącznie, te trzy dzieła wzbogacają i niuansują wizerunek młodej kobiety, która pomimo przeciwności losu i publicznej roli, jaką była zmuszona pełnić, konsekwentnie pozostawała wierna sobie.
Bibliografia
Parentalia Mariae Clementinae Magnae Brittanniae, Franciae et Hiberniae Reginae issu Clementis XI Pontifex Maximus, Roma 1736.
De costumi e della morte di Maria Clementina, Regina d’Inghilterra, di Francia e d’Irlanda, nella stamperia di Lelio Dalla Volpe, Bologna 1737.
Branchetti Buonocore M.G., “Cristofari, Pietro Paolo,” in: Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 31, 1985 (https://www.treccani.it/enciclopedia/pietropaolo-cristofari_%28Dizionario-Biografico%29/ - last access 08.04.2026).
Bodart D.H., “Le sourire de Marie-Clémentine Sobieska,” in: Artyści włoscy w Polsce XV-XVIII wieku, ed. Chroscicki J.A., Pomorska J., Warszawa 2004, pp. 301-14.
Breccola G., Ceci F., ed., Il matrimonio di Giacomo III Stuart e Maria Clementina Sobieska, 1° settembre 1719. A 300 anni delle nozze regali di Montefiascone. Atti del Convegno, Montefiascone 30 novembre 2019, Viterbo 2020.
Capogni A., Arciconfraternita e Chiesa del SS. Nome di Maria al Foro Traiano - Roma, Roma 2007.
Ceci F., Miziołek J., De Caprio F., ed., Una Regina polacca in Campidoglio. Maria Casimira e la famiglia reale Sobieski a Roma (exhibition catalogue), Roma 2025.
Corp, E. The King Over the Water: Portraits of the Stuarts in Exile after 1689, Scottish National Portrait Gallery 2001.
Corp E., The Stuarts in Italy, 1719–1766: A Royal Court in Permanent Exile, Cambridge University Press 2014.
Corp E., “Il Palazzo del Re a piazza dei Santi Apostoli, residenza di Giacomo III Stuart e Maria Clementina Sobieska,” in: Ceci, Miziołek, De Caprio 2025, pp. 231-38.
De Martino F., “Giuseppe Valeriani e Domenico Valeriani. Funérailles de Marie-Clémentine Sobieski dans la basilique des Saint-Apôtres,” in: La Grande Bellezza. L’Art à Rome au XVIIIe siècle. 1700–1758 (exhibition catalogue), Cinisello Balsamo 2020, pp. 175-76.
Di Buono P., Seifert V.M., L’invenzione del mosaico in filato. Aspetti storici e tecnici, Foligno 2021.
Field N.E., Outlandish Authors: Innocenzo Fede and Musical Patronage at the Stuart Court in London and in Exile, unpublished PhD, University of Michigan 2013 (https://deepblue.lib.umich.edu/items/38482b6b-0bb7-48ae-80e6-d2cff9ba714b, access 08.04.2026).
Jujeczka S., “The Beatification Process of Maria Clementina Sobieska. Legal and Political Context,” in: I Sobieski a Roma: la famiglia reale polacca nella Città Eterna. Atti del convegno, Roma, Bibliotheca Hertziana, 8–9 giugno 2016, ed. Chrościcki J.A., Flisowska Z., Migasiewicz P., Warszawa 2018, pp. 390-9.
Lambiase Bellizia M.T., “Il soggiorno di Maria Clementina Sobieska dalle monache benedettine di Santa Cecilia,” in: Ceci, Miziołek, De Caprio 2025, pp. 239-45.
Lambiase Bellizia M.T., “Nel nome di Clementina. Analisi delle motivazioni che spinsero la Sobieska a lasciare Palazzo del Re nel novembre 1725” [in press].
Lauro E., “Il soggiorno di Maria Clementina Sobieska presso il monastero delle Orsoline di via Vittoria a Roma,” in: Ceci, Miziołek, De Caprio 2025, pp. 247-54.
Markuszewska A., “’And All This Because of the Weakness of Your Sex’: The Martial Vicissitudes of Maria Klementyna Sobieska Stuart, Wife of the
Old Pretender to the English Throne,” in: Frictions and Failures: Cultural Encounters in Crisis, ed. A. Bues, Wiesbaden 2017, pp. 163-78.
Markuszewska A., W cieniu korony. Muzyka w polityce Jakuba III Stuarta i jego żony Marii Klementyny Sobieskiej w Rzymie (1719–1735), Muzeum Pałacu Króla Jana III w Warszawie, Warszawa 2024.
Marzetti M., “Testimonianze delle nozze Stuart-Sobieski in Scozia e Irlanda,” in: Breccola, Ceci 2020, pp. 103-26.
Migliorini M., “Il restauro dei busti di Clemente XII e Maria Clementina Sobieska delle Orsoline,” Ceci, Miziołek, De Caprio 2025, pp. 391-2.
Montagu J., “The Sobieskis in Marble,” in: I Sobieski a Roma: la famiglia reale polacca nella Città Eterna. Atti del convegno, Roma, Bibliotheca Hertziana, 8-9 giugno 2016, ed. Chrościcki J.A., Flisowska Z., Migasiewicz P., Warszawa 2018, pp. 312-40.
Pedroli Bertoni M., “David, Antonio”, in: Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 33, 1987 (https://www.treccani.it/enciclopedia/antonio-david_res-e1a2f675-87eb-11dc-8e9d-0016357eee51_(Dizionario-Biografico)/, last access 08.04.2026).
Petrucci F., “45. Busto di Maria Clementina Sobieski Stuart, 46. Busto di Clemente XII,” in: Ceci, Miziołek, De Caprio 2025, pp. 387-90.
Petrucci F., Marignoli D.K., Ludovico Stern (1709–1777). Pittura Rococò a Roma, Roma 2012.
Quesada M.A., “Il processo di beatificazione di Maria Clementina Sobieska. La voce dei testimoni,” in: I Sobieski a Roma: la famiglia reale polacca nella Città Eterna. Atti del convegno, Roma, Bibliotheca Hertziana, 8–9 giugno 2016, ed. Chrościcki J.A., Flisowska Z., Migasiewicz P., Warszawa 2018, pp. 378-89.
Skrzypietz A., “Marital Crisis between Maria Clementina née Sobieska and James Stuart in the Light of her Correspondence with her Father,” in: I Sobieski a Roma: la famiglia reale polacca nella Città Eterna. Atti del convegno, Roma, Bibliotheca Hertziana, 8-9 giugno 2016, ed. Chrościcki J.A., Flisowska Z., Migasiewicz P., Warszawa 2018, pp. 362-77.
Skrzypietz A., “Maria Clementina Sobieska in the Web of Court Intrigues,” in: Queens within Networks of Family and Court Connections, ed. Skrzypietz A., Vienna 2022, pp. 99-112. DOI: https://doi.org/10.7788/9783412523923.99
Skrzypietz A., Jujeczka S., Maria Klementyna Sobieska, królowa i Służebnica Boża, Katowice 2022. DOI: https://doi.org/10.31261/PN.4132
Vullinghs G., “Fit for a Queen: The Material and Visual Culture of Maria Clementina Sobieska, Jacobite Queen in Exile,” Court Historian, 26, no. 2, 2021, pp. 123-43. DOI: https://doi.org/10.1080/14629712.2021.1945325
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Francesca Ceci
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.