Wstęp

Abstrakt

Doświadczenie sacum - to pojęcie, które może i powinno być pomocne w analizie tożsamości zbiorowych tak rozległych jak trwające całe wieki cywilizacje. Zawiera się w nim myśl podobna do tej, która przyświecać mogła św. Augustynowi, gdy modyfikował znaczenie Cycerońskiej Civitas. Każda wspólnota tego rodzaju ma bowiem swój profil duchowo-aksjologiczny, który kształtuje się i dookreśla właśnie w przeżyciach dotyczących tego, co najwyższe i „święte”. W porządku indywidualnym kategorią korelatywną mogłyby być „sytuacje graniczne” Karla Jaspersa lub „doświadczenie jakości metafizycznych” Romana Ingardena. Termin „doświadczenie” w tym złożeniu podpowiada, iż sacrum to kategoria dynamiczna i podlegająca ciągłemu ożywianiu lub redefiniowaniu, raz ustanowiona nie trwa siłą bezwładności, ale jest odnawiana i odnawia się w zbiorowej samowiedzy ludzi, w ich ontologicznej wyobraźni.