Abstrakt
The aim of the article is to analyze the influence of historical, cultural and social factors influencing the processes of remembering and forgetting about crimes committed by Poles on members of other ethnic groups in two local communities: Pawłokoma, where Ukrainians were murdered in retaliation act in 1945 and Gniewczyna, where in 1942 local firemen imprisoned, tortured and gave away Jewish inhabitants to the German gendarmes. Using the data collected during individual interviews with three categories of respondents: local leaders, other members of the local communities and “experts,” two types of such factors will be distinguished: repetitive, occurring in both localities and specific, determining differences among attitudes of members of both communities.
Finansowanie
Artykuł powstał w wyniku realizacji projektu badawczego finansowanego ze środków DSC na zadania służące rozwojowi młodej kadry oraz uczestników studiów doktoranckich Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (badania w Gniewczynie) oraz projektu badawczego finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2013/09/N/HS6/00435 (badania w Pawłokomie).
Bibliografia
Assman, Jan. (2009). Kultura pamięci, przeł. A. Kryczyńska-Pham, [w:] M. Saryusz--Wolska (red.), Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, przeł. A. Kryczyńska-Pham, Kraków: UNIVERSITAS.
Bilewicz, Michał (2004). Wyjaśnianie Jedwabnego. Antysemityzm i postrzeganie trudnej przeszłości, [w:] I. Krzemiński (red.), Antysemityzm w Polsce i na Ukrainie. Raport z badań, Warszawa: Scholar, s. 248-269.
Czyżewski, Marek, Dunin, Kinga, Piotrowski, Andrzej (1991) Cudze problemy, czyli wstęp do sepologii, [w:] M. Czyżewski, K. Dunin, A. Piotrowski (red.), Cudze problemy. O ważności tego co nieważne. Warszawa: OBS, s. 7-16.
Foucault, Michel (1997). Trzeba bronić społeczeństwa. Wykłady z College de France, 1976, przeł. M. Kowalska, Warszawa: Wydawnictwo KR.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Oddział w Rzeszowie, Główne akta śledztwa w sprawie zabójstw osób narodowości polskiej i żydowskiej w okresie okupacji niemieckiej w powiecie przeworskim przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego (S 17/11/Zn).
Hedström, Peter (2005). Dissecting the social: On the principles of analytical sociology, Cambridge: Cambridge University Press.
Kansteiner, Wulf (2006). Pursuit of German Memory: History, Television, and Politics after Auschwitz. Athens: Ohio University Press.
Konieczny, Zdzisław (2005). Był taki czas. U źródeł akcji odwetowej w Pawłokomie. Przemyśl: Polskie Towarzystwo Historyczne.
Kucia, Marek, Magierowski, Mateusz (2013). Pamięć, trauma i tożsamość „narodu z popiołów i innych narodów. Implikacje badania Romów dla teorii socjologicznej, „Studia Socjologiczne”, nr 2 (209), s. 175-188.
Markiel, Tadeusz (2008). Zagłada domu Trinczerów, „Miesięcznik Znak”, nr 4(635).
Markiel, Tadeusz (2011). Gniewczyna w czas wojny, [w:] T. Markiel, A. Skibińska, „Jakie to ma znaczenie, czy zrobili to z chciwości?” Zagłada Domu Trynczerów. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, s. 21-134.
Markiel, Tadeusz, Skibińska, Alina (2011). „Jakie to ma znaczenie, czy zrobili to z chciwości?” Zagłada Domu Trynczerów. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów.
Misiło, Eugeniusz (2006). Pawłokoma 3 III 1945 r. Warszawa: Ukar.
Middleton, David, Brown, Steve. D (2005). The Social Psychology of Experience. Studies in Remembering and Forgetting, London: Sage Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446221808
Moscovici, Serge (1988), Notes towards a description of Social Representations, “European Journal of Social Psychology”, nr 3(18), s. 211-250. DOI: https://doi.org/10.1002/ejsp.2420180303
Siwicki, Mikołaj (1994) Dzieje konfliktów polsko-ukraińskich. Warszawa: nakł. własny.
Skibińska, Alina (2011). Gniewczyna w czas wojny - zbliżenie, [w:] T. Markiel, A. Skibińska, „Jakie to ma znaczenie, czy zrobili to z chciwości?”. Zagłada Domu Trynczerów. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, s. 135-250.
Smoleński, Paweł (1998). Cichaj, Dionizy, „Gazeta Wyborcza”, 28 luty - 1 marca.
Nijakowski, Lech (2009) Kiedy krwawa plama staje się białą. Polityka pamięci związana z masakrami w XX wieku, [w:] A. Szpociński (red.), Pamięć zbiorowa jako czynnik integracji i źródło konfliktów, Warszawa: Wydawnictwo Scholar, s. 167-191.
Zaremba, Marcin (2001) Komunizm, legitymizacja, nacjonalizm. Nacjonalistyczna legitymizacja władzy komunistycznej w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo TRIO, ISP PAN.
Ziółkowski, Marek (2001) Pamięć i zapominanie. Trupy w szafie polskiej zbiorowej pamięci, „Kultura i Społeczeństwo”, 3-4/2001.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2015 Mateusz Magierowski

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported License.