Abstrakt
Our article, written in the convention of a discussion, is the second part of the reflection inspired by Jerzy Kmita’s Humanists’ Sorceries. In this part we talk about his program of humanities and ask what would have happened if we had finished with sorceries in humanities. In our opinion, there is no way out of the common sense, we always, one way or the other, fall into its traps, because nothing in culture is transparent for itself. The only thing we, as humanists, can do is deconstructing as much of our natural/silent shared believes as we are able to. That is the lesson to be drawn from Jerzy Kmita’s works. In the end of our article, we discuss the history of Polish humanities thinking. In our interpretation, we are members and eyewitnesses of pivotal turns in Polish humanities: we face a return to the non-nostalgic history of our schools and to the way of thinking which is basic for our identity both as researchers and human beings.
Bibliografia
Andreski S. 1977 Nauki społeczne jako czary: dymna zasłona żargonu, [w:] Czy kryzys socjologii, wybór i wstęp J. Szacki, Oficyna Wydawnicza Czytelnik, Warszawa, s. 87-126.
Benedyktowicz Z. 2014 Nasze Macondo, „Tygodnik Powszechny” - dodatek specjalny pt. Wariacje kolbergowskie, 23 lutego, nr 8, s. 6-8.
Benedyktowicz Z., Robotycki C., Stomma L., Tomicki R., Wasilewski J.S. 1980–1981 Antropologia kultury w Polsce: dziedzictwo, pojęcia, inspiracje. Materiały do słownika cz. I-III, „Polska Sztuka Ludowa. Konteksty”, t. 34, nr 2, s. 47-60, 117-125, t. 35, nr 1, s. 58-60.
Bilewicz A. 2014 Inteligent patrzy na chłopa. Z Izabellą Bukrabą-Rylską rozmawia Aleksandra Bilewicz, „Nowe Peryferie-Magazyn Idei”, 8 września. Tekst dostępny pod adresem internetowym: http://nowe-peryferie.pl/index.php/2014/09/inteligent-patrzy-chlopa.
Burszta W. 2014 Ojciec i piwnica wspomnień, [w:] W. Dohnal (red.), Od etnografii wsi do antropologii współczesności, Komitet Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut im. Oskara Kolberga, Poznań, s.103-108.
2013 Myślenie Kmitą, „Rocznik Antropologii Historii”, t. 4, nr 1, s. 381-385.
1988 Ojciec, „Polska Sztuka Ludowa. Konteksty”, t. 42, nr 3, s. 211-212.
Fleck L. 2007a [1935] O obserwacji naukowej i postrzeganiu wogóle, [w:] L. Fleck, Style myślowe i fakty. Artykuły i świadectwa, S. Werner, C. Zittl, F. Schmaltz (red.), Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa, s. 113-132.
Grzeszkiewicz-Radulska K., Krzewińska A. 2015 O tym, jak pisać biografię naukową (łódzka szkoła metodologiczna), „Przegląd Socjologiczny”, t. 64, nr 4, s. 27-49.
Kabzińska I. 2016a Toruń z oddali (migawki wspomnień), [w:] M. Kafar (red.), Auto/biograficzne aspekty praktyk poznawczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 89-112. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-222-5.05
2016b Jubileusz sześćdziesięciolecia „Etnografii Polskiej”. Kontynuacja początkowych założeń - Nowe nurty i tematy - Pytania i refleksje, „Etnografia Polska”, t. 60 [praca w druku].
2013 „Babska etnologia”, [w:] B. Bossak-Herbst, M. Głowacka-Grajper, M. Kowalski (red.), Księga jubileuszowa dla Profesor Ewy Nowickiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 36-58.
Kafar M. 2013 W świecie wygnańców, wdów i sierot. O pewnym wariancie antropologii zaangażowanej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. 2007 Projekt „etnografii doświadczenia” Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej i jego współczesne zastosowania, „Lud”, t. 91, s. 111-136. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-075-6
Kafar M., Rydlewski M. 2016 „Teksty mniejsze”, lecz nie pomniejsze. Wokół Czarnoksięstw humanistów Jerzego Kmity. Część I, „Sensus Historiae”, t. 23, s. 153 - 172.
Karpińska G.E., Nadolska-Styczyńska A. (red.) 2011 „Łódzkie Studia Etnograficzne”, t. 50, numer tematyczny pt. Wokół społeczności wiejskiej, Etnografia Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej - kontynuacje i inspiracje, G.E. Karpińska, A. Styczyńska-Nadolska (red.), Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław - Łódź.
Kmita J. 2015a Luddyzm antyscjentystyczny, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 113-120.
2015b Jak nie być „scjentystą”, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 193-198.
2015c Anarchizm metodologiczny, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 127-136.
2015d A głos myślom kłamie, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 209-218.
2015e Czarnoksięstwa humanistów a osobliwości życia umysłowego Sarmatów, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 99-104.
2015f Czy stoimy u progu nowej filozofii poznania?, [w:] J. Kmita, Czarnoksięstwa humanistów, Fundacja Instytut im. Jerzego Kmity & Spadkobiercy, Poznań, s. 105-111.
2007 Konieczne serio ironisty. O przekształcaniu się problemów filozoficznych w kulturoznawcze, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
1998 Jak słowa łączą się ze światem. Studium krytyczne neopragmatyzmu, wyd. II popr., Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
Kowalska-Lewicka A. 2007 „Nasza współczesna antropologia społeczna i kulturowa nie powinna odcinać się od korzeni, z których wyrosła”. Odpowiedzi na pytania Zbigniewa Jasiewicza, „Lud”, t. 91, s. 305-345.
Kowalski A.P. 2000 Archeologia kulturoznawcza. Projekt dyskursu „negatywistycznego”, [w:] A. Buko, Urbańczyk P. (red.), Archeologia w teorii i praktyce, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, s. 115-126.
Łazarewicz C. 2008 Chłopom już dziękujemy, „Polityka”, 22 września. Tekst dostępny pod adresem internetowym: http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/268189,1,chlopom-juz-dziekujemy.read.
Marynowicz-Hetka E. (red.) 2004a Profesor Helena Radlińska: w sto dwudziestą piątą rocznicę urodzin i pięćdziesiątą rocznicę śmierci, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź.
2004b Aleksander Kamiński i jego twórczość pedagogiczna: dyskusja o przeszłości wobec teraźniejszości i przyszłości, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Marynowicz-Hetka E., Skoczylas-Namielska E. (red.) 2015 Pedagogika społeczna. Wstępy i kontynuacje, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-569-0
Nadolska-Styczyńska A. 2011 Wprowadzenie, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, t. 50, numer tematyczny pt. Wokół społeczności wiejskiej, Etnografia Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej - kontynuacje i inspiracje, G.E. Karpińska, A. Styczyńska-Nadolska (red.), Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław - Łódź, s. 7-11.
Pałubicka A. 2013 Gramatyka kultury europejskiej, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz.
Rembierz M. 2013 Kulturowe dziedzictwo Beskidów i kształtowanie osobowej tożsamości w interpretacji Jana Szczepańskiego [w:] S. Cader, T. Kowalik (red.), Beskidzkie dziedzictwo, Beskidzki Instytut Nauk o Człowieku, Szczyrk, s. 97-110.
2012 Dom rodzinny jako przestrzeń wychowania intelektualnego - wzrastanie w mądrości czy utwierdzanie się w dziedziczonych uprzedzeniach i stereotypach, [w:] M.T. Kozubek (red.), Jaka rodzina takie społeczeństwo. Wspólnototwórczy wymiar wychowania intelektualnego, Księgarnia św. Jacka, Katowice, s. 225-255.
Robotycki C. 1995 Antropologia kultury w Polsce - projekt urzeczywistniony, „Lud”, t. 78, s. 227-243.
1992 Etnografia wobec kultury współczesnej, Uniwersytet Jagielloński, Kraków. Rydlewski M.
2015 Zwroty badawcze w perspektywie poznańskiej szkoły kulturoznawczej, [w:] Ł. Grajewski, A. Szwagrzyk, J. Osiński, P. Tański (red.), Tematy modne w humanistyce, Seria Wydawnicza Epilog, Toruń, s. 41-61.
2016a Żeby widzieć, trzeba wiedzieć. Kulturowy wymiar percepcji wzrokowej, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz.
2016b Czarnoksięstwa humanistów Jerzego Kmity jako część projektu „naukowej humanistyki”, „Sensus Historiae”, t. 23, s. 139-155.
Sacks O. 1996 Mroczek: zapominanie i pomijanie w nauce, [w:] O. Sacks, J. Miller, S.J. Gould, D.J. Kevles, R.C. Lewontin, Ukryte teorie nauki, przeł. A. Pawelec, Znak, Kraków, s. 93-122.
Sokolewicz Z. 2011 „Moje życie naukowe można sprowadzić do próbowania kolejnego klucza z wielkiego pęku, który dała mi teoria poznania”. Odpowiedzi na pytania Zbigniewa Jasiewicza, „Lud”, t. 95, s. 303-354.
2010 Rewolucja, konflikt pokoleń czy kumulacja doświadczeń - zmiana pytań badawczych w etnografii polskiej po II wojnie światowej, [w:] A. Malewska-Szałygin, M. Radkowska-Walkowicz (red.), Antropolog wobec współczesności. Tom w darze dla Profesor Anny Zadrożyńskiej, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 15-35.
Stomma L. 1986 Antropologia kultury wsi polskiej XIX w., IW Pax, Warszawa.
Szahaj A. 1993 Jerzy Kmita: między modernizmem a postmodernizmem, „Acta Universitatis Nicolai Copernici”, nr 15, s. 75-84.
Wejland A.P. et al. 2011 Między życiem a opowieścią o życiu. Dyskusja nad auto/biograficznymi wymiarami doświadczenia, [w:] M. Kafar (red.), Biografie naukowe. Perspektywa transdyscyplinarna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 195-234.
2001 O Łodzi „po bystroniowsku”, [w:] R. Dzięcielski, Ludowe obrazy miasta. Inspiracje Bystroniowskie, PTF, Łódź, 7-12.
Wieruszewska M. 2011 Antropologia wsi - niedoszłe inspiracje Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, t. 50, numer tematyczny pt. Wokół społeczności wiejskiej, Etnografia Kazimiery Zawistowicz-Adamskiej - kontynuacje i inspiracje, G.E. Karpińska, A. Styczyńska-Nadolska (red.), Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław - Łódź, s. 155-166.
Wróblewski F. 2013 Innego końca świata nie będzie. Z Anną Zadrożyńską rozmawia Filip Wróblewski, „Barbarzyńca”, t. 19, nr 1, s. 7-21. 2015 Indeksy etnograficzne w polskiej praktyce badawczej XX w., „Etnografia, Praktyki, Teorie, Doświadczenia”, nr 1, 108-132. 2016 Teren: model do składania. Próba etnopoetycka, [w:] M. Kafar (red.), Auto/ biograficzne aspekty praktyk poznawczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 113-126.
Wywiad… 2002 Wywiad z Profesorem Jerzym Kmitą, „Kultura i Historia”, nr 3 (rozmawiał Andrzej Radomski). Tekst dostępny pod adresem internetowym: http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/108.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2016 Marcin Kafar, Michał Rydlewski

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported License.
