Wojna światopoglądowa w artystycznej przestrzeni pamięci o sowieckiej przeszłości (powieść "Dzwinka" Niny Kuriaty) - Danyłenko, Ludmyła (Studia Ukrainica Posnaniensia, 2025)
Artykuł poświęcony jest kwestii tożsamości we współczesnej ukraińskiej prozie traktującej o sowieckiej przeszłości. Na przykładzie powieści Niny Kuriaty Dzwinka. Ukrainka urodzona w ZSRR autorka bada konfrontacje światopoglądowe między „Sowietem” (obywatelem Związku Radzieckiego) a Ukraińcem o narodowej tożsamości. Wskazuje się, że konflikt opiera się na „dwójmyśleniu”, które w ZSRR dzieliło postrzeganie świata na prawdę oficjalną i własną, a jego konsekwencją była „nicość”, obojętność jednostki. Istotę tych procesów można dostrzec w strukturze obrazów i treści utworu. Jego elementami są „społeczeństwo” i „rodzina”. Wojna świadomości toczy się wokół pojęć życiowych: ojczyzny, duchowości, pieśniarstwa, święta, języka. Badaczka zaznacza, że siły konfrontacji są równie ważne i każda z nich wpływa na kształtowanie się światopoglądu bohaterów. Podkreśla, że głównym podmiotem konfliktu w tym zakresie jest język. Autorka uważa, że to właśnie język determinuje niechęć Dzwinki do pozbycia się ciężaru „sowka”, choć stara się identyfikować jako Ukrainka. Zauważa się, że we współczesnych realiach wojna świadomości stała się konsekwencją wojny pamięci.