Słowa kluczowe
rodzina Bironów
Apolonia z Ponińskich Bironowa
Gustaw Kalikst Biron
Piotr Aleksy Biron
guwerner
życie towarzyskie
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 15
Liczba pobrań: 7
Abstrakt
Analiza dzienników braci Piotra Aleksego oraz Gustawa Kaliksta Bironów (z lat 1790–1793) oraz osobistych zapisków Paula Bigot (z lat 1790–1791) ukazuje życie rodzinne i towarzyskie w Warszawie, którego centrum była księżna Apolonia z Ponińskich Bironowa. Dzienniki są źródłem do badań aktywności magnaterii i życia rodzinnego. Materiały ukazują relacje z kognatami i stronnikami politycznymi. Apolonia Bironowa wykorzystywała bogate życie towarzyskie i wystawne przyjęcia do realizacji celów politycznych, w tym do zabezpieczenia sukcesji synów w Kurlandii.
Finansowanie
Artykuł został przygotowany w ramach realizacji projektu badawczego finansowanego przez Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” nr NPRH/F/SP/0022/2024/13, pt. Francuz z Brandenburgii - spojrzenie na Rzeczypospolitą u końca XVIII w. Edycja i opracowanie dzienników Paula Bigota.
Bibliografia
Biblioteka Ossolineum we Wrocławiu: Dzienniki Gustawa Kaliksta Birona, sygn. 15321/I, t. 1–7; Dzienniki Piotra Aleksego Birona, sygn. 15322/I, t. 1–2.
Bibliothèque Nationale de France w Paryżu: Dzienniki Paula Bigot, sygn. NAF 11348–11353.
Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie: Archiwum Sejmu Wielkiego 205, cz. 20.
Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, oprac. W. Zawadzki, t. 1-2, PIW, Warszawa 1963.
Sievers J.J., Jak doprowadziłem do drugiego rozbioru Polski, oprac. B. Grochulska, P. Ugniewski, Oficyna Wydawnicza Interim, Warszawa 1992.
Teki Dworzaczka, http://teki.bkpan.poznan.pl/search.php?section=3&single=1&fileno=1&page=92 [dostęp: 15.01.25]; http://teki.bkpan.poznan.pl/index_regesty.html [dostęp: 15.01.25]
Chojecki R., Stanisław August a proces Adama Ponińskiego, „Przegląd Historyczny”, t. 58, 1972, z. 1, s. 31-48.
Estreicher K., Bibliografia polska. Stulecie XV–XVIII, t. 13, Akademia Umiejętności, Kraków 1912.
Flandrin J.-L., „Les heures des repas en France avant le XIXe siècle”, [w:] Le temps de manger, M. Aymard, C. Grignon, F. Sabban, eds., Éd. de la MSH/INRA, Paris 1993. DOI: https://doi.org/10.4000/books.editionsmsh.8147
Fournier M., Un précepteur francophone en Europe centrale: le manuscrit de Paul Bigot (1788–1800), s. 24, praca magisterska obroniona na Uniwersytecie w Bordeaux, Université Bordeaux-Montaigne 2020 (maszynopis).
Fournier M., Życie tajemniczego nieznajomego: kim był Paul Bigot (de Morogues)?, [w:] Guwerner - preceptor - nauczyciel. Szkice z historii edukacji w Polsce i Europie Zachodniej (XVII–XIX w.), red. A. Jakuboszczak et al., Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2022.
Jakuboszczak A., Wieczorek A., „Tel est, Madame, le plan que je me propose de suivre s’il a la bonheur de mériter l’approbation de V.A. – koncepcje edukacyjne Paula Bigota (1765–1853), a instrukcje rodzicielskie Apolonii z Ponińskich Bironowej (1760–1800)”, w druku.
Kądziela Ł., Spór szlachty kurlandzkiej z ks. Piotrem Bironem w okresie Sejmu Czteroletniego, [w:] Społeczeństwo Polskie XVIII i XIX wieku, t. 8: Studia o aktywności społecznej oraz jej politycznym uwarunkowaniu, red. J. Leskiewiczowa, PWN, Warszawa 1987.
Mervaud M., Rjéoutski V., Les sociétés prussiennes et russe vues par un précepteur franco-prussien, Paul Bigot de Maurogues, [w:] Quand le français gouvernait la Russie: l’éducation de la noblesse russe, 1750–1880, [red.] V. Rjéoutski, L’Harmattan, Paris 2016, https://hal.science/hal-04173633/document [dostęp: 20.01.2025].
Nawrot D., Sprawa kurlandzka na Sejmie Czteroletnim, [w:] Cztery lata nadziei. 200 rocznica Sejmu Wielkiego, pod red. H. Kocója, Uniwersytet Śląski, Katowice 1988.
Zollinger O., Louis-Sébastien Mercier als Dramatiker und Dramaturg, H. Champion, Strasburg 1899. DOI: https://doi.org/10.1515/9783111647029
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Agnieszka Jakuboszczak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.