Codzienność kobiecych dworów w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej. Wprowadzenie
Okładka czasopisma Sensus Historiae, tom 64, nr 3, rok 2026, tytuł Codzienność kobiecych dworów w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej
PDF

Słowa kluczowe

Women’s Courts
the 18th-Century
Polish-Lithuanian Commonwealth
Daily Life

Jak cytować

Popiołek, B. (2026). Codzienność kobiecych dworów w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej. Wprowadzenie. Sensus Historiae, 64(3), 7–14. https://doi.org/10.14746/sh.2026.64.3.001

Liczba wyświetleń: 25


Liczba pobrań: 11

Abstrakt

Historia życia codziennego w historiografii światowej należy obecnie do najprężniej rozwijającej się dziedziny badań historycznych. Codzienność jest pojęciem interdyscyplinarnym, funkcjonuje wszędzie tam, gdzie pojawia się człowiek, stąd wynika zainteresowanie tym zagadnieniem przedstawicieli różnych dziedzin - historii, antropologii, socjologii, psychologii czy geografii społecznej, jednak badania nad codziennością rzadko wiążą się z kooperacją wśród badaczy.

https://doi.org/10.14746/sh.2026.64.3.001
PDF

Bibliografia

Biniaś-Szkopek M., M. Kilińska, Kobiety w poszukiwaniu ochrony. Problem przemocy małżeńskiej w praktyce sądowej konsystorza poznańskiego (1404–1434), „Sensus Historiae”…

Blinda A., Teofila Z Jabłonowskich Sapieżyna (1742–1816). Życie prywatne i działalność publiczna, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2023. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381388191

Bogucka M., Życie codzienne - spory wokół profilu badań i definicji, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1996, t. 44, nr 3.

Borkowska G., Życie codzienne jako kategoria literacka i badawcza (Rekonesans), [w:] Jak badać obyczaje? Materiały z konferencji zorganizowanej przez Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, Łowicz, listopad 2005, red. M. Szpakowska, Oficyna Wydawnicza Errata, Warszawa 2007.

Dom - codzienność i święto. Ceremonie i tradycje rodzinne, red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, M. Gadocha, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2018.

Geertz C., Opis gęsty: w poszukiwaniu interpretatywnej teorii kultury, [w:] idem, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, przeł. M.M. Piechaczek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005.

Foucault M., Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant, Wydawnictwo Aletheia / Spacja, Warszawa 1993.

Flandrin J.-L., Historia rodziny, przeł. A. Kury, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1998.

Jakuboszczak A., Rien de remarquable. Życie rodzinno-towarzyskie Apolonii z Ponińskich Bironowej i jej kręgu towarzyskiego w świetle dzienników Paula Bigot i jego uczniów z lat 1790–1793, „Sensus Historiae”…

Kącka K., Święta i świętowanie jako sposób komunikowania o przeszłości państwa - przykład Polski, „Przegląd Politologiczny” 2025/I. DOI: https://doi.org/10.14746/pp.2025.I.3

Kamler M., Przemoc między szlachtą w Polsce w XVII w. - zjawisko masowe?, „Kwartalnik Historyczny”, 71, 2014, 3. DOI: https://doi.org/10.12775/KH.2014.121.3.03

Kędzierzawski W., Codzienność jako kategoria antropologiczna w perspektywie historii kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2009.

Kloch Z., Codzienność, potoczność i czas przeszły, „Teksty Drugie” 2003, 5, s. 112-118.

Kobieta i mężczyzna. Jedna przestrzeń - dwa światy, red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, M. Gadocha, Warszawa 2015.

Kolbuszewska J., Historia codzienności i prywatności jako perspektywa badawcza w historii i historii historiografii, [w:] Życie prywatne Polaków w XIX wieku, red. M. Korybut-Marciniak, M. Zbrzeźniak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź - Olsztyn 2013.

Konieczny P., Przestrzenie codzienności. Plantacje i rezydencje wielkich plantatorów osiemnastowiecznej Wirginii, [w:] Życie prywatne Polaków w XIX wieku, red. M. Korybut-Marciniak, M. Zbrzeźniak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź - Olsztyn 2013.

Kowalczyk M.E., „Rodzice moi rezolwowali się umieścić mnie u Jaśnie Oświeconej Księżnej Jejmości Sapieżyny”. Młodzieńcze zapiski Stanisława Mikołaja Tretera z czasów pobytu na dworze Teofilii Strzeżysławy z Jabłonowskich Sapieżyny, „Sensus Historiae”…

Kuras K., Świat chorążyny koronnej Teofili z Sieniawskich Jabłonowskiej (1677–1754) w świetle korespondencji rodzinnej, „Sensus Historiae”…

Mielicka H., Antropologia świat i świętowania, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2006.

Manyś B., Codzienne niesnaski, kłótnie, awantury i bijatyki - przemoc wśród i wobec wileńskich mieszczanek w pierwszej połowie XVIII wieku. Wstęp do badań, „Rocznik Lituanistyczny”, 2019, 5, s. 193-209. DOI: https://doi.org/10.12775/RL.2019.5.05

Manyś B., O kobiecych słabościach w codzienności. Obraz doświadczenia dolegliwości cielesnych w korespondencji Franciszki Urszuli z Wiśniowieckich Radziwiłłowej (1705–1753) oraz Anny Ludwiki z Mycielskich Radziwiłłowej (1729–1771), „Sensus Historiae”…

Mateja-Jaworska B., Zawodna-Stephan M., Badania życia codziennego w Polsce, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Pielas J., Od codzienności do świętowania. Skarbiec, apteczka, kaplica, sala balowa, altanka w siedzibach szlachty sandomierskiej w świetle inwentarzy dóbr ziemskich z XVII i XVIII wieku, [w:] Dom - codzienność i święto. Ceremonie i tradycje rodzinne, red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, M. Gadocha, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2018, s. 126-134.

Pietrzak J., Lukrecja Katarzyna z Radziwiłłów Grudzińska 2v. Denhoffowa - pani na Szymanowie i Golubiu w kręgu spraw rodzinnych i majątkowych, „Sensus Historiae”…

Popiołek B., Kryminalia w księgach sądowych miast Korony jako źródło do badań nad życiem rodzinnym na przełomie XVII i XVIII w., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 2018, r. 66, nr 1, s. 21-32.

Popiołek B., Męska zbrodnia, kobiecy ból. Drobna przemoc w czasach saskich, [w:] Kobieta i mężczyzna. Jedna przestrzeń — dwa światy, red. B. Popiołek, A. Chłosta-Sikorska, M. Gadocha, Warszawa 2015, s. 83-93.

Popiołek B., Where does the truth lie? Domestic violence in the light of court records in Poland in the first half of the 18th century, „Theatrum Historiae”, 2013, 3, s. 107-121.

Publiczne, prywatne, intymne w kulturze XVIII wieku, red. T. Kostkiewiczowa, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2014.

Schöttler P., Mentalities, Ideologies, discourses: on the “third level” as a theme in social-historical research, [w:] The History of Everyday Life: Reconstructing Historical Experiences and Ways of Life, [red.] A. Lüdtke, transl. by W. Templer, Princeton University Press, Princeton 1995. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400821648-004

Socjologia codzienności, red. P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008.

Sulima R., Antropologia codzienności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.

Tarkowska E., Życie codzienne jako kategoria interdyscyplinarna, [w:] Wychowanie: pojęcia, procesy, konteksty: interdyscyplinarne ujęcie, t. 5, Codzienność w szkole, szkoła w codzienności, red. M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2010.

Tomaszewski M., W sądzie i trybunale. Problemy prawne i procesy wojewodziny pomorskiej Konstancji Czapskiej, „Sensus Historiae”…

The History of Everyday Life: Reconstructing Historical Experiences and Ways of Life, ed. by Alf Lüdtke, Transl. by William Templer, Princeton 1995.

Tyszka P., Anna Franciszka z Gnińskich Zamoyska jako muza i patronka ludzi pióra, „Sensus Historiae”…